Ποιος φοβάται την Kίνα;

Με την αποστολή του πρώτου ανθρώπου της στο Διάστημα, η Κίνα έθεσε σοβαρή
υποψηφιότητα ως ο τρίτος οικονομικός, τεχνολογικός και στρατιωτικός γίγαντας
του πλανήτη.

Την ώρα που οι λεπτομέρειες του δαπανηρού διαστημικού προγράμματος της Κίνας
παραμένουν κρυφές, τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης διατυμπανίζουν ότι η χώρα
ξόδεψε πολύ λιγότερα από τις ΗΠΑ, τη δεύτερη χώρα που έστειλε άνθρωπο στο
Διάστημα μετά την ΕΣΣΔ.

100 εκατ. φτωχοί. Από οικονομική άποψη, είναι ένα πανάκριβο πρόγραμμα
χώρας που προσπαθεί ακόμη να βγάλει εκατομμύρια πολίτες της από τη φτώχεια (οι
φτωχοί υπολογίζονται σε τουλάχιστον 100 εκατομμύρια). Οι επικριτές του
προγράμματος λένε ότι αποτελεί συνέχεια του διαστημικού προγράμματος του Μάο
Τσετούνγκ, το οποίο είχε αρχίσει ο Κινέζος ηγέτης για να ανταγωνιστεί
στρατιωτικά τις άλλες διαστημικές δυνάμεις. Το διαστημικό πρόγραμμα ήταν ένας
από τους λίγους επιτυχημένους τομείς του τεράστιου στρατιωτικού και
βιομηχανικού συμπλέγματος που είχε δημιουργήσει ο Μάο, το οποίο στην κορύφωση
του Ψυχρού Πολέμου απασχολούσε 16 εκατομμύρια ανθρώπους, μεταξύ των οποίων 2
εκατομμύρια επιστήμονες.

Ωστόσο, ο διάδοχός του, Ντενγκ Σιαοπίνγκ, είχε κατευθύνει το διαστημικό
πρόγραμμα της Κίνας σε πιο επιστημονικές εφαρμογές, όπως η βελτίωση των
τηλεπικοινωνιών και η δορυφορική πρόγνωση των καιρικών συνθηκών. Πάντως,
σύμφωνα με τον Ουγιάνγκ Ζιγιάν της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών,
το επόμενο «βήμα προς τα πάνω» θα είναι η εγκατάσταση μιας κινεζικής βάσης στη
Σελήνη, που θα δώσει ώθηση στην εθνική ασφάλεια, την επιστημονική πρόοδο και
την εθνική ενότητα.

Πανάκριβο πεδίο μάχης. Και ενώ η κινεζική ηγεσία έχει επίγνωση ότι το
Διάστημα θα μπορούσε να γίνει ένα πανάκριβο πεδίο μάχης για μελλοντικές
συγκρούσεις και επικρίνει την Ουάσιγκτον για τον «πόλεμο των άστρων»,
ανακοινώνει, σύμφωνα με τους «Τάιμς της Ασίας», ένα πρόγραμμα κατασκευής
διαστημοπλοίου που θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως πλατφόρμα σε περίπτωση
διαστημικού πολέμου. Αξιωματούχοι της Κινεζικής Αεροδιαστημικής Εταιρείας
δήλωσαν στην «Ημερησία της Νεολαίας» ότι θα χρειαστούν γι’ αυτό δύο έως τρεις
δεκαετίες, αλλά μέχρι τότε οι προτεραιότητες θα καθοριστούν από τις αμυντικές
ανάγκες της χώρας. Άλλωστε, η τεχνολογία για την αποστολή ανθρώπου στο
Διάστημα είναι ίδια με την τεχνολογία για τους διηπειρωτικούς βαλλιστικούς
πυραύλους.

Στρατιωτικές εφαρμογές. Μετά το εγχείρημα με το οποίο η Κίνα έσπασε
σαράντα χρόνια διαστημικής κυριαρχίας των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ήδη εκφράζονται
φόβοι για τις στρατιωτικές εφαρμογές αυτού του τεχνολογικού άλματος. Αλλά δεν
είναι μόνο αυτές που τρομάζουν, καθώς η Κίνα γιγαντώνεται και σε άλλους
τομείς. Οι επίσης αλματώδεις πρόοδοι της χώρας στη βιοτεχνολογία έχουν κάνει
πολλούς να διατυπώνουν την πρόβλεψη ότι ο πρώτος ανθρώπινος κλώνος θα γεννηθεί
κάποτε στην Κίνα. Μπορεί αυτή η χρήση της επιστήμης να θεωρείται τυχοδιωκτική,
όμως η πρόσφατη γονιμοποίηση ωαρίου με τρεις «γονείς» από Κινέζους επιστήμονες
δεν αποκλείει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Ηγετική δύναμη. H Κίνα αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια σε μία από τις
ηγετικές οικονομικές δυνάμεις του κόσμου. Στην αρχή της δεκαετίας του 1980
κατήργησε τη συλλογική γεωργία και επέτρεψε τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Σήμερα
είναι μία από τις κυριότερες εξαγωγικές χώρες του κόσμου και προσελκύει
τεράστια κεφάλαια από ξένους επενδυτές, οι οποίοι αναλαμβάνουν το ρίσκο να
επενδύσουν σε μια χώρα που ελέγχεται από ένα μονοκομματικό καθεστώς, το οποίο
όμως ανοίγεται στις «ελεύθερες αγορές».

Οι κοινωνικές αναταράξεις σε αυτήν τη μεταβατική περίοδο είναι ισχυρές, όπως
και οι επικρίσεις που διατυπώνουν οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
για τις εκτελέσεις εκατοντάδων ανθρώπων κάθε χρόνο και για τη συνεχιζόμενη
πρακτική των βασανιστηρίων.