Iστορίες δασικής τρέλας!

Χάος – αποτέλεσμα νόμων και πρακτικών που ακολουθούνται εδώ και πολλές
δεκαετίες – επικρατεί στα ελληνικά δάση: Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια
κάτοικοι της χώρας έχουν κάνει τα τελευταία χρόνια αίτηση στις αρμόδιες
υπηρεσίες του υπουργείου Γεωργίας για να αποχαρακτηρισθούν δάση ή δασικές
εκτάσεις, τις οποίες έχουν κτίσει ή καλλιεργούν.

Σε… εθνικό σπορ έχουν εξελιχθεί οι καταπατήσεις – εκούσιες ή ακούσιες –
δασών και δασικών εκτάσεων στη χώρα μας. Το αποδεικνύει ο αριθμός των αιτήσεων
αποχαρακτηρισμού, ο οποίος σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Γεωργίας έχει
φθάσει αισίως τα… δύο εκατομμύρια. Οι αποχαρακτηρισμοί αφορούν κυρίως
δασωμένους αγρούς, οικισμούς, εκτάσεις με μεμονωμένα σπίτια, ξενοδοχεία,
μικρές κτηνοτροφικές μονάδες, ακόμα και πάλαι ποτέ ιδιωτικά δάση. H κατάρτιση
του εθνικού κτηματολογίου έφερε στην επιφάνεια χιλιάδες περιπτώσεις
καταπατήσεων και ιδιοκτησιακών αμφισβητήσεων.

Μόνο τα Ειρηνοδικεία, λ.χ., της Σαλαμίνας, της Νίκαιας και του Πειραιά έχουν
δεχθεί έως τώρα 37.000-40.000 ενστάσεις αποχαρακτηρισμού. Οι ενδιαφερόμενοι
προσέφυγαν στα δικαστήρια εν όψει Κτηματολογίου, διότι το 80% της Σαλαμίνας
είναι χαρακτηρισμένο δημόσια δασική έκταση τη στιγμή που είναι κτισμένο!

H Σαλαμίνα… δάσος. Τα δάση της Σαλαμίνας μέχρι το 1974 ήταν ιδιωτικά,
αλλά οι ιδιοκτήτες τους δεν τα είχαν κατοχυρώσει. Όταν τη δεκαετία του ’70
τους δόθηκε η δυνατότητα να τα κατοχυρώσουν, οι περισσότεροι το αμέλησαν, με
συνέπεια το μεγαλύτερο μέρος του νησιού να κηρυχθεί δημόσια δασική έκταση. Τα
Ειρηνοδικεία συχνά αποχαρακτηρίζουν τις δημόσιες δασικές εκτάσεις και τις
ανακηρύσσουν ιδιωτικές δασικές εκτάσεις – οπότε πάλι είναι παράνομα τα σπίτια,
σύμφωνα με πηγές των δασαρχείων, που εκτιμούν ότι κι αν ψηφιστεί το νέο δασικό
νομοσχέδιο θα δοθεί λύση μόνο στο 10%-15% των περιπτώσεων που είναι
χορτολιβαδικές. Γενικά, στη Σαλαμίνα τα περισσότερα αυθαίρετα είναι μέσα στο
δάσος, με περιοχές όπως τα Βασιλικά, το Μπατσί, τα Περιστέρια, ο Λιμιώνας και
το Άλφα και Βήτα Πανόραμα να βρίσκονται κτισμένες σε πυκνό δάσος. Το 60% των
οικιών σε αυτές τις περιοχές κτίσθηκε από το 1960 έως το 1965.

Αχαρνές – Λιόσια… Ανάλογη είναι και η περίπτωση ορισμένων περιοχών
που βρίσκονται στα όρια του οικιστικού ιστού των Δήμων Αχαρνών και Λιοσίων και
εφάπτονται με δάση τα οποία έπαψαν να υπάρχουν κάποια στιγμή μεταξύ του 1938
και του 1970. Στις περιοχές Ρέθι και Ζοφριά, λ.χ., δομήθηκαν από το 1960 μέχρι
το 1975 σπίτια, τα οποία αργότερα βρέθηκαν σε δημόσιες δασικές εκτάσεις, οι
οποίες εντοπίστηκαν με αεροφωτογραφίες του 1938. Το επακόλουθο είναι ότι από
το 1993 έως σήμερα, οι ιδιοκτήτες τους – στην πλειονότητά τους Ρωσοπόντιοι –
καλούνται ανά τρεις μήνες να πληρώνουν πρόστιμο για κάθε επέκταση ή διόρθωση
(π.χ. μάντρα, στέγη) που θα κάνουν στα σπίτια τους. Το πρόστιμο εξαρτάται από
τα τετραγωνικά της επέκτασης – στα 100 τ.μ. φτάνει τα 7 εκατομμύρια τον χρόνο.

Δασάρχες υποστηρίζουν πως πολλά από αυτά τα προβλήματα δεν θα υπήρχαν εάν
εφαρμοζόταν απαρέγκλιτα ο νόμος 4173 του 1929, που απαγόρευε την σύνταξη ενός
συμβολαίου χωρίς σχετική γνωμοδότηση και άδεια του οικείου Δασαρχείου.

Ευρυτανία, δασωθέντες αγροί. Τεράστιο είναι και το πρόβλημα με τους
δασωθέντες αγρούς. Μόνο στο Δασαρχείο Φουρνά της Ευρυτανίας εκκρεμούν 1.000
αιτήσεις ιδιοκτητών για αναγνώριση δασωθέντων αγρών, λόγω της έλλειψης
προσωπικού.

Πρόκειται για αγρούς που οι ιδιοκτήτες τους έπαψαν να τους καλλιεργούν και
απέκτησαν σποραδική βλάστηση. Οι περισσότεροι από αυτούς τους εγκατέλειψαν στη
διάρκεια της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου, όπου μεγάλο μέρος της γης
έμεινε ακαλλιέργητο και επανακαλλιεργήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας
του ’50. Οι αγροί αυτοί εμφανίζονται στις αεροφωτογραφίες του 1945 – οι οποίες
χρησιμοποιούνται πιο συχνά από τα Δασαρχεία – ως χέρσες ή δασικές εκτάσεις.
Μόνο λίγοι από τους αγρούς αυτούς επανακαλλιεργήθηκαν μετά τη λήξη του
Εμφυλίου. Για όλες τις άλλες περιπτώσεις ακόμη και με το νέο δασικό νομοσχέδιο
παραμένουν δάση.

Σιθωνία, νόμιμες άδειες, αλλά… μέσα σε δάση

Σε όλο το μήκος της παραλιακής ζώνης της Σιθωνίας στην Χαλκιδική (από την
Μεταμόρφωση μέχρι και την Νικήτη) υπάρχουν κατοικίες – ακόμη και μικρές
ξενοδοχειακές μονάδες – οι οποίες έχουν κτιστεί κατά τις δεκαετίες 1960-1970
με νόμιμες άδειες οικοδόμησης, ωστόσο βρίσκονται εντός δασικών εκτάσεων. Πώς
γίνεται αυτό; Με τον νόμο 998/79 για τον χαρακτηρισμό μιας έκτασης ως δασικής
ελήφθησαν υπόψη οι αεροφωτογραφίες του 1945. Πριν από την ισχύ του εν λόγω
νόμου ο χαρακτηρισμός μιας έκτασης ως δασικής γινόταν με βάση μαρτυρίες και
κατ’ εκτίμηση του δασάρχη. Ο αριθμός των κτισμάτων αυτών ακόμη και σήμερα δεν
έχει καταγραφεί, αφού όπως λέει ο δασάρχης οι υπάλληλοι και τα μέσα που
διαθέτει το Δασαρχείο δεν επαρκούν. Ανάλογη είναι η εικόνα σε όλη την
παραλιακή ζώνη της Χαλκιδικής.