AΦIEPΩMA Mικρασιατική καταστροφή Tων Tούρκων το μαχαίρι είναι δυνατό

Περιφέρεια Μερσίνας Μερσίνα

Παραθαλάσσια πόλη 62 χλμ. ΝΔ των Αδάνων και εμπορικό λιμάνι, πρωτεύουσα της
ομώνυμης περιφέρειας. Εκεί καταλήγει διακλάδωση της σιδηροδρομικής γραμμής
Ικονίου – Αδάνων – Βαγδάτης. Επίσης την πόλη διασχίζει ο δημόσιος δρόμος
Σελεύκειας – Μερσίνας – Ταρσού – Αδάνων. H πεδιάδα εκτείνεται ΒΔ της Μερσίνας
σε απόσταση 10 περίπου χλμ., όπου αρχίζουν τα πρόβουνα του ανατολικού Ταύρου.
H Μερσίνα είχε γύρω στις 20.000 κατοίκους (Τούρκοι, Έλληνες, Αρμένιοι, Σύριοι
και Ευρωπαίοι). Οι Έλληνες υπολογίζονταν σε 3.000 – 4.000. H Μερσίνα ήταν
μουτεσαριφλίκι και βαλελίκι είχε τα Άδανα. Εκκλησιαστικά υπαγόταν στη
μητρόπολη Ταρσού και Αδάνων

Ο Βενιζέλος έστειλε βαπόρια να τους πάρει

(Μαρτυρία Ευριδίκης Κυριακοπούλου, Κόρινθος)

Ουσάκ, 1921. Τα παιδιά του ελληνικού νηπιαγωγείου.(«Χρονικό Μικρασιατικού Πολέμου, 1919-1922») – Τμήμα της προκυμαίας της Σμύρνης, πριν (πάνω) και μετά την καταστροφή (κάτω). («Σμύρνη, η μητρόπολη του Μικρασιατικού Ελληνισμού»)

H Μερσίνα μας ήταν πολυτέλεια. H Άδανα ήταν απλό, λιγάκι τούρκικο. Εμείς,
επειδή είχαμε τη θάλασσα, είχαμε όλα τα καλά. Από Αρμένιους, Τούρκους,
Εβραίους, Εγγλέζους και Έλληνες, μέχρι Άραβες. Τελευταία ήρθαν κι οι Γάλλοι
κατοχή. Εν καιρώ Βενιζέλου. Τότε ήταν και ο Ντε Γκωλ στην Κιλικία[!]. Ήμεθα
υπό τον Γάλλον, στα 1919-1920.

– Εμείς, είπαν οι Γάλλοι, εγκαταλείπουμε την πατρίδα σας. Αναλόγως σκεφτείτε.
Των Τούρκων το μαχαίρι είναι δυνατό.

Οι πλούσιοι όλοι φύγανε. Αφήσανε όλα τα πράματά τους κι έφυγαν. Πήραν τα λεφτά
τους και πήγαν στη Σμύρνη. Άλλοι πήγαν στην Κωνσταντινούπολη. Στην Αθήνα δεν
ήθελαν να πάνε. Το εμπόριό τους και οι δουλειές τους ήταν στην Τουρκία. Στη
Σμύρνη ήταν ελληνική κατοχή.

Οι υπόλοιποι, που δεν είχαν πολλά λεφτά, έμειναν δυο τρεις μήνες. Ο Βενιζέλος
έστειλε βαπόρια να τους πάρει.

– Εάν σφάξετε έναν από τους δικούς μας, είπε ο Βενιζέλος, τότε κι οι Τούρκοι
όλοι θα σφαγούν της Ελλάδος!

Ακόμα υπήρχαν Τούρκοι στην Κρήτη και στη Μυτιλήνη. Πολλοί Τούρκοι. Αν δεν ήταν
ο Βενιζέλος, οι Τούρκοι όλους θα τους σκότωναν. Κακούργοι είναι.

Ο άντρας μου έφυγε στην Πόλη. Είχε το εμπόριο χαλιών. Μετά πήγε στη Βηρυτό.
Εγώ έμεινα στη Μερσίνα με το γαμπρό μου και της αδελφής μου δυο τα παιδιά.
Πολύ λίγοι έμειναν στη Μερσίνα. Ανάμεσά τους ήταν κι εκείνες που παντρεύτηκαν
ρωσοϋπήκοους άντρες. Έμειναν και οι αραβορθόδοξοι. Αυτοί δεν ήρθαν στην
Ελλάδα.

Εμείς ήρθαμε στην Ελλάδα ύστερα από δυο τρεις μήνες με δικά μας λεφτά. Ήρθαμε
με ιταλικό βαπόρι στη Βηρυτό. Πήρα και της αδελφής μου τα παιδιά. Εκεί βρήκαμε
τον άντρα μου. Καθίσαμε πέντε χρόνια και μετά ήρθαμε στην Ελλάδα, στην
Κόρινθο.

9.4.1965