Έδυσε ο κορυφαίος Hλίας Kαζάν

Κρατώντας τη Χρυσή Άρκτο, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, το 1996, οπότε τιμήθηκε για το σύνολο της προσφοράς του

Το άστρο του κράτησε 94 χρόνια. Ο Ηλίας Καζάν πέθανε στο σπίτι του, στο
Μανχάταν. Αυτό ανακοίνωσε λακωνικά η δικηγόρος του, Φλόρια Λάσκι. Γεννημένος
από Έλληνες στην Τουρκία, πολυβραβευμένος σκηνοθέτης και συγγραφέας,
δημιουργός ταινιών – οροσήμων της Έβδομης Τέχνης όπως «Λεωφορείον ο Πόθος»,
«Το Λιμάνι της Αγωνίας», «Ανατολικά της Εδέμ», «Αμέρικα, Αμέρικα», ο Ηλίας
Καζάν άφησε πίσω του δυσαναπλήρωτο κενό. Βαθιά πολιτικοποιημένος και
δραστήριος κοινωνικά, έμεινε πιστός σε αυτό που κάποτε είχε πει: «Ακόμη κι
όταν ήμουν παιδί, ήθελα να ζήσω τρεις ή τέσσερις ζωές». Τιμημένος με Όσκαρ
σκηνοθεσίας αλλά και για το σύνολο της προσφοράς του στην 7η Τέχνη, προκάλεσε
με την πολιτική του δράση. Για κάποιους, απέρριψε ο ίδιος το μέγεθός του, όταν
το 1952, κατονόμασε στην Επιτροπή Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων συναδέλφους
του ως κομμουνιστές, στην καρδιά της μακαρθικής περιόδου. Ήταν ένας από τους
βασικούς λόγους που η υποψηφιότητά του για Όσκαρ – βραβείο της επαγγελματικής
του σταδιοδρομίας σκόνταψε πολλές φορές. Αυτή η άποψη επικράτησε μέχρι το
1999. Και ο Ηλίας Καζάν τελικά τιμήθηκε με το χρυσό αγαλματίδιο. Εκείνη τη
βραδιά δεν την ξέχασε κανείς, απ΄όσους τον γνώριζαν. Κάποιοι συγκρατήθηκαν και
δεν χειροκρότησαν, όταν ο Μάρτιν Σκορτσέζε και ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο του έδιναν
το βραβείο. «Σας ευχαριστώ πολύ», είχε πει ο Καζάν. Και αναγνωρίζοντας τη
διχογνωμία που είχε προκαλέσει συνέχισε: «Θέλω να ευχαριστήσω την Ακαδημία για
το θάρρος, τη γενναιοδωρία της». Κανείς όμως δεν αμφισβήτησε ποτέ την
καλλιτεχνική του αξία. Μια αξία που τον κατέταξε σε έναν από τους κορυφαίους
σκηνοθέτες του αιώνα.