Tους μαθαίνει να «βλέπουν» τον κόσμο

Τα τυφλά παιδιά του Θιβέτ είναι πολλά. Σήμερα, όμως, μπορούν να διαβάζουν
και να γράφουν. Τους το έμαθε μια Γερμανίδα. Δεν είναι τυχαίο που είναι κι
εκείνη τυφλή.

Η Σαμπρίγιε Τένμπερκεν έξω από το ειδικό σχολείο που ίδρυσε στη Λάσα

Ψηλά στα Ιμαλάια, στη «στέγη του κόσμου», η επίδραση από τις ηλιακές ακτίνες
γίνεται ορισμένες φορές εγκληματική. Είναι μια εξήγηση για τα προβλήματα
όρασης πολλών Θιβετανών. Ιδιαίτερα υποφέρουν τα μικρά παιδιά. Πολλά είναι
τυφλά και ζουν σε απομονωμένες περιοχές.

«Ήταν θλιβερό. Είδα παιδιά 4 και 5 ετών. Έμοιαζαν με νεογέννητα. Οι γονείς
τους δεν τα είχαν μάθει να περπατούν. Πολλές φορές τα έδεναν στο κρεβάτι, από
φόβο μήπως τραυματιστούν». Έξι χρόνια μετά την πρώτη της επαφή μαζί τους, οι
μνήμες της Σαμπρίγιε Τένμπερκεν είναι ακόμη ζωντανές. Τυφλή και η ίδια, είχε
όμως την τύχη να γεννηθεί και να μεγαλώσει σε συνθήκες όπου οι αδυναμίες του
σώματος δεν αποτελούν τροχοπέδη για την περαιτέρω ανάπτυξη και εξέλιξη. Έμαθε
να στηρίζεται στα πόδια της και στο μυαλό της, να ανακαλύπτει τα ιδιαίτερα
χαρίσματά της, να ασκεί τον εαυτό της προς όφελός της. Και αυτό ακριβώς θέλησε
να διδάξει και στους άλλους – να τους γνωρίσει την αξία τού να ζεις
ανεξάρτητος. Τα κατάφερε.

Χωρίς Σύνορα. Τα τυφλά παιδιά του Θιβέτ έχουν σήμερα το δικό τους
σχολείο στη Λάσα, χάρη στο ειδικό πρόγραμμα για το Θιβέτ «Μπράιγ (σύστημα
ανάγνωσης τυφλών) Χωρίς Σύνορα». Εμπνευστής και δημιουργός του είναι η
Τένμπερκεν. Σήμερα διδάσκει στο ειδικό σχολείο και μαζί με τον σύντροφο και
συνεργάτη της Πολ Κρόνενμπεργκ σχεδιάζουν να δημιουργήσουν το δεύτερο «Μπράιγ
Χωρίς Σύνορα» στη Βόρεια Ινδία.

Ψηλή με ανοιχτά καστανά μαλλιά, η 33χρονη Τένμπερκεν θυμάται έντονα τον
σκεπτικισμό που αντιμετώπισε όταν μίλησε για τα σχέδιά της στους τοπικούς
αξιωματούχους τού Θιβέτ. Είχε μόλις απορριφθεί από διάφορες διεθνείς
οργανώσεις αρωγής, στις οποίες απευθύνθηκε για να εργαστεί. Της είχαν
απαντήσει ότι «τυφλοί απαγορεύεται να συμμετάσχουν σε “ερευνητικές εργασίες”».
Ύστερα από αυτό αποφάσισε να ιδρύσει τη δική της οργάνωση. Όλοι, θυμάται, τη
θεώρησαν τρελή. «Δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι θα πάω στο Θιβέτ. Έλεγαν ότι
είναι αδύνατο. “Είναι τυφλή, ποιος θα τη φροντίσει, ποιος θα την κατευθύνει”,
σκέφτονταν».

H αγωνία. Όμως τα όρια, στη φιλοσοφία της, είναι για να τα
υπερβαίνουμε. Το είχε μάθει καλά στο ειδικό γερμανικό σχολείο για τυφλούς
κάνοντας ιππασία, σκι και καγιάκ. Οι 29 μαθητές της, ηλικίας 4-21 ετών, το
επιβεβαιώνουν, επιδιδόμενοι σε προγράμματα μουσικής, χρήσης κομπιούτερ, αλλά
και εκμάθησης κινεζικών και αγγλικών μαζί με τη γλώσσα τού Θιβέτ.

Σε λίγο καιρό, τέσσερις μαθητές της θα ολοκληρώσουν το ειδικό πρόγραμμα και θα
μεταγραφούν σε κανονικό σχολείο. Θα είναι οι πρώτοι και η δασκάλα τους το
περιμένει με αγωνία. «Ένα τυφλό παιδί», επισημαίνει, «δεν θα οδηγήσει ποτέ
φορτηγό. Μπορεί όμως να διαβάσει και να γράψει στο σκοτάδι. Ποιος άλλος το
καταφέρνει;».

Εικόνες ζωής από ταξίδια, χρώματα

H Τένμπερκεν μεγάλωσε στη Βόννη. Ο πατέρας της είναι πιανίστας και η μητέρα
της σκηνοθέτις παιδικού θεάτρου. Καλλιτεχνική φλέβα έχει και ο αδελφός της.
«Είμαι η μόνη στην οικογένεια με πρακτικές ανησυχίες», διαπιστώνει. Όταν η
Σαμπρίγιε ήταν δύο ετών, οι γονείς της έμαθαν ότι η κόρη τους θα έχανε
σταδιακά το φως της. Δεν της το είπαν και στα 13 της ήταν τυφλή. Τα χρόνια που
μεσολάβησαν όμως φρόντισαν να τα γεμίσουν με εικόνες. Εικόνες ζωής από
ταξίδια, χρώματα και μουσεία. «Νοερά έχω όλες τις εικόνες στο κεφάλι μου»,
λέει, συμφωνώντας τελικά με την απόφαση των γονιών της να μην της το πουν.

Ήταν όμως μια κατάσταση που την έφερνε συχνά σε αμηχανία. Σκόνταφτε σε
αντικείμενα, χωρίς να ξέρει το γιατί. Με το μυαλό της ήταν όλα φυσιολογικά,
ακόμη κι όταν τα μάτια της είχαν αρχίσει να σκοτεινιάζουν.

Το ενδιαφέρον της για το Θιβέτ την πήγε στο Πανεπιστήμιο, όπου ειδικεύθηκε στη
Θιβετολογία. Ήταν η μοναδική τυφλή φοιτήτρια και η γλώσσα δεν είχε μεταφραστεί
σε Μπράιγ. Το έκανε μόνη της. Σήμερα αντλεί χρήματα από δωρεές και από την
πώληση του βιβλίου της «My Path Leads to Tibet».

LINK:

* www.braillewithoutborders.org