«Tο μόνο που σας ζητώ, είναι το δικαίωμα να πεθάνω…»

«Μην την κρίνετε. Αυτό που θα έχει κάνει για μένα θα είναι σίγουρα η
μεγαλύτερη απόδειξη αγάπης στον κόσμο… Σκεφτείτε τι έχει κάνει για μένα. Και
αφήστε τη να ζήσει εν ειρήνη την υποτιθέμενη ζωή που της έχει μείνει να
ζήσει».

Το βιβλίο

Τα λόγια αυτά φιλοδοξούσαν να αποτελέσουν τον επίλογο ενός δράματος. Ο
22χρονος Γάλλος Βενσάν Ιμπέρ θα έπρεπε κανονικά να είχε πεθάνει πριν από τη
δημοσιοποίησή τους. Προτού κυκλοφορήσει το βιβλίο που «έγραψε» με τη βοήθεια
ενός δημοσιογράφου, του Φρεντερίκ Βέιγ – μιας και ο ίδιος είναι εδώ και τρία
χρόνια, εξαιτίας αυτοκινητικού δυστυχήματος, τετραπληγικός, τυφλός και
μουγκός. Και δεν μπορούσε να επικοινωνήσει παρά μόνο πιέζοντας στο άκουσμα του
σωστού γράμματος τον αντίχειρά του στο χέρι του συνομιλητή του. Όμως η
προαναγγελθείσα προσπάθεια της μητέρας του, Μαρί Ιμπέρ, να θέσει τέλος στη «μη
ζωή» του Βενσάν απέτυχε. Ο ίδιος νοσηλεύεται στο Πα-ντε-Καλαί. Βρίσκεται σε
βαθύ κώμα και η αναπνοή του υποστηρίζεται μηχανικά. Όσο για τη Μαρί, στην
οποία ο Βενσάν αφιέρωσε τις τελευταίες λέξεις του βιβλίου του, με τίτλο «Σας
ζητώ το δικαίωμα να πεθάνω», συνελήφθη, κρατήθηκε αρκετές ώρες κι έπειτα
αφέθηκε ελεύθερη προκειμένου να βρεθεί και πάλι στο πλευρό του γιου της προτού
εισαχθεί «με τη συναίνεσή της» σε κάποια ψυχιατρική κλινική.

H πρώτη πράξη του δράματος, που αναζωπυρώνει άλλη μια φορά τη συζήτηση γύρω
από την ευθανασία, γράφτηκε στις 24 Σεπτεμβρίου του 2000 σε έναν επαρχιακό
δρόμο της Νορμανδίας. Από την ημέρα εκείνη, ο Βενσάν είναι, όπως γράφει στο
βιβλίο του, «ζωντανός-νεκρός». Και εντούτοις πέρασαν δύο χρόνια προτού του
ανακοινώσουν οι γιατροί πως δεν υπήρχε πλέον «καμία ελπίδα προόδου». «Θέλω να
πεθάνω», είπε τότε ο Βενσάν στη μητέρα του.

H ιστορία του έγινε παγκοσμίως γνωστή τον Νοέμβριο του 2002, με την επιστολή
που έστειλε στον πρόεδρο της Γαλλίας, Ζακ Σιράκ, για να του ζητήσει «το
δικαίωμα να πεθάνει». Ο Σιράκ δέχθηκε τη μητέρα του στα Ηλύσια Πεδία, κράτησε
επαφή με τον Βενσάν, του τηλεφωνούσε τα Χριστούγεννα και στα γενέθλιά του. Δεν
μπορούσε ωστόσο να ανταποκριθεί στο αίτημά του, η ευθανασία στη Γαλλία
απαγορεύεται αυστηρά. Το «σχέδιο A» του Βενσάν είχε αποτύχει. Οι γιατροί του
τον καταλάβαιναν, αλλά τα χέρια τους ήταν δεμένα. Το «σχέδιο B» προέβλεπε τη
μετάβαση του Βενσάν σε μια ξένη χώρα που να αποδέχεται την ευθανασία –
απορρίφθηκε ωστόσο από τον ίδιο: «Δεν ήθελα να “φύγω σαν κλέφτης”». Απέμενε το
«σχέδιο Γ»: να πεθάνει με τη βοήθεια της μητέρας του.

H 48χρονη Μαρί χρειάστηκε να δώσει μεγάλο αγώνα με τον εαυτό της προτού
υποκύψει στην επιθυμία του και του «ορκιστεί» να τον βοηθήσει. «Είναι τόσο
απελπισμένος… Είναι πεπεισμένος πως έπειτα θα είναι ευτυχισμένος, αυτό είναι
το κυριότερο». Επέλεξαν, μαζί, ως ημερομηνία την 24η Σεπτεμβρίου: τρία ακριβώς
χρόνια έπειτα από το μοιραίο δυστύχημα, μία ημέρα πριν από την κυκλοφορία του
βιβλίου του Βενσάν. Στις 5.30 το απόγευμα, η Μαρί τού έκανε μια ένεση με μια
βαρβιτουρική ουσία την οποία είχε προμηθευτεί από την Ελβετία. Μιάμιση ώρα
αργότερα, οι γιατροί του νοσοκομείου παρατήρησαν πως κάτι δεν πήγαινε καλά.
Τις ώρες που η Μαρί κρατούνταν στο τμήμα, δεν γνώριζε απολύτως τίποτα για την
τύχη του γιου της.