AΦIEPΩMA Mικρασιατική καταστροφή Πιστεύεις, παιδί μου, πως τα μάτια του αλόγου έτρεχαν;

Ρούμκαβακ

(Μαρτυρία Δέσποινας Τσαλίγλου – αποσπάσματα)

Δυο τρεις μήνες πριν φύγουμε με την Ανταλλαγή, κακοπερνούσαμε απ’ τους τσέτες,
όχι απ’ τους Τούρκους του χωριού μας, αυτοί έκλαιγαν όταν φεύγαμε. Είπαν και
πριν απ’ την Ανταλλαγή ότι όσοι θέλουν μπορούν να φύγουν. Τότε έφυγαν λίγοι.

Όταν όμως παρήγγειλε ο Βενιζέλος να μη μείνει κανείς στην Ανατολή, αποφασίσαμε
να φύγομε όλοι. Ο αδερφός μου ήταν μουχτάρης κι είπε να φύγουν πρώτοι όλοι οι
χωριανοί και τελευταίες οι οικογένειες οι συγγενικές του. Εκείνος είχε ευθύνη
για τους άλλους.

Πριν φύγομε, στρώσαμε ένα μεγάλο τραπέζι το πρωί, για να φάμε όλοι μαζί οι
συγγενικές οικογένειες που απομείναμε. Οι χανούμισσες μας χαιρετούσαν
κλαίγοντας.

Μετά πήγα με τον αδερφό μου στο αμπέλι μου κι ήπιαμε για τελευταία φορά νερό.

Είχαμε ένα άλογο κι ένα σκυλάκι – Καρσί Καγιά το λέγαμε. Ο αδερφός μου
σκέφτηκε να τα δώσει σ’ έναν Τούρκο. Τι να κάναμε; Έτσι, όταν ήρθε η ώρα να
φύγομε, δίνει τα ζώα στον Τούρκο και ξεκινάμε.

Πιστεύεις, παιδί μου, πως τα μάτια του αλόγου έτρεχαν; Σαν άνθρωπος έκανε,
έτρεχε πίσω απ’ τον αδερφό μου, και το σκυλί μαζί. Τρεις άντρες συγκράτησαν το
ζώο για να μη μας ακολουθήσει. [Και η πληροφορήτρια δακρύζει].

…………….

Σε μιάμιση μέρα φτάσαμε στην Ουλούκισλα. Μείναμε κει δέκα μέρες σ’ ένα
δωμάτιο.

Από κει με το τρένο πήγαμε στη Μερσίνα, όπου μείναμε δεκαπέντε μέρες. Από κει
ήρθαμε με πλοίο στον Πειραιά. Πήγαμε στο Νέο Φάληρο και έμεινα λίγο με τον
αδερφό μου.

Με την κόρη μου ήρθα στο Περιστέρι κι έχτισα με τον κόπο μου αυτό το σπίτι που μένω.