Eυρωπτυχία – διαβατήριο

Πτυχία σε μορφή βιβλιαρίου σχεδιάζουν να δίνουν τα ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια
από το 2005 και έπειτα! Τα πτυχία δεν θα περιλαμβάνουν πλέον μόνο το όνομα της
Σχολής, του αποφοίτου και τον βαθμό, αλλά θα έχουν και ένα συμπλήρωμα στο
οποίο θα καταγράφεται όλη η πορεία του φοιτητή.

Αναλυτικά θα περιγράφονται τα μαθήματα που παρακολούθησε, οι αναλυτικοί
βαθμοί, οι ερευνητικές του εργασίες, οι μετακινήσεις του σε άλλες χώρες και
γενικά όλη η κινητικότητα κατά τη διάρκεια των σπουδών του.

Ταυτόχρονα, από το ίδιο έτος και μετά, μελετάται να δοθεί η δυνατότητα σε
όλους τους Ευρωπαίους φοιτητές να μεταφέρουν τα δικαιώματά τους από χώρα σε
χώρα. Όταν πραγματοποιούν, λ.χ., ένα – ή περισσότερα – εξάμηνα σπουδών στο
εξωτερικό. Για τους Έλληνες φοιτητές αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσοι έχουν
δικαίωμα στέγασης ή σίτισης, είτε όσοι θα λαμβάνουν κάποιο δάνειο ή το επίδομα
των 1.000 ευρώ, που πρόσφατα ενέκρινε η κυβέρνηση για εκείνους που σπουδάζουν
μακριά από τα σπίτια τους, θα έχουν δικαίωμα των παροχών ακόμα και όταν
βρεθούν στο εξωτερικό, στο πλαίσιο των προγραμμάτων κινητικότητας των
φοιτητών.

Αυτά τα δύο νέα στοιχεία για την Ανώτατη Εκπαίδευση συζητούν, μεταξύ πολλών
άλλων, χθες και σήμερα στο Βερολίνο οι υπουργοί Παιδείας άνω των 40 κρατών της
Ευρώπης στη σύνοδο για την καθιέρωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης
Εκπαίδευσης, δηλαδή τη σύγκλιση των διαφορετικών συστημάτων Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης μέχρι το 2010.

Χθες, πρώτη ημέρα της συνόδου, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ανάγκη
επίσπευσης των διαδικασιών σύγκλισης, ώστε το 2010 να είναι η καταληκτική και
όχι εναρκτήρια χρονολογία. Έτσι οι προτάσεις που φαίνεται πως σήμερα θα
επικυρωθούν, έχουν πλέον ως χρονικό όριο το 2005, προκειμένου το 2010 να είναι
όλα έτοιμα.

Ειδικότερα οι συζητήσεις μπορούν να κωδικοποιηθούν σε έξι βασικά σημεία:

α) Συμπλήρωμα Διπλώματος (Diploma Supplement). Κάθε φοιτητής από
το 2005 και έπειτα θα πρέπει να λαμβάνει με την αποφοίτησή του αυτομάτως και
δωρεάν το βιβλιαράκι. Αυτό το συμπλήρωμα θα βοηθά στη σύγκριση μεταξύ των
διαφορετικών προγραμμάτων σπουδών και κατόπιν θα είναι χρήσιμο στην αγορά
εργασίας, αφού προφανώς κάθε εργοδότης θα μπορεί να διαπιστώνει το ακριβές
αντικείμενο σπουδών και τις επιδόσεις του ενδιαφερομένου.

β) Σύστημα Μεταφοράς Διδακτικών Μονάδων. Για να μπορούν να είναι
συγκρίσιμα τα διαφορετικά συστήματα, αλλά και να δημιουργηθούν τα «κοινά
ευρωπαϊκά πτυχία» (Joint degrees) που αποφασίστηκαν στην προηγούμενη σύνοδο
της Πράγας, συζητείται η επέκταση του συστήματος διδακτικών μονάδων (ECTS).
Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε μάθημα, ανάλογα με τον φόρτο εργασίας και τις ώρες
διδασκαλίας του, θα αντιστοιχούν ορισμένες μονάδες (credits). Για να λάβει
πτυχίο (στα 4 έτη) ο φοιτητής θα πρέπει να συγκεντρώσει, π.χ. 240 μονάδες,
είτε σπουδάζει στη Λισαβώνα είτε στην Αθήνα.

γ) Πιστοποίηση προσόντων. Τα πτυχία θα συνοδεύονται και από ένα
πιστοποιητικό προσόντων και ικανοτήτων, δηλαδή σε τι είδους εργασίες μπορεί να
απασχοληθεί ο απόφοιτος μετά την αποφοίτησή του.

δ) Μεταφορά φοιτητικών δικαιωμάτων. Αυτό το μέτρο εκτιμάται ότι θα
βοηθήσει πολύ την κινητικότητα των φοιτητών από χώρα σε χώρα, καθώς θα τους
ακολουθεί οποιαδήποτε μέριμνα (επιδόματα κ.λπ.) είχαν στις χώρες τους. H
μεταφορά αποτελούσε αίτημα της Ένωσης Ευρωπαϊκών Φοιτητών (ESIB), η οποία
εκπροσωπεί 11 εκατ. φοιτητές από 37 χώρες, εκτός από την Ελλάδα η οποία δεν
μετέχει λόγω της διαλυμένης ΕΦΕΕ.

ε) Αξιολόγηση – διασφάλιση ποιότητας. Οι υπουργοί φαίνεται πως
καταλήγουν ότι η αξιολόγηση είναι από τα βασικότερα στοιχεία της σύγκλισης.
Σημειώνουν πάντως ότι η αξιολόγηση οφείλει να σέβεται την αυτονομία των
ιδρυμάτων, αλλά να έχει και μια κοινή μεθοδολογία ώστε τα αποτελέσματά τους να
είναι συγκρίσιμα.

στ) Τρεις κύκλοι σπουδών. Εκτός από τους υπάρχοντες δύο κύκλους
(προπτυχιακό – μεταπτυχιακό) οι υπουργοί συζητούν να χαρακτηριστεί ως τρίτος
κύκλος σπουδών το διδακτορικό, προκειμένου να συνδεθεί πιο αποτελεσματικά η
έρευνα με τη διδασκαλία. Εάν αυτό υιοθετηθεί, τότε στο εξής τα διδακτορικά δεν
θα εξαντλούνται στην ερευνητική εργασία και την εκπόνηση διατριβής, αλλά για
ορισμένο χρόνο οι υποψήφιοι διδάκτορες θα πρέπει να παρακολουθούν και
μαθήματα.

Τέλος, οι υπουργοί Παιδείας επισήμαναν ότι η Ευρωπαϊκή Ανώτατη Εκπαίδευση,
παρ’ ότι οφείλει να γίνει περισσότερο ανταγωνιστική και να συνδεθεί με τις
ανάγκες της αγοράς, δεν πρέπει να χάσει την κοινωνική της διάσταση, αλλά να
παραμείνει δημόσιο αγαθό.