Bρεφικά και σχολικά, χρυσές αγορές για τη Jumbo

Η εποχή των «παχιών αγελάδων», που ο τζίρος της ελληνικής αγοράς παιχνιδιού
κυμαινόταν στα 380 – 400 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση, φαίνεται ότι τελειώνει,
καθώς η έκρηξη της ζήτησης που ακολούθησε την εμφάνιση των πρώτων μεγάλων
εξειδικευμένων πολυκαταστημάτων στο κέντρο της Αθήνας υποχωρεί το τελευταίο
διάστημα.

Οι ειδικοί, μάλιστα, εκτιμούν ότι με τον πληθωρισμό των νέων πολυκαταστημάτων
που δρομολογούνται στην Αθήνα και στις μεγάλες πόλεις της περιφέρειας, την
επιβράδυνση της κατανάλωσης και τη συνεχιζόμενη μείωση των γεννήσεων, η «πίτα»
είναι πολύ πιθανό να μειωθεί σημαντικά μέσα στα επόμενα χρόνια.

Έτσι, πολλές μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου στρέφονται και σε άλλους τομείς,
που έχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια κερδοφορίας. Τέτοιοι είναι τα είδη μπεμπέ
και παιδικού βιβλιοχαρτοπωλείου, μια αγορά στην οποία οι Έλληνες ξοδεύουν κάθε
χρόνο γύρω στα 300 εκατ. ευρώ και που, μαζί με τα παιχνίδια, ξεπερνάει τα 670
εκατ. ευρώ.

Το 1/3 του τζίρου της

Για την ελληνική εταιρεία εμπορίας παιχνιδών Jumbo, οι αγορές αυτές, στις
οποίες εισήλθε σταδιακά από το 1995, αποδείχθηκαν χρυσοφόρες, αφού από αυτές
προέρχεται σήμερα το 29% του τζίρου της, παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισε
στην αρχή. Τα στελέχη της διαπίστωσαν γρήγορα τα μεγάλα περιθώρια κέρδους που
είχαν οι συγκεκριμένες αγορές, σε αντίθεση με τα σημάδια κορεσμού που έχουν
εμφανιστεί στην αγορά παιχνιδιού.

«Για να αντιληφθεί κανείς πόσο σημαντική ήταν για μας η είσοδος στα βρεφικά
και σχολικά είδη, αρκεί να αναφερθεί ότι πριν από το 1995, το 50% του τζίρου
μας πραγματοποιείτο μόνο κατά την περίοδο των εορτών. Υπήρξαν, λοιπόν,
χρονιές, όπως τα Χριστούγεννα του 2001, που οι κακές καιρικές συνθήκες έριξαν
τις πωλήσεις μας πολύ κάτω του αναμενόμενου. H εταιρεία δεν διατρέχει πλέον
αυτόν τον κίνδυνο στον ίδιο βαθμό, αφού πέραν των παιχνιδιών, κάνουμε έναν
τζίρο της τάξης των 45 εκατ. ευρώ, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου», λέει ο
πρόεδρος της εταιρείας κ. Ευάγγελος Βακάκης.

Δύσκολα χρόνια

Τα πρώτα χρόνια της διείσδυσης στην αγορά των βρεφικών και ειδών βιβλίου δεν
ήταν εύκολα για την Jumbo. Χρειάστηκε να δώσει σκληρή μάχη με τους
ανταγωνιστές της. Δεν ήταν λίγες οι φορές που η εταιρεία βρέθηκε στη δύσκολη
θέση να αναγκάζεται να αποσύρει προϊόντα που αποδείχθηκαν ελαττωματικά, να τα
επιστρέφει στον προμηθευτή και να τα αντικαθιστά με άλλα. «Χρειάστηκε να
περάσουμε τα δύσκολα χρόνια της προσαρμογής, αλλά στο τέλος η προσπάθειά μας
ανταμείφθηκε. Σήμερα, τα Jumbo κατέχουν μερίδιο 25% στα είδη μπεμπέ και 9% στα
σχολικά και είδη βιβλίου για παιδιά», λέει ο κ. Βακάκης.

Χαμηλό κόστος

Ένα από τα μυστικά της εταιρείας είναι και η χαμηλή τιμή των παιχνιδιών που
εμπορεύεται. «Εισάγουμε απευθείας, χωρίς μεσάζοντες, ενώ ήμασταν οι πρώτοι που
καταργήσαμε στα παιχνίδια τη συσκευασία κατεβάζοντας θεαματικά το κόστος»,
λέει στέλεχος της εταιρείας. Σήμερα, το 55% των παιχνιδιών της (κυρίως τα
εντάσεως εργασίας, όπως οι κούκλες) κατασκευάζεται στη NA Ασία, με κυριότερο
προμηθευτή την Κίνα, στην οποία το εργατικό κόστος στον τομέα αυτόν βρίσκεται
στο 1/10, σε σχέση με την Ελλάδα. Εκεί η εταιρεία έχει συνάψει συμφωνίες με
τοπικές εταιρείες που παράγουν παιχνίδια για λογαριασμό της, με τη δική της
φίρμα.

Το φαινόμενο αυτό δεν μόνον είναι ελληνικό, αλλά παγκόσμιο. Πολλές μεγάλες
εταιρείες παιχνιδιών, όπως οι αμερικανικές Hasbro και Mattel, κατασκευάζουν
πλέον μεγάλο μέρος από τα παιχνίδια τους στην Ασία. Μόνο πέρυσι, οι εισαγωγές
παιχνιδιών στην E.E. από τρίτες χώρες έφτασαν τα 8 δισ. ευρώ και κάλυψαν
περίπου το 50% της συνολικής κατανάλωσης. Το 89% προήλθε από ασιατικές χώρες,
κυρίως από την Κίνα.

Δεν άντεξαν

Οι εξελίξεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα το ελληνικό παιχνίδι να κινδυνεύει
πλέον να γίνει «μουσειακό είδος». Μόνο κατά την τριετία 1996 – 1999, η εγχώρια
παραγωγή μειωνόταν κάθε χρόνο με ρυθμό 6,6%. Για τις ελληνικές βιομηχανίες, η
αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε με την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ, το 1981, οπότε
η χώρα μας απώλεσε το συγκριτικό πλεονέκτημα του φθηνού εργατικού κόστους. Τις
δεκαετίες του ’80 και του ’90, η μία μετά την άλλη οι εγχώριες εταιρείες είτε
έκλεισαν είτε πουλήθηκαν σε ξένους κολοσσούς, μη μπορώντας να αντέξουν στον
ανταγωνισμό των χωρών χαμηλού κόστους. Τέτοια ήταν και η περίπτωση της πάλαι
ποτέ κραταιάς El Greco, ιδιοκτησίας Απόστολου Βακάκη, πατέρα του σημερινού
βασικού μετόχου των Jumbo. H εταιρεία εξαγοράστηκε το 1990 από την Hasbro και
από παραγωγική επιχείρηση έχει μετατραπεί σήμερα σε αμιγώς εισαγωγική.

H ελληνική αγορά

H αγορά παιχνιδιών στην Ελλάδα ακολουθεί τις τάσεις της παγκόσμιας αγοράς. H
χρυσή εποχή ήταν η δεκαετία του ’90, οπότε έγινε το «μπαμ» με τα play station,
ενώ από το 2000 παρουσιάζει σημάδια σταθεροποίησης. H αγορά κυριαρχείται από
τις μεγάλες αλυσίδες, όπως οι Jumbo, Ζαχαριάς, Μουστάκας και Toys Academy, ενώ
υπάρχουν και πάνω από 1.000 μικρά και μεσαία καταστήματα. Τα παιχνίδια
εισαγωγής καλύπτουν πλέον το 75% σε ό,τι αφορά τα παραδοσιακά παιχνίδια, ενώ
στο σύνολο των παιχνιδιών – μαζί με τα ηλεκτρονικά – ξεπερνούν το 90%. Εκεί
που παρατηρείται ελαφρά αύξηση των πωλήσεων, είναι στα ηλεκτρονικά (κονσόλες
που συνδέονται με δέκτη τηλεόρασης, λογισμικό, κ.λπ.) τα οποία κατείχαν πέρυσι
το 35% της αγοράς, έναντι 65% των παραδοσιακών.

Πρώτα το 2004, μετά τα Βαλκάνια

Για τα Jumbo, από ‘δώ και πέρα το βάρος της προσπάθειας θα δοθεί στην προώθηση
των παιχνιδιών με το σήμα της μασκότ των Ολυμπιακών Αγώνων (έχουν αναδειχθεί
πλειοδότες του σχετικού διαγωνισμού) και στη δημιουργία νέων καταστημάτων στην
περιφέρεια. Τα έσοδα από τις πωλήσεις των παιχνιδιών με τον Φοίβο και την
Αθηνά εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 12 εκατ. ευρώ, πολύ πάνω από τον αρχικό
στόχο των 5 εκατ. ευρώ.

Αναφορικά με τα σχέδια της εταιρείας για έξοδο στη βαλκανική αγορά, αυτά
μετατίθενται για το 2005, λόγω Ολυμπιακών Αγώνων. Στα Βαλκάνια η Jumbo αναζητά
νέες επενδυτικές ευκαιρίες με προτεραιότητες τη Γιουγκοσλαβία και τα Σκόπια
και για τον λόγο αυτό έχει βολιδοσκοπήσει ξένους προμηθευτές παιχνιδιών. «Μια
στρατηγική συμμαχία θα μειώσει το ρίσκο σε περίπτωση που το εγχείρημα
αποτύχει», λέει στέλεχος της εταιρείας. Προς το παρόν, πάντως, η εταιρεία έχει
παρουσία μόνο στην κυπριακή αγορά, μέσω της θυγατρικής της Jumbo Trading Ltd,
στην οποία διαθέτει τρία καταστήματα.