«Άκουσαν» μια μαύρη τρύπα να… βρυχάται

H μαύρη τρύπα. Εικόνες από το Παρατηρητήριο Ακτίνων X Τσάντρα

H χαμηλότερη νότα που ακούστηκε ποτέ στο σύμπαν, ο βαθύς βρυχηθμός μιας
υπερμεγέθους μαύρης τρύπας, καταγράφηκε από αστρονόμους. Αλλά μην ετοιμάζεστε
να την ακούσετε. H νότα είναι η σι ύφεση, αλλά βρίσκεται 57 οκτάβες κάτω από
το μεσαίο ντο, μια συχνότητα ένα εκατομμύριο δισεκατομμύρια φορές χαμηλότερη
από το όριο της ανθρώπινης ακοής.

Οι επιστήμονες δεν άκουσαν βέβαια τον ήχο, αλλά συνήγαγαν τα ηχητικά κύματα
από κυματισμούς που σχηματίζονται στο αέριο το οποίο υπάρχει στο σύμπλεγμα του
Περσέα, σε απόσταση 250 εκατομμυρίων ετών φωτός. Εικόνες που ελήφθησαν από το
Παρατηρητήριο Ακτίνων X Τσάντρα, ένα «εργαλείο» της NASA που βρίσκεται σε
τροχιά γύρω από τη Γη, έδειξαν πως οι κυματισμοί είχαν μήκος κύματος 30.000
ετών φωτός. Εφόσον το μήκος κύματος και η συχνότητα συνδέονται άμεσα, αυτό
ισοδυναμεί με μια ηχητική συχνότητα ενός κύκλου κάθε δέκα εκατομμύρια χρόνια.

«Παρατηρήσαμε τις τεράστιες ποσότητες φωτός και θερμότητας που δημιουργούνται
από τις μαύρες τρύπες, τώρα εντοπίσαμε και τον ήχο τους», δήλωσε ο Άντριου
Φάμπιαν του Ινστιτούτου Αστρονομίας του Κέμπριτζ που ήταν επικεφαλής της
ομάδας. Αυτά τα ηχητικά κύματα δεν είναι απλώς ένα αξιοπερίεργο για τους
αστρονόμους. Μπορεί να βοηθήσουν στην επίλυση του μυστηρίου γιατί το αέριο
στις συστάδες αστεριών που υπάρχουν στους γαλαξίες παραμένει τόσο ζεστό.
Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία, αυτό οφείλεται στα ηχητικά κύματα. «Παρατηρήσαμε
τρεις κυματισμούς και μετά χάθηκαν», λέει ο δρ. Φάμπιαν. «Μπορεί να οφείλεται
στην απόσταση ή στα όρια του τηλεσκοπίου, αλλά πιστεύουμε ότι δίνουν ενέργεια
στο αέριο για να μην κρυώσει περισσότερο».

© The Times, 2003