MEΓAΣ AΛEΞANΔPΟΣ Tον προσκυνούσαν κι ανταπέδιδε με φιλί
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Από το 1956 ο «Αλέξανδρος ο Μέγας» είχε βρεί τόπο στο Χόλιγουντ – και στο |
Την άνοιξη του 327 ο Αλέξανδρος πορεύθηκε νότια, διέσχισε το Χιντού Κους,
κατέλαβε καθ’ οδόν δύο «Πέτρες» (πολύ καλά οχυρωμένα ορεινά φρούρια) και
επέστρεψε στη Βακτριανή. Κατά την περίοδο αυτή συνέβησαν τέσσερα επεισόδια
σημαντικά για την ερμηνεία της πορείας του. Πρώτον, κατά την κατάληψη της
Σογδιανής Πέτρας πιάστηκαν πολλοί αιχμάλωτοι, μεταξύ αυτών ο Οξυάρτης, ευγενής
από τη Βακτριανή, και η οικογένειά του. Μία από τις θυγατέρες του, η Ρωξάνη,
ήταν εξαιρετικά όμορφη. Λέγεται ότι ο Αλέξανδρος την ερωτεύθηκε και, αντί να
την κρατήσει απλώς ως αιχμάλωτη, την παντρεύτηκε. Το δεύτερο επεισόδιο
σχετίζεται με την προσπάθεια του Αλεξάνδρου να εισαγάγει στην αυλή την
προσκύνηση, την παραδοσιακή πράξη δήλωσης υποταγής των Περσών υπηκόων ενώπιον
του Μεγάλου Βασιλέως. Οι Έλληνες θεωρούσαν αυτού του είδους την ταπείνωση
απόλυτη δουλικότητα. Δύο περιστατικά ξεχωρίζουν. Σε ένα δείπνο, οι ομοτράπεζοι
περνούσαν ο ένας στον άλλο ένα κύπελλο φιλίας: όποιος έπινε, προσκυνούσε και
δεχόταν ένα φιλί από τον Αλέξανδρο. H άρνηση του Καλλισθένη του Ολυνθίου – του
επίσημου ιστορικού της εκστρατείας – να προσκυνήσει προκάλεσε αίσθηση.
Ο Καλλισθένης συνδέεται και με το τρίτο σημαντικό επεισόδιο: ο
Αλέξανδρος είχε ταπεινώσει δημοσίως, στο κυνήγι, τον Ερμόλαο, έναν από τους
βασιλικούς παίδες και μαθητή του Καλλισθένη. H οργή οδήγησε μια ομάδα από τους
νεαρούς να συνωμοτήσουν για να σκοτώσουν τον βασιλιά. Όταν ο Αλέξανδρος
πληροφορήθηκε τη σκευωρία, οι νεαροί συνελήφθησαν και, υπό την πίεση
βασανιστηρίων, ομολόγησαν υπαινισσόμενοι και άλλους συνωμότες. Ισχυρίστηκαν
ότι τους είχε παρακινήσει ο Καλλισθένης. Ο Αλέξανδρος τους πίστεψε αμέσως
γιατί ήδη μισούσε τον Καλλισθένη, αλλά και γιατί ο Καλλισθένης ήταν φίλος του
Ερμόλαου. Έτσι, ο Καλλισθένης συνελήφθη. Υπάρχουν δύο εκδοχές για τον θάνατό
του: είτε ότι τον βασάνισαν και τον απαγχόνισαν είτε ότι έμεινε αλυσοδεμένος
μέχρι που πέθανε. Ο θάνατος του Καλλισθένη έχει δύο σημαντικές συνέπειες για
την ιστορία του Αλεξάνδρου. Πρώτον, η «επίσημη ιστορία» του για την εκστρατεία
δεν ήταν δυνατόν να περιέχει υλικό μεταγενέστερο του 328. Δεύτερον, το έργο
του Καλλισθένη το συνέχισαν μεταγενέστεροι συγγραφείς του κύκλου του
Αριστοτέλη και, λέγεται, της Περιπατητικής Σχολής. Ο Αλέξανδρος δέχθηκε στους
κύκλους αυτούς δριμεία επίθεση για τον τρόπο με τον οποίο φέρθηκε στον
Καλλισθένη: αυτήν ακριβώς την ελάχιστα κολακευτική εικόνα του βασιλιά
παρουσιάζουν μεταγενέστερες ιστορίες.
Τέλος, το 327 ο Αλέξανδρος στρατολόγησε αυτόχθονες ιππείς για να
αυξήσει τον μειωμένο αριθμό των Μακεδόνων. Διέταξε να διδαχθούν ελληνικά και
να ασκηθούν στη μακεδονική πολεμική τέχνη 30.000 νέοι από τις Άνω Σατραπείες.
Τους έδωσαν το υποβλητικό όνομα «Επίγονοι». Ο περήφανος και αήττητος
μακεδονικός στρατός επρόκειτο να αλλοιωθεί πλέον από βαρβάρους. Οι Μακεδόνες
έφεραν βαρέως την αλλαγή.
Οι ελέφαντες αφηνίασαν…
Την άνοιξη του 326, ο στρατός του Αλεξάνδρου πέρασε τον Ινδό με βάρκες και
πάνω από την πλωτή γέφυρα, την οποία είχε κατασκευάσει η δύναμη που είχε
σταλεί από πριν. Ο Ινδός ηγεμόνας Ταξίλης είχε ήδη παραδώσει στον Αλέξανδρο τα
Τάξιλα, τη μεγαλύτερη των πόλεων μεταξύ του Ινδού και του πρώτου ανατολικού
παραποτάμου του, του Υδάσπη (τα Τάξιλα σήμερα είναι ένας αξιόλογος
αρχαιολογικός χώρος στα βορειοδυτικά του Ισλαμαμπάντ). Ένας Ινδός πρίγκιπας ο
οποίος αρνήθηκε να υποταχθεί στον Αλέξανδρο ήταν ο Πώρος, ηγεμόνας της
περιοχής μεταξύ των ποταμών Υδάσπη και Ακεσίνη. Λέγεται ότι είχε στρατό από
30.000 πεζούς, 4.000 ιππείς, 300 άρματα και 200 ελέφαντες. Οι στρατοί της
Δύσης δεν είχαν αντιμετωπίσει ποτέ ελέφαντες στο πεδίο της μάχης πριν από την
εισβολή του Αλεξάνδρου στην Ινδία. Οι διακόσιοι ελέφαντες του Πώρου ήταν από
κάθε άποψη μια τρομερή δύναμη. Τα άλογα του ιππικού, ασυνήθιστα στα ζώα αυτά,
φοβούνταν και δεν τα πλησίαζαν. H μάχη με τον Πώρο στον Υδάσπη ήταν
αναμφισβήτητα η πιο σκληρή κατά παράταξιν μάχη που έδωσε ποτέ ο Αλέξανδρος.
Έπρεπε να επιχειρήσει τη διάβαση ενός μεγάλου ποταμού και να συγκρουστεί με
έναν στρατό που υπερείχε του δικού του. Ο βασιλιάς έστειλε στον ποταμό Ινδό να
αποσυναρμολογήσουν τις βάρκες του και να τις μεταφέρουν κοντά του. Ο
Αλέξανδρος εφάρμοσε ένα περίπλοκο στρατήγημα παραπλάνησης του αντιπάλου. Άφησε
να εννοηθεί ότι δεν θα περνούσε τον ποταμό αν δεν υποχωρούσε η στάθμη των
νερών. Προσποιήθηκε πολλές φορές ότι τον περνά τη νύχτα. Όταν βεβαιώθηκε ότι ο
Πώρος είχε μπερδευτεί σχετικά με τις προθέσεις του, άφησε αξιόλογη στρατιωτική
δύναμη υπό τον Κρατερό στη βάση του και οδήγησε μέσα στη βροχερή νύχτα το
κύριο σώμα του στρατού σε ένα πέρασμα του ποταμού. Ο Πώρος παρέταξε τον στρατό
του κάθετα προς τον ποταμό, τοποθετώντας το πεζικό και τους ελέφαντες στο
κέντρο και το ιππικό στις δύο πτέρυγες. Ο Αλέξανδρος, προκειμένου να αποτρέψει
μια συμπλοκή του ιππικού των Ινδών (που είχαν συνηθίσει τους ελέφαντες) με το
πεζικό του, διέταξε τους ιππείς του να επιτεθούν από τα δεξιά, αναγκάζοντας
έτσι τον Πώρο να στείλει ιππείς από τη δική του δεξιά πτέρυγα να ενισχύσουν
την αριστερή του, η οποία πιεζόταν. Ένα απόσπασμα από την αριστερή πτέρυγα του
μακεδονικού ιππικού κινήθηκε κυκλωτικά, ενώ ο ίδιος ο Αλέξανδρος εφορμούσε από
μπροστά. Τότε, οι δυνάμεις του πεζικού ενεπλάκησαν σε μάχη στο κέντρο. H
παράταξη των Ινδών διαλύθηκε, όταν το ιππικό τους ετράπη σε φυγή και οι
τραυματισμένοι ελέφαντες αφηνίασαν και ποδοπατούσαν αδιακρίτως Ινδούς και
Μακεδόνες. H συντριβή έγινε ακόμα μεγαλύτερη όταν ο Κρατερός πέρασε τον ποταμό
και μπήκε στη μάχη. Στις όχθες του Υδάσπη ο Αλέξανδρος ίδρυσε την πόλη Νίκαια,
σε ανάμνηση της νίκης του επί του Πώρου, και άλλη μία, την οποία ονόμασε
Βουκεφάλα, προς τιμήν του Βουκεφάλα, του αλόγου του, που πέθανε περίπου
τριάντα ετών.
INFO
E.E. Ράις, «Αλέξανδρος ο Μέγας», μτφ Δέσποινα Ρισσάκη, Εκδόσεις «Νεφέλη», σελ.
87.
Google news
