H Εκκλησία μας στην Ελλάδα ιδρύθηκε από τον Απόστολο Παύλο. Από τότε μέχρι
σήμερα έχει ζωή σπουδαία, εκπροσώπους κορυφαίους, όπως φαίνεται από την
παρουσία Ιεραρχών της σε Οικουμενικές και άλλες Συνόδους της Εκκλησίας. Το 732
ή 733 αποσπάστηκε από την Εκκλησία Ρώμης, στην οποία ανήκε, και υπήχθη στο
Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. H απόφαση αυτή του αυτοκράτορα Λέοντος Γ' του
Ισαύρου, υπήρξε καθοριστική. Από τότε, η Εκκλησία της Ελλάδος βαδίζει χέρι
χέρι με την Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως. H συνεργασία τους είναι αταλάντευτη
σε όλα τα μεγάλα θέματα.


Έδωσαν μαζί τον αγώνα κατά της εικονομαχίας. Ο αγώνας αυτός δεν έγινε για το
«αν θα φυλάμε τις εικόνες», όπως αφελώς γράφουν μερικοί, αλλά ήταν μια γενναία
αντίσταση στην προσπάθεια ορισμένων Βυζαντινών παλατιανών να μιμηθεί ο
χριστιανισμός τη μουσουλμανική και ιουδαϊκή παράδοση.


Προϊόντα αυτής της συνεργασίας είναι τα μεγάλα μοναστικά κέντρα που ιδρύθηκαν
στην Ελλάδα, το Άγιον Όρος, τα Μετέωρα, η Πάτμος - για να αναφέρω μόνον τα πιο
σημαντικά κέντρα αντιγραφής αρχαίων ελληνικών χειρογράφων. Άλλωστε, μαζί
έδωσαν οι δύο Εκκλησίες τον όλο αγώνα για τη σωτηρία της ελληνικής ταυτότητας
στη διάρκεια της Φραγκοκρατίας και της Τουρκοκρατίας, με τα μοναστήρια -
σχολεία και τους καλογεροπαπάδες στα μετερίζια του Γένους.


Μετά την Επανάσταση του '21, δημιουργήθηκε η ανάγκη της αυτοκεφαλίας. Είναι
μια κίνηση που δεν οφείλεται ειδικά στους Βαυαρούς και τον Φαρμακίδη, όπως
συχνά βλέπω να γράφουν. Και να μην υπήρχαν αυτοί, θα είχαν εφευρεθεί. Διότι
ήταν ποτισμένη η ψυχή του Έλληνα, ήθελε την απομάκρυνσή μας από την Τουρκιά.


Στις 23 Ιουλίου του 1833 στο Ναύπλιο δημοσιεύθηκε η περιλάλητη Διακήρυξη της
ανεξαρτησίας της Ελληνικής Εκκλησίας. Λίγους μόνο μήνες μετά, στις 3
Σεπτεμβρίου, έγινε το κίνημα που πρωτοστατούσε ένα από τα πιο πιστά παιδιά της
Εκκλησίας μας, ο παραδοσιακών αρχών Μακρυγιάννης. Και όμως, δεν αισθάνθηκε την
ανάγκη να ζητήσει ανατροπή της ανεξαρτησίας και επαναφορά της Εκκλησίας μας
στο Πατριαρχείο. Αντίθετα, γράφει κάπου: «Δεν πέρασε δύο τρεις ημέρες, ήρθαν
και με ερέθιζαν και μόταζαν να μπω σε ξένες φατρίες και εις κόμματα· τους
είπα: "Όποιον κόμμα είναι της πατρίδος μου και θρησκείας μου, με εκείνο είμαι
και με το Σύνταμα, το ευαγγέλιο του Θεού"».


«Της πατρίδος μου και της θρησκείας μου» - η αντίληψη της εθνικής εκκλησίας
ήταν η αντίληψη του λαού μας μετά την αναγέννησή του από τις οθωμανικές
στάχτες. Δεν μπορούσε λοιπόν, δεν μπορούσε πια, η κεφαλή της Εκκλησίας να
βρίσκεται στην Τουρκιά.


Μετά την αυτοκεφαλία, πέρασαν χρόνια στα οποία επικρατούσε μια αμοιβαία
κατανόηση, σε γενικές γραμμές και παρά τις όποιες διαφορές σε μη σημαντικά
θέματα. Το Πατριαρχείο παρεχώρησε στην Εκκλησία της Ελλάδος τα νησιά του
Ιονίου μόλις απελευθερώθηκαν και αυτά. Υποχρεώθηκε, είναι αλήθεια, να αποδώσει
τις απελευθερωμένες επαρχίες Ηπείρου, Μακεδονίας και Θράκης - όχι όμως «άχρις
καιρού», όπως λέγεται πρόσφατα, δεν υπάρχει τέτοιος περιοριστικός όρος στη
συμφωνία. Από την άλλη, δείχνοντας την αγάπη της προς το Πατριαρχείο, η
Εκκλησία της Ελλάδος τού παρεχώρησε όλες τις Εκκλησίες των μεταναστών, όπως
την Εκκλησία Αμερικής, χωρίς να θέσει κανέναν όρο.


Μια ένταση άρχισε να διακρίνεται, όταν το Πατριαρχείο φάνηκε πρόσφατα να
υιοθετεί μια «πολιτική διεκδίκησης» και στην Ελλάδα και σε άλλες περιοχές.
Είναι μια πολιτική που θα χρειαστεί ίσως παραπέρα επεξεργασία ώστε να
αντιμετωπίσει το Πατριαρχείο τα προβλήματά του, χωρίς να πάψουν όλες οι
Εκκλησίες να αισθάνονται το Φανάρι ως το αληθινό κέντρο στήριξής τους.


Γι' αυτό, τούτη η ώρα δεν είναι ώρα κριτικής. Είναι ώρα για τις καλές
προσπάθειες όλων μας, ώστε να επιλυθούν τα προβλήματα χωρίς να χρειασθεί να
ματώσει κανένας.


Ο Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος Θεόκλητος είναι εκπροσώπος Τύπου της ΔΙΣ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από