AΦIEPΩMA 68η ΔEΘ Έμεινε πίσω η ατμομηχανή της κλωστοϋφαντουργίας

Δύσκολοι καιροί για την κλωστοϋφαντουργία της Βόρειας Ελλάδας που αριθμεί
πάνω από 1.200 επιχειρήσεις και απασχολεί γύρω στους 20.000 εργαζομένους. Ο
έντονος ανταγωνισμός από τρίτες χώρες, η συνεχιζόμενη διεθνής ύφεση και η
πτώση του δολαρίου έναντι του ευρώ, οδήγησε το 2002 πολλές μονάδες της Βόρειας
Ελλάδας σε μια ακόμη ζημιογόνο χρήση, τάση που σε μικρότερο βαθμό συνεχίζεται
και φέτος.

Το 2002, σε σύνολο 41 από τις μεγαλύτερες (βάσει πωλήσεων) βιομηχανικές
μονάδες με έδρα τη Μακεδονία και τη Θράκη, οι 24 είδαν τον τζίρο τους να
μειώνεται σε σχέση με το 2001, ενώ οι 23 κατέγραψαν λιγότερα κέρδη ή και
ζημίες.

Ο τζίρος στο σύνολο και των 41 επιχειρήσεων μειώθηκε οριακά κατά 1%, φτάνοντας
στα 470 εκατ. ευρώ από 475 εκατ. ευρώ το 2001, αλλά τα κέρδη υποχώρησαν κατά
6,6% και έκλεισαν στα 11,2 εκατ. ευρώ από 12 εκατ. ευρώ την προηγούμενη
χρονιά.

Σε πανελλαδικό επίπεδο, το ισοζύγιο του κλάδου διαμορφώθηκε για μια ακόμη
χρονιά με αρνητικό πρόσημο, καθώς οι εισαγωγές από χώρες της E.E. και τρίτες
χώρες ανήλθαν σε 900.000 ευρώ, έναντι εξαγωγών αξίας μόλις 500.000 ευρώ.

Ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας αριθμεί συνολικά 2.500 επιχειρήσεις, από τις
οποίες περίπου οι μισές διατηρούν τις παραγωγικές τους εγκαταστάσεις στην
Βόρεια Ελλάδα, ενώ απασχολεί 35.000 εργαζομένους, το 60% των οποίων σε μονάδες
της Μακεδονίας και της Θράκης.

Τα τελευταία χρόνια πολλές βορειοελλαδίτικες επιχειρήσεις βρέθηκαν μπροστά σε
σοβαρά διλήμματα λόγω των νέων συνθηκών που διαμορφώνονταν διεθνώς. H Ευρώπη
είχε πάψει να είναι χώρα χαμηλού παραγωγικού κόστους, με αποτέλεσμα οι ανάγκες
σε νήματα και βασικά υφάσματα να καλύπτονται με εισαγωγές από ασιατικές χώρες
ενώ, από την άλλη, η ζήτηση νήματος διεθνώς μειωνόταν.

Όσες βορειοελλαδίτικες επιχειρήσεις πήραν έγκαιρα το μήνυμα υποχρεώθηκαν να
αλλάξουν στρατηγική και να στραφούν στα εξειδικευμένα νήματα υψηλής
προστιθέμενης αξίας, ενώ πολλές μετέφεραν μέρος της παραγωγικής τους
διαδικασίας σε γειτονικές χώρες των Βαλκανίων.

Διαβλέποντας ότι η διεθνής αβεβαιότητα θα συνεχιστεί και το 2003 και πιθανώς
ακόμη περισσότερο, πολλοί επιχειρηματίες αποφάσισαν αναστολή προγραμματισμένων
επενδύσεων, συνέχιση του προγράμματος εκσυγχρονισμού και λήψη μέτρων για την
αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού τους, καθώς και για τη βελτίωση των
συστημάτων παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων τους.

Σημειώνεται ότι μόνο κατά την περίοδο 2000-2002, οι μεγαλύτεροι όμιλοι του
κλάδου προχώρησαν σε επενδύσεις άνω των 150 εκατομμυρίων ευρώ, κυρίως στη
Βόρεια Ελλάδα.

H περίοδος 1990-1995

H εγχώρια παραγωγή νημάτων ακολούθησε πτωτική πορεία κατά την περίοδο
1990-1996, για να σταθεροποιηθεί από το 1997 στο επίπεδο των 140.000 τόνων
ετησίως, με το μεγαλύτερο μέρος να παράγεται στη B. Ελλάδα.

Σήμερα, η παραγωγή νημάτων των μονάδων της Μακεδονίας και της Θράκης
καλύπτεται σε ποσοστό 78% από βαμβακερά νήματα, ενώ ακολουθούν με μερίδιο 13%
τα συνθετικά νήματα και με ποσοστό 5% τα νήματα από μαλλί, (ICAP – κλαδικά
στοιχεία).

Το κόστος εργασίας

Αναφορικά με τον δείκτη παραγωγικότητας της ελληνικής κλωστοϋφαντουργίας, τα
τελευταία χρόνια βρίσκεται στο 60% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το
κόστος της εργατοώρας στη χώρα μας ανέρχεται στα 8,5 δολάρια, έναντι 4,5
δολαρίων στην Πορτογαλία, 2-2,1 δολ. στις χώρες της Ανατολικής και της
Κεντρικής Ευρώπης και μόλις 1,5-1,8 δολ. στην Τουρκία.

Όμως, όπως και στον τομέα της ένδυσης, έτσι και στην κλωστοϋφαντουργία, οι
μεγάλες ανατροπές αλλά και οι κίνδυνοι για τους εργαζομένους θα έλθουν στην
επιφάνεια από το 2005, οπότε και αναμένεται να απελευθερωθεί η εισαγωγή
κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων από τις εκτός E.E. χώρες.

Οι μεγαλύτερες μονάδες

Βάσει του κύκλου εργασιών, μεταξύ των μεγαλύτερων μονάδων του κλάδου που είναι
εγκατεστημένες σε νομούς της Μακεδονίας και της Θράκης συγκαταλέγονται οι
Ελληνική Υφαντουργία, Κλωστήρια Ναούσης, Φιερατέξ Ανεζουλάκη, Βαρβαρέσσος
Νηματουργεία Ναούσης και τα Εκκοκκιστήρια Θράκης.

H Ελληνική Υφαντουργία του ομίλου Ακκά συγκαταλέγεται μεταξύ των τριών
μεγαλύτερων παραγωγών υφάσματος ντένιμ στην Ευρώπη, με το 78% των πωλήσεων να
προέρχεται από εξαγωγική δραστηριότητα. Όμως, η παράταση της ύφεσης στην
παγκόσμια οικονομία κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2003, καθώς και η
ισχυρή άνοδος του ευρώ έναντι του δολαρίου ΗΠΑ, που έπληξαν όλες τις
ευρωπαϊκές εξαγωγικές επιχειρήσεις, δεν άφησαν ανεπηρέαστο τον
βορειοελλαδίτικο όμιλο. Στο πρώτο εξάμηνο του 2003, ο κύκλος εργασιών του σε
ενοποιημένη βάση ανήλθε σε 41 εκατ. ευρώ, μειωμένος κατά 14% περίπου, ενώ τα
καθαρά κέρδη προ φόρων σε 2,5 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας κάμψη κατά 22% σε σχέση
με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Μειωμένος κατά 17% ήταν ο τζίρος των Κλωστηρίων Νάουσας στο πρώτο τρίμηνο του
2003, καθώς ανήλθε στα 33,3 εκατ. ευρώ. H διεθνής ύφεση στον κλάδο της
νηματουργίας, η αύξηση του κόστους της πρώτης ύλης καθώς και η συμπίεση των
περιθωρίων κέρδους με στόχο τη διατήρηση των μεριδίων αγοράς, επηρέασαν και τα
μεικτά αποτελέσματα εκμετάλλευσης, που ανήλθαν σε μόλις 4 εκατ. ευρώ. Ωστόσο,
η πώληση κτιρίου στην οποία προχώρησε η «ναυαρχίδα» του ομίλου Κλωνατέξ, την
οδήγησε σε 3,3 εκατ. ευρώ κέρδη προ φόρων έναντι ζημιών 3,1 εκατ. ευρώ πέρυσι.

H Φιερατέξ Ανεζουλάκη στο πρώτο τρίμηνο κατάφερε να αυξήσει τον τζίρο της κατά
9,2% σε σχέση με αυτόν της αντίστοιχης περιόδου και έφτασε τα 9,6 εκατ. ευρώ.
Όμως, τα κέρδη προ φόρων διαμορφώθηκαν σε 46.000 ευρώ, από 179.000 ευρώ
πέρυσι.

Μέρος των παραγωγικών του δραστηριοτήτων έχει στη Βόρεια Ελλάδα και ο όμιλος
Μουζάκη, μέσω της ελεγχόμενης κατά 51% εταιρείας Εκκοκκιστήρια Σερρών, η οποία
συνεισφέρει πάνω από το 22% του συνολικού του τζίρου. Σε αντίθεση με ό,τι
συνέβη το 2002, εφέτος η μητρική εταιρεία του ομίλου, Ελ. Μουζάκης, βελτιώνει
την κερδοφορία της, μολονότι ο τζίρος της συνεχίζει να υποχωρεί. Ειδικότερα,
τα μεγέθη των θυγατρικών, όπως η Εκκοκκιστήρια Σερρών, κινούνται ανοδικά. Δεν
είναι παράξενο λοιπόν που ο όμιλος το πρώτο εξάμηνο του 2003, εν μέσω κάμψης
του τομέα της νηματουργίας, παρουσιάζει βελτίωση των κερδών του προ φόρων,
ύστερα από την αφαίρεση των δικαιωμάτων μειοψηφίας, κατά 16,3%.

Περίπου 2.500 επιχειρήσεις

Οι μισές περίπου επιχειρήσεις διατηρούν τις παραγωγικές τους εγκαταστάσεις στη
Βόρεια Ελλάδα που απασχολούν 35.000 εργαζόμενους