Tα γονίδια του Mαθουσάλα

Οι κάτοικοι του Άσλεϊ, στη Βόρεια Ντακότα, αποδίδουν τη μακροζωία τους στα
«καλά γονίδια», την καθαρή ατμόσφαιρα και τη συνήθειά τους να παίρνουν τα
πράγματα όπως έρχονται. Έτσι εξηγούν γιατί η πόλη τους έχει τον μακροβιότερο
πληθυσμό στην Αμερική. Φτάνει όμως αυτή η εξήγηση στους επιστήμονες;

H κομητεία Μακίντος, στην οποία ανήκει το Άσλει, έχει το υψηλότερο ποσοστό
ανθρώπων ηλικίας από 85 ετών και άνω από οποιοδήποτε άλλο μέρος της Αμερικής.
Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για τη μακροβιότητά τους. Μία είναι ότι πρόκειται
για απογόνους σκληραγωγημένων μεταναστών, μια άλλα ότι τρώνε υγιεινά σαν
παιδιά, όχι ό,τι και ό,τι. Και μια τρίτη θεωρία λέει πως η μακροβιότητά τους
οφείλεται στο ότι αυτή η «πόλη των παππούδων» είναι μια μικρή κοινότητα όπου
όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους και φροντίζει ο ένας τον άλλο. «Ο παππούς μου
περπάτησε μίλια μέσα στα λιβάδια ώσπου να καταλήξει εδώ», λέει στους «Τάιμς
της Νέας Υόρκης» ο Τόνι Μπέντερ, διευθυντής της τοπικής εφημερίδας.

H καθημερινή άσκηση και ο καθαρός αέρας ίσως κρύβει τελικά το μυστικό της μακροζωίας των κατοίκων του Άσλει. Αλλά τι ρόλο παίζουν τα γονίδια;

Θεωρίες. Οι άνθρωποι του Άσλεϊ έχουν τις δικές τους θεωρίες. Ο Ούντομ
Τίνσα, ο οποίος μεγάλωσε στην Ταϊλάνδη αλλά είναι ο γιατρός του Άσλεϊ εδώ και
26 χρόνια, λέει: «Είναι γεροί. Δεν κάθονται μέσα σε ένα γραφείο. Ζουν μέσα στη
φύση. Τελειώνουν τη δουλειά τους στα χωράφια και ύστερα πηγαίνουν και βοηθούν
τα παιδιά τους». H Έσθερ Χίλντεμπραντ, μια «νεαρή» για τα δεδομένα του Άσλεϊ,
αφού είναι μόλις 78 ετών, λέει για τα σημερινά παιδιά: «Δεν πρόκειται να τα
καταφέρουν, γιατί δεν θέλουν να δουλέψουν. Οι γεμάτοι κήποι θέλουν μεγάλες
αυλές. Εμείς στα χρόνια τους αρμέγαμε 18 αγελάδες».

Στην άλλη άκρη της Αμερικής, στη Βοστώνη, ένας νέος άνδρας κατεβαίνει από το
κρεβάτι και ρίχνει μια ματιά στον καθρέφτη σαν να κοιτάζει το μέλλον του.
Μόλις πάτησε τα τριάντα τέσσερα. Το κορμί του είναι λεπτό, τα μαλλιά του
πυκνά. Μα τι είναι αυτές οι «σακούλες» κάτω από τα μάτια; Ένα σημάδι που
δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κανείς. Πιθανότατα θα επαναλάβει τον ίδιο έλεγχο
αύριο – περίπου 16.000 φορές στην υπόλοιπη ζωή του, αν ζήσει έως τα 80 χρόνια,
όπως ζει ο μέσος Αμερικανός. «Δεν νομίζω πως τα 80 είναι αρκετά», λέει με
παράπονο. «Έχω πολλά πράγματα να κάνω ακόμη». Όμως, τι μπορεί να κάνει για τα
γεράματα; Δεν μπορεί να τα σταματήσει, όπως υπόσχονταν οι αρχαίοι αλχημιστές.
Ή μήπως μπορεί;

Σίνθια Κένιον: «Ένα χάπι που θα παρατείνει τη ζωή είναι εφικτό να παραχθεί μέσα στα πέντε προσεχή χρόνια». Τα γονίδια SIRT (αριστερά) ίσως κρύβουν το μυστικό

Οι επιστήμονες. Όπως οι κάτοικοι του Άσλεϊ, έτσι και ο Ντέιβιντ Σίνκλερ
πιστεύει πως μπορεί να σταματήσει το βιολογικό ρολόι. Είναι βιολόγος στην
Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ. Δουλειά του είναι η πρόληψη της γήρανσης. Είναι
ένας από τους εκατοντάδες επιστήμονες που χάρη στην αλματώδη πρόοδο της
βιοτεχνολογίας ασχολούνται με αυτό το αντικείμενο. Όπως η Σίνθια Κένιον,
καθηγήτρια της μοριακής γενετικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν
Φρανσίσκο. Πιστεύει ακράδαντα ότι ένα χάπι που θα παρατείνει τη ζωή είναι
εφικτό να παραχθεί μέσα στα πέντε προσεχή χρόνια. Στη φαρμακευτική εταιρεία
Ελιξίρ ήδη κάνουν πειράματα με ένα γονίδιο που είναι κοινό στα ποντίκια και
τους ανθρώπους: το SIRT1 έχει συνδεθεί με πολλούς παράγοντες που «ενέχονται»
στη διαδικασία της γήρανσης, όπως ο μεταβολισμός του ζαχάρου, ο ορμονικός
προσδιορισμός και ο κυτταρικός θάνατος.

Στην πραγματικότητα, κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς μπορεί να επιτευχθεί και πόσο
σύντομα. Όμως, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, διεξάγεται μια μεθοδική
και εντατική έρευνα για το πώς μπορεί να ανασταλεί η διαδικασία της γήρανσης
όχι με αλχημείες αλλά με επιστημονικά μέσα. Όμως αυτό είναι κάτι που δεν αφορά
τους κατοίκους του Άσλεϊ.