«Kατακτητής» του κόσμου

Τον γύρο του κόσμου σε δεκαοκτώ χρόνια έκανε ο 47χρονος σήμερα Θωμάς
Γραμματικός. Με ένα μικρό ιστιοφόρο ξεκίνησε το φθινόπωρο του ’85 από τους
Παξούς, όπου επέστρεψε πριν από λίγο καιρό, χωρίς όμως να μπορεί να πει με
βεβαιότητα ότι το ταξίδι έχει τελειώσει.

Ο σύγχρονος… Φινέας Φογκ είχε βάλει στοίχημα με τον εαυτό του να ταξιδέψει,
να γνωρίσει άλλους τόπους έχοντας, όπως παραδέχεται, «μεράκι για τη θάλασσα
και αγάπη για την περιπέτεια».

«Από μικρός είχα στο αίμα μου την επιθυμία για περιπλάνηση. Ο παππούς μου ήταν
ναυτικός, είχε γυρίσει όλες τις θάλασσες και με συνάρπαζε από παιδί να ακούω
ιστορίες γι’ αυτόν», λέει ο Θωμάς Γραμματικός. Με το μικρό ιστιοφόρο του, τον
«Κατακτητή», ξεκίνησε το ταξίδι από τη Μεσόγειο. Εκεί ήρθαν και οι πρώτες
δυσκολίες με τον καιρό. «Όταν κατάφερα να βγω από τις πρώτες δυσκολίες είπα
ότι θα τα καταφέρω. Σκεφτόμουν συνέχεια τους ναυτικούς – εξερευνητές του
παλιού καιρού».

Από λιμάνι σε λιμάνι, ο Θωμάς Γραμματικός άλλοτε έμενε μερικές ημέρες, άλλοτε
περισσότερο. Ανάλογα με τις ανάγκες του: «Φρόντιζα σε κάθε σταθμό να
εξασφαλίζω τα εφόδια που θα αρκούσαν για να φθάσω στον επόμενο. Υπήρξαν φορές
που έμεινα στη θάλασσα μήνες, αποκομμένος από τον κόσμο. Ήταν σαν να με είχαν
ξεχάσει, αλλά στην απεραντοσύνη του ωκεανού δεν ένιωσα ποτέ μοναξιά». Τα πρώτα
χρόνια της περιπλάνησής του βρέθηκε στα ακατοίκητα νησιά του Ειρηνικού. Εκεί,
όπως λέει, έζησε σαν Ροβινσώνας. «Τρεφόμουν με καρπούς από τα δένδρα και
ψάρευα με το ψαροντούφεκο. Ήταν η πρώτη μου γνωριμία με τη σιγή του Ειρηνικού.
Ένιωθα σαν να ήταν η φύση συγγενής μου».

Για αρκετά μεγάλο διάστημα ωστόσο δεν είχε καμία επικοινωνία με τους
πραγματικούς του συγγενείς, πίσω στους Παξούς. Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια,
ώσπου από την Πολυνησία επικοινώνησε ξανά μαζί τους. Έτσι ήρθε και η πρώτη
ανάπαυλα στο διαρκές ταξίδι του. Άφησε το ιστιοφόρο του στη Φλώριδα και έμεινε
αρκετό καιρό με την αδελφή του, που ζει μόνιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μετά, ξανά πίσω στη θάλασσα να προκαλεί την απορία πώς τα κατάφερνε να
καλύπτει τέτοιες αποστάσεις με τόσο μικρό σκαρί και κάποιες άλλες φορές να
κινδυνεύει: «Μια φορά κόντεψα να πνιγώ από τα απόνερα ενός μεγάλου βαποριού,
μία άλλη όταν βρέθηκα να κολυμπώ σε περιοχή με καρχαρίες».

Από την Αμερική βάζει ρότα για τις Φιλιππίνες. Τα οικονομικά προβλήματα που
αντιμετώπιζε δεν του επέτρεπαν να συνεχίσει απρόσκοπτα το ταξίδι του. Μένει
εκεί μεγάλο διάστημα, κάνοντας διάφορες δουλειές. Όταν ξαναβρέθηκε στη
θάλασσα, δεν είχε αποφασίσει τον προορισμό του: «Παρακολουθούσα επί ημέρες,
για παράδειγμα, την πορεία ενός κοπαδιού με φάλαινες. Ήμουν συμφιλιωμένος με
τα ψάρια και τα κήτη. Ήθελα να δω τις συνήθειές τους, μου άρεσε να παρατηρώ».
Πολλές φορές βρέθηκε κόντρα στον καιρό, αναζητώντας καταφύγια. Οι δυσκολίες
παρέμεναν μεγάλες, όχι όμως τέτοιες ώστε να τον κάνουν να επιστρέψει και να
αφήσει τον «Κατακτητή» στο λιμάνι των Παξών.

Φθάνοντας στην Αυστραλία έρχεται σε επαφή με τους ομογενείς. H επαφή του με
την Ελλάδα γίνεται πια σχεδόν καθημερινή. Όπως θυμάται, οι ομογενείς τού
χάρισαν ένα ραδιόφωνο για να παρακολουθεί «Τη φωνή της Ελλάδας» – μπορούσε
έτσι να ακούει τα δελτία καιρού για να συνεχίζει το ταξίδι του.

H περιπέτεια και το συνεχές του ταξίδι ήταν αυτό που γοήτευσε τη νεαρή Τζόβι
από τις Φιλιππίνες, η οποία τελικά τον ακολούθησε όταν αυτός επέστρεψε στους
Παξούς. «Προσπαθώ να ξαναπιάσω τη ζωή μου στο νησί. Όμως από τότε που έφυγα
έως σήμερα έχουν αλλάξει πολλά», λέει, ενώ στην ερώτηση τι μένει από τα
δεκαοκτώ χρόνια της περιπλάνησης απαντά πως «η αρμύρα και υπέροχη παρέα της
θάλασσας». Πάντως, δεν σκοπεύει να σταματήσει εδώ. Όταν καταφέρει να
εξασφαλίσει τα αναγκαία χρήματα θα ξεκινήσει για τον γύρο της Αφρικής και τον
Πορθμό του Μαγγελάνου, εκεί «όπου σάλπαρε ο παππούς μου, έναν αιώνα πριν…».

«Ελάχιστοι το τολμούν»

«Μοναξιά και κίνδυνος» είναι οι λέξεις που χαρακτηρίζουν αυτό το ταξίδι
σύμφωνα με τον έφορο εκπαίδευσης του Πανελληνίου Ομίλου Ιστιοπλοΐας Ανοικτής
Θαλάσσης (ΠΟΙΑΘ) κ. Τάκη Στρούζα. «H μοναχικότητα που απαιτεί αυτό το ταξίδι
δεν είναι στον χαρακτήρα του μέσου Έλληνα. Γι’ αυτό και είναι λιγότεροι από τα
δάχτυλα του ενός χεριού οι Έλληνες ιστιοπλόοι που έχουν τολμήσει τόσο μεγάλα
ταξίδια», εξηγεί ο κ. Στρούζας.

Όσο για τις δυσκολίες του ταξιδιού; «Μόνο στο νερό να σταθεί κανείς, φαίνεται
πόσο δύσκολο εγχείρημα είναι να διασχίσεις έναν ωκεανό. Πρέπει να υπολογίζεις
και την τελευταία σταγόνα νερού και πάλι δεν φτάνει…», λέει ο έφορος
εκπαίδευσης του ΠΟΙΑΘ. «Το μικρό ιστιοπλοϊκό φαντάζει σαν ένα απλό
καρυδότσουφλο μέσα στην απεραντοσύνη των ωκεανών. Αυτό από μόνο του είναι
μεγάλο κατόρθωμα».

Όπως εξηγεί ο κ. Στρούζας «το 1985, όταν ξεκίνησε το ταξίδι του ο κ. Θωμάς
Γραμματικός, δεν υπήρχαν τα GPS (σ.σ.: ηλεκτρονική συσκευή, που μέσω δορυφόρων
δίνει το στίγμα του σκάφους), και έπρεπε να βρίσκεις το στίγμα σου με τον
εξάντα, ενώ μια ακόμη δυσκολία είναι η έλλειψη επικοινωνίας, αφού δεν είχε
ούτε πρόβλεψη καιρού».