Διαστάσεις Σε αναζήτηση του «Mόχο»

Στην αρχή χαρακτήρισαν το σχέδιό του γελοίο. Ύστερα είπαν ότι είναι μη
ρεαλιστικό. Αυτή η αλλαγή στάσης συνιστά, όσο να ‘ναι, μια πρόοδο, σαρκάζει ο
Ντέηβιντ Στήβενσον.

Ιούλιος Βερν. Μια γκραβούρα από το βιβλίο του «Ταξίδι στο Κέντρο της Γης», εκδόσεως 1867

H ιδέα τριγύριζε στο μυαλό του εδώ και πολλά χρόνια. Έλαβε όμως συγκεκριμένη
μορφή με αφορμή μια πρόσφατη ταινία, που λέγεται Fusion – The Core (Σύντηξη –
Ο Πυρήνας). Ένα στέλεχος της Paramount τον πήρε τηλέφωνο και του ζήτησε να
απαντήσει σε ορισμένα επιστημονικά ερωτήματα που έθετε η ταινία, εκείνος
σκέφτηκε να γράψει ένα άρθρο, το έγραψε μέσα σε μία ημέρα, το έστειλε στο
Nature και το είδε δημοσιευμένο στις 15 Μαΐου. Οι γεωλόγοι αντέδρασαν με
δυσπιστία, αν όχι με χλευασμό, οι ειδικοί του Διαστήματος όμως θεωρούν ότι η
ιδέα δεν είναι και τόσο παράλογη. Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που κάποιος
υποστηρίζει ότι το όραμα του Ιουλίου Βερν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Από τότε
που ο Γιουγκοσλάβος γεωλόγος Αντρία Μοχορόβιτσιτς ανακάλυψε στις αρχές του
περασμένου αιώνα τη διαχωριστική επιφάνεια ανάμεσα στον στερεό φλοιό της Γης
και τον μανδύα (γνωστή ως «ασυνέχεια Μοχορόβιτσιτς» ή Μόχο), πολλοί
επιστήμονες έχουν αναζητήσει τρόπους να «τρυπήσουν» το επιφανειακό στρώμα της
Γης για να τη φθάσουν. Κάποιος, κάποτε, θα το κάνει το ταξίδι στο κέντρο της
Γης, δεν μπορεί.

H αρχή από την οποία ξεκινά ο Στήβενσον είναι ακριβώς αντίστροφη των ρηγμάτων
που επιτρέπουν στη λάβα να εκτινάζεται από τα ηφαίστεια. Ο Νεοζηλανδός
πλανητολόγος θέλει να δημιουργήσει ένα ρήγμα στον φλοιό της Γης και να
διοχετεύσει 100.000 τόνους λειωμένους μετάλλου που θα διευρύνουν με την κίνησή
τους την τρύπα χάρις στη δύναμη της βαρύτητας. H μάζα αυτή θα περιλαμβάνει μια
επιστημονική συσκευή μεγέθους ενός γκρέιπφρουτ (και σαν πεπόνι να είναι, δεν
τον πειράζει) που θα πραγματοποιεί μετρήσεις και θα τις στέλνει με τη μορφή
ακουστικών κυμάτων. H συσκευή αυτή μπορεί να φθάσει στο κέντρο της Γης μέσα σε
μια εβδομάδα, με τη βαρύτητα να κάνει το 99,99% της δουλειάς.

Μα γίνονται αυτά τα πράγματα; Και πώς θα γίνει η πρώτη «τρύπα», με πυρηνικές
βόμβες όπως υπαινίχθηκε κάποια στιγμή ο επιστήμονας, αλλά σήμερα παραδέχεται
ότι μάλλον βιάστηκε λίγο; Ο Ντέηβιντ Στήβενσον γνωρίζει ότι αυτή η πρώτη φάση
είναι το μεγάλο «αγκάθι» του εγχειρήματος. Όπως γνωρίζει ακόμη ότι η ιδέα του
μπορεί να μην εφαρμοστεί ποτέ. Ίσως γι’ αυτό να επέλεξε ως τίτλο του άρθρου
του τον ίδιο τίτλο που είχε επιλέξει ο Τζόναθαν Σουίφτ, όταν έγραφε το 1729
ότι μια λύση για τη φτώχεια στην Ιρλανδία είναι να πουλάνε οι γονείς τα παιδιά
τους στα χασάπικα ως πρόβατα προς σφαγή: «Μια μετριοπαθής πρόταση». Μια
πρόσκληση για συζήτηση, χωρίς προκαταλήψεις.