H Eυρώπη προσεύχεται να βρέξει

Οι πυρκαγιές που μαίνονται στη Γαλλία και την Κροατία, αλλά και αυτές που
κατέκαψαν χιλιάδες στρέμματα στην Πορτογαλία, την Ιταλία και τη Ρωσία είναι
ασφαλώς η πιο οδυνηρή εκδήλωση της ξηρασίας που πλήττει την Ευρώπη – όχι όμως
και η μοναδική. Οι τομείς της γεωργίας, της ενέργειας, των μεταφορών εκπέμπουν
SOS.

H Γαλλία ζει τη χειρότερη ξηρασία του τελευταίου αιώνα. H Γερμανία τη
χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 50 ετών. H Ελβετία διανύει το θερμότερο
καλοκαίρι των τελευταίων 200 ετών. Στην Καλαβρία της Ιταλίας δεν έχει πέσει
ούτε μία σταγόνα βροχής τους τελευταίους οκτώ μήνες. H στάθμη των υδάτων στον
Δούναβη της Βουλγαρίας βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 50
ετών. H στάθμη των υδάτων στον Ρήνο, στη Γερμανία, είναι στο χαμηλότερο
επίπεδο των τελευταίων 25 ετών. H στάθμη των υδάτων στον ποταμό Πάδο της
Ιταλίας στο χαμηλότερο επίπεδο του τελευταίου αιώνα. Ακόμα και ο Πάπας
επιστρατεύθηκε να προσευχηθεί στον Θεό να βρέξει… Παντού στην Ευρώπη, γράφει
η «Μοντ», από την Ελλάδα έως τη Φινλανδία και από την Ισπανία έως τη Ρωσία, η
απουσία σημαντικών βροχοπτώσεων από τα μέσα του περασμένου Απριλίου κάνει το
πόσιμο νερό να παρουσιάζει έλλειψη σε αρκετές περιοχές, όπως για παράδειγμα
στην Τοσκάνη και την Ούμπρια της Ιταλίας όπου διανέμεται πλέον με… δελτίο.
Το πρώτο θύμα της κατάστασης αυτής είναι η γεωργία. Σύμφωνα με τον Έτζιο
Ριβέλα, επικεφαλής της ιταλικής ένωσης οινοποιών, μεγάλο μέρος της φετινής
παραγωγής κρασιού θα καταστραφεί. Οι αγρότες στη Γαλλία, τη Γερμανία και την
Αυστρία προειδοποιούν πως τα μισά και πλέον σπαρτά τους θα χαθούν. Ωστόσο, το
καταστροφικό ντόμινο της ξηρασίας δεν σταματά εδώ.

Διακοπές ρεύματος

H πτώση της στάθμης των υδάτων στους ποταμούς διαταράσσει την κυκλοφορία των
εμπορευμάτων – ανάμεσα στη Σερβία και τη Ρουμανία μόνο οι φορτηγίδες με
βύθισμα λιγότερο από δύο μέτρα μπορούν πλέον να ταξιδέψουν. Οι υψηλές
θερμοκρασίες προκαλούν αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, ιδιαίτερα
λόγω της χρήσης κλιματιστικών – στην Ιταλία, σκέπτονται να επιβάλουν
περιοδικές διακοπές ρεύματος. Ακόμα και η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας
αντιμετωπίζει δυσκολίες: οι κανονισμοί στη Γαλλία ορίζουν μία μέγιστη
θερμοκρασία για το νερό που αποβάλλεται, αφού χρησιμοποιηθεί για την ψύξη των
αντιδραστήρων. H υπηρεσία ηλεκτρισμού της Γαλλίας πασχίζει να τους σεβαστεί –
πρόσφατα, ωστόσο, και αυτό είναι ενδεικτικό του προβλήματος, ανακοίνωσε μείωση
της ισχύος ορισμένων σταθμών παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.

Οι σωτήριες βροχές του φθινοπώρου βρίσκονται ακόμα μακριά. Εντούτοις, τα μέτρα
που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της ξηρασίας παραμένουν ελλιπή. H Ιταλία
ελπίζει πως το κλείσιμο των εργοστασίων τον Αύγουστο θα περιορίσει τις
εντάσεις όσον αφορά την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Στη Γαλλία 52 νομοί
έχουν επιβάλει περιορισμούς στην κατανάλωση ρεύματος. H Μαδρίτη αποφάσισε
πρόσφατα να διπλασιάσει την τιμή του νερού για κάθε λίτρο πέραν των 500 που
καταναλώνεται καθημερινώς. Ωστόσο, ακόμη μια φορά η Ευρώπη στερείται μιας
κοινής πολιτικής. Και επιμένει να αγνοεί την προειδοποίηση που απευθύνει ο ΟΗΕ
όσον αφορά την έλλειψη νερού παγκοσμίως: «Ο κόσμος αντιμετωπίζει τη χειρότερη
κρίση στην ιστορία του, με αδράνεια σε επίπεδο ηγεσίας και άγνοια σε επίπεδο
πληθυσμών».

Νέοι πόλεμοι για το νερό

«Ο επόμενος παγκόσμιος πόλεμος θα γίνει για το νερό». H προειδοποίηση
αυτή έχει ακουστεί πολλές φορές, από διάφορα χείλη· ωστόσο, παρ’ όλες τις
ενδείξεις πως δεν αποτελεί καταστροφολογική εικασία, οι κυβερνήσεις κωφεύουν.
Τα τελευταία 50 χρόνια σημειώθηκαν 507 διακρατικές διαμάχες με αφορμή το νερό.
Οι 37 από αυτές ήταν βίαιες. H απειλή των «πολέμων για το νερό» έχει γίνει
τόσο ισχυρή που ο ΟΗΕ έχει συστήσει μια διεθνή οργάνωση για τη διαμεσολάβηση
ανάμεσα σε «διψασμένα» κράτη. Κράτη όπως το Μπανγκλαντές, το οποίο ανακοίνωσε
πρόσφατα ότι 100 εκατομμύρια κάτοικοί του απειλούνται από έλλειψη νερού. Είχε
προηγηθεί η ανακοίνωση της γειτονικής Ινδίας ότι θα εκτρέψει νερό από μεγάλους
ποταμούς, συμπεριλαμβανομένου του Γάνδη και του Βραχμαπούτρα, προκειμένου να
ανακουφίσει τα εδάφη της από την ξηρασία.

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, η πληθυσμική αύξηση, ο εκβιομηχανισμός και οι
κλιματικές αλλαγές θα αυξήσουν τη ζήτηση και θα μειώσουν τα αποθέματα σε
τέτοιο σημείο, που η ποσότητα του διαθέσιμου ανά άτομο νερού θα μειωθεί κατά
ένα τρίτο έως το 2020. Το πλέον δυσοίωνο σενάριο, σημειώνουν οι «Τάιμς», θέλει
επτά δισεκατομμύρια ανθρώπους να αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε νερό έως το 2050.
Το πλέον ευοίωνο σενάριο θέλει να επηρεάζονται μόνο δύο δισεκατομμύρια
άνθρωποι σε 48 χώρες.