Στη σκιά της πείνας

Ο πατέρας του μόλις που πρόλαβε να τον μεταφέρει στο κέντρο θεραπευτικής
σίτισης, στο Λέκου. Στα πέντε του χρόνια, ο Σάμιουελ Σεμπάλα είναι βαριά
υποσιτισμένος, με όποιον τρόπο και όποια μέθοδο και αν μετρήσει κανείς την
πείνα του – την ίδια πείνα που πλήττει τα παιδιά της Αιθιοπίας.

Τα μαλλιά του, που κάποτε ήταν μαύρα, τώρα πια έχουν ξεθωριάσει και πέφτουν.
Τα ορθάνοιχτα μάτια του κοιτάζουν απλανή, το βάρος του είναι μονάχα ένα κλάσμα
από αυτό που πρέπει να είναι για ένα φυσιολογικό παιδί στο μπόι του. Το
πρόσωπο και τα πόδια είναι πρησμένα. Δεν έβγαζε άχνα όσο του μετρούσαν και του
έψαχναν το εύθραυστο κορμί. Μονάχα τρεμούλιαζε από την κορφή ώς τα νύχια
εκείνο το κρύο και βροχερό πρωινό, καθώς του έβγαζαν ένα ένα τα ρούχα για να
τον ζυγίσουν.

«Έχω και άλλα παιδιά, αλλά δεν είναι σαν και αυτό», έλεγε ο πατέρας του, που
είχε τυλίξει τον γιο του με μια βρώμικη βαμβακερή κουβέρτα όσο περίμενε στο
κέντρο σίτισης που έχει ιδρυθεί από την αμερικανική οργάνωση «Σώστε τα
Παιδιά». Ναι, έχει άλλο ένα παιδί, αλλά και αυτό αρχίζει να μοιάζει ολοένα και
περισσότερο με τον Σάμιουελ: η κόρη του Ζελαλέμ έχει αρχίσει και αυτή να
αργοσβήνει.

Κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Ο Σάμιουελ έχει μεγάλη συντροφιά. Είναι ένα από τα δεκάδες χιλιάδες παιδιά που
καταφθάνουν στο κέντρο σίτισης από απομακρυσμένα χωριά. Σύμφωνα με την
«Μπόστον Γκλόουμπ», έκθεση των Πανεπιστημίων Ταφτς και Χάρβαρντ χαρακτηρίζει
τον λιμό «μια από τις πιο διαδεδομένες και σοβαρές καταστάσεις έκτακτης
ανάγκης που έπληξαν ποτέ την Αιθιοπία».

H πείνα κυνηγάει πάλι την Αιθιοπία – και αυτή τη φορά, η σκιά που ρίχνει πάνω
της είναι πιο βαριά από ό,τι ήταν το 1984 και το 1985. Τότε, ένα εκατομμύριο
άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους. Σήμερα, 12 εκατομμύρια άνθρωποι (το ένα έκτο
του πληθυσμού της χώρας) κινδυνεύουν άμεσα – οι μισοί από αυτούς παιδιά κάτω
των 15 ετών. Το χειρότερο είναι ίσως ότι η πείνα επιμένει παρά τη γενναιόδωρη
εξωτερική βοήθεια σε τρόφιμα. H ξηρασία είναι το κυριότερο αίτιο για τον λιμό,
γράφει η «Χέραλντ Τρίμπιουν». Όμως διαπλέκεται και με άλλους παράγοντες που
κρατούν τους Αιθίοπες τόσο φτωχούς και τόσο ανήμπορους να συνέλθουν. H
κατάσταση είναι ακραία, αλλά αποτελεί μια προειδοποίηση για το τι μπορεί να
συμβεί και αλλού στην Αφρική. H ξηρασία «τρώει» τις σοδειές, στερεί το νερό
από τα ζώα και βυθίζει τους αγρότες στα χρέη. Οι υπερβολικές αμερικανικές
επιδοτήσεις στους Αμερικανούς βαμβακοπαραγωγούς εντείνουν το πρόβλημα,
περιορίζοντας τις εξαγωγές του αιθιοπικού βαμβακιού, που είναι ένα από τα
κυριότερα προϊόντα της χώρας. Ακόμη και αν βρέξει καλά, οι Αιθίοπες πεινάνε
παραπάνω χρόνο με το χρόνο. Το βαθύτερο ζήτημα είναι η φτώχεια – φτώχεια που
πλήττει εκείνους που ούτε να αγοράσουν τρόφιμα μπορούν ούτε να καλλιεργήσουν
δικά τους.