Tο πέρασμα τουχρόνου δεν αφαίρεσε την πικρία του

Ο Μίλτον Ομπότε το 1980, όταν επιστρέφει από την εξορία

Κάθεται σε έναν φθαρμένο καναπέ στο μεγάλο, ερειπωμένο σπίτι που του
παραχώρησε ο πρώην πρόεδρος της Ζάμπιας, Κένεθ Καούντα, σε προάστιο της
Λουζάκα. Τίποτα στον Μίλτον Ομπότε δεν θυμίζει σήμερα τον αδίστακτο Αφρικανό
δικτάτορα.

Ο περιβόητος πρώην πρόεδρος της Ουγκάντας, απεριποίητος, αξύριστος και με τα
μισά του δόντια να λείπουν, είχε άφθονο χρόνο να αφουγκραστεί τις αγωνίες του
λαού του και να συνειδητοποιήσει τον ρόλο του στην κατάρρευση της χώρας που
κάποτε την τοποθετούσαν μεταξύ εκείνων με τις λαμπρότερες προοπτικές της
Αφρικής. Εξόριστος στην πρωτεύουσα της Ζάμπιας από τότε που ανατράπηκε για
δεύτερη φορά το 1985, ο Ομπότε, που οδήγησε την Ουγκάντα στην ανεξαρτησία από
τη Βρετανία το 1962, μόλις πρόσφατα εγκατέλειψε την ιδέα της επιστροφής στην
παλιά του ιδιότητα. Μαζί μ’ αυτό εγκατέλειψε το μπράντι και το Mateus Rose, τα
αγαπημένα του ποτά, αν και ακόμη παραδέχεται ότι καπνίζει πολύ.

Σε ηλικία 79 ετών, η υγεία του έχει κλονιστεί, όπως όμως ισχυρίζεται, ούτε και
ο άνθρωπος που τον ανέτρεψε το 1971 ζει καλύτερα. Ο Ίντι Αμίν είναι σε κώμα
στο νοσοκομείο «Βασιλιάς Φαϊζάλ» της Σαουδικής Αραβίας. «Δεν έχω μιλήσει με
τον Αμίν από την ημέρα του πραξικοπήματος και δεν θέλω ούτε τώρα», λέει.
«Ήμουν σε σύνοδο της Κοινοπολιτείας στη Σιγκαπούρη, όταν με πληροφόρησαν ότι ο
Αμίν με είχε ανατρέψει. Ήμουν πολύ απογοητευμένος. Δεν είχαμε ιστορικό
πραξικοπημάτων στη χώρα μας. Ο Αμίν έβαλε την Ουγκάντα στον δρόμο του χάους
και της αιματοχυσίας, από τον οποίο δεν έχει ανακάμψει ακόμη. Την εποχή
εκείνη, τα δυτικά μέσα ενημέρωσης χαιρέτησαν τον Αμίν ως έναν ευγενικό
γίγαντα. Όμως, οι δολοφονίες και οι σφαγές άρχισαν μόλις πήρε στα χέρια του
την εξουσία. H Δύση λέει ότι εγώ ήμουν υπεύθυνος, ότι ήμουν δικτάτορας. Ποτέ
όμως δεν ανέλαβε τη δική της ευθύνη για ό,τι συνέβη».

Ο Ομπότε υποστηρίζει ότι ο Αμίν, που προχώρησε σε βασανισμούς και δολοφονίες
με θύματα πάνω από 200.000 ανθρώπους σε μία από τις πλέον αιμοσταγείς
δικτατορίες της Αφρικής, είχε εμπλακεί σε σκάνδαλα διαφθοράς όταν ήταν ακόμη
επιτελάρχης του στρατού της Ουγκάντας. «Ήξερε ότι είχα στοιχεία εναντίον του»,
λέει ο Ομπότε. «Γι’ αυτό έκανε το πραξικόπημα».

Οι ημέρες που ο Ομπότε ζούσε στο μέγαρο της Καμπάλα, με όλα τα καλά που
συνόδευαν έναν Αφρικανό ηγέτη, είναι πολύ μακριά πια. Το πέρασμα του χρόνου
όμως δεν αφαίρεσε την πικρία του ανθρώπου που πιστεύει ότι η ιστορία δεν του
αναγνώρισε τις προσπάθειες να απελευθερώσει την Αφρική από την αποικιοκρατική
διοίκηση. «Όχι, δεν θέλω να πεθάνει ο Αμίν», λέει. «Θέλω να ζήσει περισσότερο,
ώστε να συνεχίσει να υποφέρει για ό,τι έκανε».

© The Times, 2003