Eπιφυλάξεις για τη σπαζοκεφαλιά

Πολλές επιφυλάξεις για την πρόταση εκλογικού νόμου διατύπωσαν τα μέλη της
διευρυμένης Κυβερνητικής Επιτροπής, κατά τη διάρκεια της περίπου 7ωρης
σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου. Οι επιφυλάξεις είχαν να κάνουν κυρίως με την
πολυπλοκότητα της λειτουργίας του προτεινόμενου εκλογικού συστήματος, το
οποίο, κατά την άποψη αρκετών, μπορεί να λειτουργήσει τελείως ανάποδα σε σχέση
με τις επιδιώξεις των δημιουργών του.

H έκπληξη της συνεδρίασης ήταν ότι στην αναμενόμενη κριτική του υπουργού
Πολιτισμού Ευάγγ. Βενιζέλου (που από καιρό έχει διατυπώσει την αντίθεσή του
στο άνοιγμα του φακέλου «εκλογικός νόμος» τώρα) προστέθηκαν μια σειρά από
στελέχη – μερικά από τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά στον K. Σημίτη. Όπως έγινε
γνωστό, ο κ. Βενιζέλος εξέφρασε τον προβληματισμό του για την προώθηση σ’
αυτήν τη φάση του νέου εκλογικού νόμου, τονίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα δώσει τη
δυνατότητα στη N.Δ. να κατηγορήσει την κυβέρνηση για ηττοπάθεια. Ο κ.
Βενιζέλος, ο οποίος είχε προ μηνός αποστείλει στον Πρωθυπουργό υπόμνημα 14
σελίδων για τον εκλογικό νόμο, σημείωσε ότι δεν έχουν δοθεί πειστικές
απαντήσεις για το πού στοχεύει αυτός ο νόμος, τι επιδιώκει και τι όφελος θα
έχει από την ψήφισή του η κυβέρνηση.

Το γερμανικό μοντέλο

H Βάσω Παπανδρέου ζήτησε να εφαρμοστεί απολύτως το γερμανικό μοντέλο εκλογικού
συστήματος με την εκλογή 100 βουλευτών από λίστα και 200 από διεδρικές
εκλογικές περιφέρειες. Ζήτησε δε, να συνοδευτεί ο εκλογικός νόμος από
διοικητική ανδιάρθρωση της χώρας στο επίπεδο του β’ βαθμού Τοπικής
Αυτοδιοίκησης (περιφέρεια).

Ο Γιάννος Παπαντωνίου χαρακτήρισε εξαιρετική την επιχειρούμενη μεταρρύθμιση,
ζήτησε όμως να γίνει πιο ριζοσπαστική στην κατεύθυνση της σύντημησης των
μείζονων διοικητικών περιφερειών (να συμπυκνωθούν σε 8 από 13 που είναι
σήμερα), και να αποτελέσει ο εκλογικός νόμος κρίκο μιας μεγάλης αλυσίδας στη
θεσμική ανασυγκρότηση της χώρας. Σημείωσε δε, ότι η λίστα στην περιφέρεια θα
βοηθήσει στη δημοκρατική οργάνωση των κομμάτων.

Ο χρόνος κατάθεσης

Ο Απ. Κακλαμάνης επισήμανε ιδιαίτερα την ταύτιση της κατάτμησης των μεγάλων
περιφερειών, όπως η B’ Αθήνας, με την παρατεινόμενη συζήτηση περί διαφθοράς
στο πολιτικό σύστημα, και τόνισε ότι πρέπει επιτέλους να αποσυνδεθεί η
διαδικασία αυτή από την όλη συζήτηση περί διαφάνειας στην πολιτική ζωή. Ο
πρόεδρος της Βουλής εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για τον χρόνο κατάθεσης της
κυβερνητικής πρότασης, και συνέστησε να υπάρξει εμπεριστατωμένη και λεπτομερής
ενημέρωση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Ο Π. Ευθυμίου εξέφρασε κι αυτός επιφυλάξεις για την επιλογή της κατάθεσης τώρα
της πρότασης της κυβέρνησης, και τόνισε ότι θα πρέπει οι συνεργασίες των
κομμάτων να γίνονται από πριν και να μην είναι προϊόν των διατάξεων του
εκλογικού νόμου. Ανέφερε, δε, ως παράδειγμα τα διαδραματισθέντα πρόσφατα στην
ΟΛΜΕ, όπου η παράταξη του Συνασπισμού ψήφισε για πρόεδρο υποψήφιο της Νέας
Δημοκρατίας.

Ζωηρές επιφυλάξεις

Ο Μιχ. Χρυσοχοΐδης ζήτησε να ληφθεί μέριμνα ώστε ο νέος εκλογικός νόμος να μη
διαταράξει την πολιτική σταθερότητα. Εξέφρασε όμως ζωηρές επιφυλάξεις για το
αν το συγκεκριμένο σύστημα μπορεί να δώσει αυτοδύναμες κυβερνήσεις και
σημείωσε πως δεν πρέπει η αναλογικότητα που επιχειρεί να προσδώσει στη νέα
Βουλή η κυβέρνηση να συμπιέσει την προοπτική της αυτοδυναμίας της πλειοψηφίας.
Ζήτησε μάλιστα ο νέος εκλογικός νόμος να χαρακτηριστεί πλαίσιο για συζήτηση
και να κατατεθεί για διάλογο πρώτα στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ.

Υπέρ των διατάξεων του εκλογικού νόμου και των αλλαγών που επιφέρει στην
κατεύθυνση της εξυγίανσης του πολιτικού συστήματος τάχθηκαν οι Χρ. Πρωτόπαπας,
Δημ. Ρέππας και Νικ. Χριστοδουλάκης, οι οποίοι ζήτησαν να τολμήσει η κυβέρνηση
και να προχωρήσει στις αλλαγές.

Ο Ά. Τσοχατζόπουλος τόνισε ότι το εκλογικό σύστημα πρέπει να είναι
αναλογικότερο, δημοκρατικότερο και δικαιότερο, και ζήτησε να συνδυαστεί με τη
διοικητική αναδιάρθρωση των περιφερειών. Ο Γιώργος Παπανδρέου ζήτησε από την
πλευρά του να υπάρξουν τολμηρές αλλαγές για τη βελτίωση της δημοκρατικής
λειτουργίας του πολιτικού συστήματος και πρότεινε να υπάρξει ευρύς διάλογος
στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ. Επιφυλάξεις για τη
σκοπιμότητα αλλαγής τώρα του εκλογικού συστήματος εξέφρασε και ο υπουργός
Υγείας K. Στεφανής.

Τρία κομβικά σημεία

Το βάρος της παρουσίασης της κυβερνητικής πρότασης σήκωσε ο υπουργός
Εσωτερικών Κώστας Σκανδαλίδης. Ο κ. Σκανδαλίδης ακολούθησε μια τακτική
απέναντι στους συναδέλφους, παρουσιάζοντας στην πρωτολογία του όλα τα δυνατά
σενάρια σχετικά με τον εκλογικό νόμο και τις τεχνικές λεπτομέρειες του
συστήματος που εκείνος πρότεινε. Ακολούθησαν οι τοποθετήσεις των συναδέλφων
του, και στη δευτερολογία του παρουσίασε τα τρία κομβικά σημεία της πρότασης,
που ήταν η κατάτμηση των μεγάλων περιφερειών, η λίστα στην περιφέρεια και η
δυνατότητα να ψηφίζει κανείς υποψήφιο άλλου κόμματος από το κόμμα της επιλογής
του. Με τον τρόπο αυτό απάντησε στις περισσότερες αιτιάσεις των στελεχών που
έλαβαν μέρος στη σύσκεψη και είχαν πολλές απορίες για το εκλογικό σύστημα. Ο
κ. Σκανδαλίδης εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το σύστημα που παρουσίασε, όχι μόνο
είναι μια σύγχρονη απάντηση στο αίτημα για την εξυγίναση του πολιτικού
συστήματος, αλλά παράλληλα εξασφαλίζει την πολιτική σταθερότητα στη χώρα,
καθώς δίνει αυτοδύναμη κυβέρνηση στον τόπο.

Ο κ. Σκανδαλίδης πρόκειται σήμερα να παρουσιάσει στον Πρωθυπουργό K. Σημίτη
την πρότασή του για το πόθεν έσχες που ολοκληρώνει το πακέτο των πρωτοβουλιών
του κ. Σημίτη για τη βελτίωση της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος.

Παρέμβαση Λαλιώτη

Τέλος, με αφορμή το εκλογικό σύστημα, και πριν ολοκληρωθεί η συνεδρίαση της
Κυβερνητικής Επιτροπής, υπήρξε παρέμβαση του Κώστα Λαλιώτη, ο οποίος με δήλωσή
του περιέγραψε το τι πρέπει να περιλαμβάνει το νέο εκλογικό σύστημα – πιο
αναλογικό και πιο δίκαιο, να διασφαλίζει τη σταθερή διακυβέρνηση της χώρας, να
ανοίγει προοπτική για κυβερνήσεις συνεργασίας, να κατοχυρώνει τη διαφάνεια στη
λειτουργία του πολιτικού συστήματος, να διασφαλίζει την πολιτική αυτονομία των
κομμάτων.

N.Δ.: Μέρος αυτής της παρωδίας δεν θα γίνουμε

Αλλάζοντας το γήπεδο της αντιπαράθεσης απάντησε ο κ. Κώστας Καραμανλής
στην πρωτοβουλία της κυβέρνησης να ανοίξει το θέμα του εκλογικού νόμου. Μισή
ώρα μετά την πρόσκληση σε διάλογο από τον Πρωθυπουργό, ο πρόεδρος της N.Δ.
ανακοίνωσε, από τη Ρηγίλλης, ότι το κόμμα του κατέθεσε στη Βουλή νομοθετική
ρύθμιση για τον έλεγχο των χρηματιστηριακών συναλλαγών των πολιτικών προσώπων.

Στις δηλώσεις του ο κ. Καραμανλής αναφέρθηκε και στο θέμα του εκλογικού νόμου
μόνο και μόνο για να επαναλάβει την πάγια θέση της N.Δ., «πως το ΠΑΣΟΚ
ανακινεί το θέμα του εκλογικού νόμου γιατί βλέπει ότι χάνει» και «πως συζήτηση
για τον εκλογικό νόμο σε προεκλογική περίοδο υποκρύπτει πονηρές προθέσεις και
πολιτικές σκοπιμότητες». Και κατέληξε, διευκρινίζοντας πως η N.Δ. δεν θα λάβει
μέρος στον διάλογο: «Για μας, το θέμα του εκλογικού νόμου κλείνει εδώ. Μέρος
αυτής της παρωδίας δεν θα γίνουμε», υπογράμμισε ο πρόεδρος της N.Δ.

Στη Ρηγίλλης, πάντως, μελέτησαν τις προτάσεις της κυβέρνησης και τις βρήκαν
σκόπιμα ασαφείς. «H ασάφεια αυτή έχει ως στόχο να σύρει σε διάλογο ένα κομμάτι
της Αριστεράς και να κατευνάσει τις ανησυχίες της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του
ΠΑΣΟΚ», έλεγαν χθες βουλευτές του κόμματος.

Αρνητική ήταν και η πρώτη αντίδραση των κομμάτων της Αριστεράς. Κομμουνιστικό
Κόμμα, Συνασπισμός και ΔΗΚΚΙ αμφισβητούν τις προθέσεις της κυβέρνησης και
ζητούν επιμόνως την καθιέρωση της απλής αναλογικής.

KKE: Απλή αναλογική

Σε ανακοίνωσή του το KKE, που έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα καθήσει στο τραπέζι
του διαλόγου, τονίζει: «Το Κομμουνιστικό Κόμμα παραμένει σταθερά και
αδιαπραγμάτευτα υπέρ της καθιέρωσης της απλής αναλογικής ως πάγιου εκλογικού
συστήματος. Επομένως, απορρίπτει το εκλογικό σύστημα που παρουσίασε ο
Πρωθυπουργός».

ΣΥΝ: Δικομματισμός

Από την πλευρά του ο Συνασπισμός καλεί την κυβέρνηση να ψηφίσει την απλή
αναλογική. Τονίζει δε, κάνοντας λόγο για ασάφεια των όσων είπε ο κ. Σημίτης,
πως η κυβέρνηση αναζητεί και πάλι μεθοδεύσεις για τη φαλκίδευση της λαϊκής
βούλησης και την επ’ ωφελεία του ΠΑΣΟΚ ανασυγκρότηση του δικομματικού συστήματος.