4 «αγκάθια» λένε οι εκλογολόγοι

Ένα εκλογικό σύστημα που συνδυάζει στοιχεία του γερμανικού εκλογικού
συστήματος (όπως η δυνατότητα του πολίτη να ψηφίζει χωριστά το κόμμα και
χωριστά τον υποψήφιο βουλευτή) με την ενισχυμένη αναλογική που εφαρμόζεται στη
Ελλάδα, δείχνουν να δημιουργούν οι προτάσεις της κυβέρνησης.

Πάντως οι εκλογολόγοι και πολιτικοί αναλυτές με τους οποίους μίλησαν «TA NEA»
επιφυλάχθηκαν να εκφράσουν τις απόψεις τους επώνυμα: λένε ότι το προτεινόμενο
σύστημα είναι εξαιρετικά σύνθετο και για να το κρίνουν θα πρέπει να γνωρίζουν
τις τεχνικές του λεπτομέρειες, ενώ ορισμένοι εξέφρασαν σοβαρές αμφιβολίες σε
ό,τι αφορά τη λειτουργικότητά του.

24 έδρες

Όπως επισημαίνει ένας εκλογολόγος, η πρόταση της κυβέρνησης εμπεριέχει τέσσερα
προβληματικά σημεία που χρήζουν περαιτέρω διευκρίνισης.

1. Το πρώτο σημείο είναι, πώς θα προκύψουν οι 60 έδρες που, όπως είπε ο
Πρωθυπουργός, θα κατανέμονται ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο κόμμα, ώστε να
προκύψει η αυτοδυναμία και εξηγεί: «Το Σύνταγμα απαγορεύει τη δημιουργία μιας
λίστας επικρατείας μεγαλύτερης από 24 έδρες. Έστω λοιπόν ότι οι έδρες αυτές θα
δημιουργηθούν σε επίπεδο διοικητικής περιφέρειας. Πώς θα γίνει αυτό; Θα
αφαιρεθούν ισάριθμες έδρες από κάποιες εκλογικές περιφέρειες; Από ποιες;
Πρόκειται για μια διαδικασία που είναι προβληματική από κάθε πλευρά».

Το 80%

2. Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι οι 240 έδρες θα πρέπει να διανεμηθούν
με τέτοιον τρόπο στη χώρα, ώστε να είναι αναλογική η εκπροσώπηση σε ύψος 80%.
«Είναι κάτι που τεχνικά είναι πάρα πολύ δύσκολο να γίνει. Ενδεχομένως δε να
προϋποθέτει την εισαγωγή ενός εθνικού εκλογικού μέτρου, όπως προέβλεπαν οι
προτάσεις Δρετάκη. Αυτό όμως οδηγεί σε φοβερές “καραμπόλες” ανάμεσα στις
περιοχές» επισημαίνει ο εν λόγω πολιτικός αναλυτής.

3. Το τρίτο προβληματικό στοιχείο είναι η δυνατότητα του ψηφοφόρου να
ψηφίζει άλλο κόμμα (στην περιφέρεια) και άλλον βουλευτή στον νομό. Οι
πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περίεργες
καταστάσεις, όπου κάποιος μπορεί π.χ. να έχει βγει πρώτος σε σταυρούς σε
επίπεδο νομού, αλλά τελικά να μην εκλέγεται, επειδή το κόμμα του σε αυτόν τον
νομό δεν θα βγάζει έδρα. Επίσης εκφράζουν πολύ σοβαρές αμφιβολίες για το κατά
πόσον θα είναι συμβατή με το Σύνταγμα μια διαδικασία με χωριστά ψηφοδέλτια και
υπενθυμίζουν ότι προβλέπει «πως οι εκλογές είναι μια ενιαία διαδικασία».

4.Το τέταρτο προβληματικό σημείο αφορά τον μηχανισμό κατανομής του 20%
των εδρών, ώστε να εξασφαλίζεται η αυτοδυναμία. «Το πιθανότερο είναι να
ανακοινωθεί μια φόρμουλα του τύπου ότι το ένα τρίτο (δηλαδή 45 έδρες) θα
πηγαίνει στο πρώτο κόμμα (και 15 έδρες στο δεύτερο) λέει ένας πολιτικός
αναλυτής και επισημαίνει πως αυτό δεν συνιστά κάποια ουσιαστική βελτίωση του
υφιστάμενου συστήματος.

Σε επίπεδο διακήρυξης αρχών, πάντως, λένε οι εκλογολόγοι, οι εξαγγελίες του κ.
Σημίτη έχουν θετικά στοιχεία, τα οποία θα πρέπει να επισημανθούν. Σε αυτά
συγκαταλέγουν την πρόθεσή του να αυξηθεί η αναλογικότητα του συστήματος, να
συνδυαστούν οι αλλαγές του εκλογικού νόμου με διοικητική αναδιάρθρωση των
περιφερειών και να σπάσουν οι μεγάλες εκλογικές περιφέρειες, γεγονός που
συνεπάγεται μικρότερες δαπάνες και περισσότερη διαφάνεια στην εκλογική
διαδικασία.

Πριμοδότηση

Ποιους θα βλάπτει όμως και ποιους θα ωφελεί το νέο εκλογικό σύστημα; «Είναι
σαφές ότι θα είναι εις βάρος του δεύτερου κόμματος – που θα παίρνει πολύ
λιγότερες έδρες στην κατανομή των 60 εδρών, ενώ θα πριμοδοτεί ελαφρά τα μικρά
κόμματα», αφού θα τους εξασφαλίζει εκπροσώπηση σχεδόν ανάλογη με το ποσοστό
τους, λένε οι εκλογολόγοι. «Πριμοδοτεί επίσης τους συνασπισμούς κομμάτων.
Πρώτον τούς μεταχειρίζεται ισότιμα με τα κόμματα και δεύτερον, αυξάνει το όριο
για την αυτοδυναμία σε υψηλά επίπεδα, αν το δεύτερο κόμμα ξεπεράσει το όριο
του 40%».