Στο διάστημα με… αερόστατο

Θα περιμένουν την τέλεια ημέρα, από τώρα έως τον Σεπτέμβριο. Και τότε οι
Βρετανοί αεροπλόοι Άντι Έλσον και Κόλιν Πρέσκοτ θα διεκδικήσουν από τη NASA το
παγκόσμιο ρεκόρ πτήσης επανδρωμένου αεροστάτου σε μεγάλο ύψος.

Την ημέρα εκείνη, οι δύο Βρετανοί θα φορέσουν τις ρωσικές διαστημικές στολές
τους, θα δεθούν στα καθίσματά τους και θα αρχίσουν να φουσκώνουν το μεγαλύτερο
αερόστατο που έχει κατασκευαστεί ποτέ. Στη συνέχεια θα αρχίσουν να ανεβαίνουν
στον ουρανό με ταχύτητα 330 μέτρων το λεπτό, μέχρι να φτάσουν στα 40.000 μέτρα
– κυριολεκτικά στις παρυφές του Διαστήματος. Σε θερμοκρασία περιβάλλοντος 60
βαθμών Κελσίου κάτω από το μηδέν, θα παραμείνουν εκεί κρεμασμένοι από ένα
μπαλόνι γεμισμένο με ήλιο.

Σε μισό δευτερόλεπτο

H ζωή τους θα εξαρτάται από την ακρίβεια των μετεωρολογικών προγνώσεων και τις
διαστημικές στολές τους, που έχουν κατασκευαστεί από τη ρωσική εταιρεία
Ζβεζντά. Αν κάτι δεν πάει καλά, ο θάνατος θα επέλθει μέσα σε μισό
δευτερόλεπτο. Ο διευθυντής της αποστολής Μπράιαν Τζόουνς, ο οποίος έχει κάνει
τον γύρο του κόσμου με αερόστατο, καθώς και ρεκόρ πτήσης σε μεγάλο ύψος,
εξηγεί στη βρετανική «Γκάρντιαν» το γιατί: «Μόλις περάσεις τα 10.000 μέτρα δεν
μπορείς να αναπνεύσεις χωρίς βοήθεια. Γύρω στα 15.000 μέτρα πρέπει να φοράς
στολή πίεσης, διαφορετικά το αίμα ζεσταίνεται και φτάνει σε σημείο βρασμού. Σε
ύψος 40.000 μέτρων η πίεση είναι το ένα χιλιοστό της πίεσης στο επίπεδο της
θάλασσας. Βάλαμε 250 κυβικά εκατοστά νερό σε θάλαμο αποσυμπίεσης και
αποσυμπιέσαμε μέχρι να φτάσουμε στην πίεση που υπάρχει στα 30.000 μέτρα. Το
νερό έβρασε και εξερράγη σε λιγότερο από μισό δευτερόλεπτο – εξαφανίστηκε.
Ήταν τρομακτικό». H σάρκα και το αίμα αποτελούνται κυρίως από νερό.

H τεχνολογία

Το εγχείρημα είχε αρχικά σχεδιαστεί για το καλοκαίρι του 2002. Αλλά ο καιρός
δεν ήταν πρόσφορος και η ηλιακή δραστηριότητα ήταν εξαιρετικά έντονη, με
αποτέλεσμα το αερόστατο (έχει ονομαστεί QinetiQ 1 από το όνομα της βρετανικής
κυβερνητικής εταιρείας αμυντικών ερευνών Qinetiq, που είναι ο χορηγός του
εγχειρήματος) να μην μπορέσει να απογειωθεί. Από τότε μέχρι σήμερα, οι πιλότοι
και η ομάδα που τους υποστηρίζει ασχολήθηκαν με τη βελτίωση των τεχνολογιών
στις οποίες βασίζεται το εγχείρημα. Την ημέρα της εκκίνησης, το QinetiQ 1, το
μπαλόνι του οποίου έχει πάχος λεπτής πλαστικής σακούλας, θα υψωθεί σταδιακά
από ένα πειραματικό τριμαράν, το Triton, στα ανοικτά των ακτών της Κορνουάλης.
Θα φτάσει σε ύψος τον νεοϋορκέζικο ουρανοξύστη Εμπάιρ Στέιτ πριν αρχίσει να
σηκώνει τη μικρή καμπίνα με τους δύο αεροπλόους, η οποία είναι εξοπλισμένη με
δύο καθίσματα, όργανα, προστατευτικό ηλιακό διάφραγμα, ανεμοθώρακες και έρμα.

Το τελικό ύψος στο οποίο θα φτάσει το αερόστατο καθορίζεται από την ποσότητα
του ηλίου που περιέχει. Όσο η ατμόσφαιρα γίνεται αραιότερη, τόσο το ήλιο
διαστέλλεται και στα 40.000 μέτρα θα έχει διασταλεί 310 φορές. Για να
κατέβουν, οι αεροπλόοι θα ανοίξουν για λίγα δευτερόλεπτα μια βαλβίδα, το
αερόστατο θα χάσει την πλευστότητά του και θα αρχίσει να κατεβαίνει.
Κατεβαίνοντας, ο όγκος του ηλίου που περιέχει θα συστέλλεται, με αποτέλεσμα να
κατεβαίνει όλο και γρηγορότερα. Τότε οι κυβερνήτες του θα αρχίσουν να πετούν
έρμα με τη μορφή μικρών γυάλινων βόλων για να ελαφρύνουν το φορτίο και να
επιβραδύνουν την κάθοδο. Ο στόχος είναι να κατέβουν με ταχύτητα μικρότερη των
500 μέτρων/λεπτό και μετά να επιβραδύνουν σε λιγότερα από 300 μέτρα/λεπτό.

Στο Ίντερνετ

«Το ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης για το πρόγραμμα QinetiQ 1 αυξήθηκε πολύ
το Μάιο» γράφει ο Πρέσκοτ στην ιστοσελίδα που υπάρχει στο Ίντερνετ για το
εγχείρημα αυτό (www.qinetiq1.com). Εκεί
πληροφορούμαστε πως ο Άντι Έλσον είναι αεροναυπηγός από το Σόμερσετ και
πραγματοποίησε την πρώτη πτήση με αερόστατο θερμού αέρα πάνω από το Έβερεστ. Ο
Κόλιν Πρέσκοτ είναι επιχειρηματίας από το Χάμσαϊρ, ξεκίνησε από τη διαφήμιση
και κατέληξε με μια εταιρεία αεροστάτων η οποία συντόνισε όλες τις σκηνές
πτήσης στις οκτώ τελευταίες ταινίες του Τζέιμς Μποντ.

Το ρεκόρ υψηλής πτήσης με αερόστατο κατέχουν από το 1961 πιλότοι της NASA, οι
οποίοι έφτασαν στα 113.000 πόδια (37.500 μέτρα).