«Aγριεύει» ο ανταγωνισμός στις γραμμές του Aιγαίου

Νέες «φουρτούνες» στην ακτοπλοϊκή αγορά και κόντρες μεταξύ των εταιρειών του
κλάδου προκαλεί η πρόθεση της διοίκησης της ANEK να εκτελεί, τα
Σαββατοκύριακα, πρωινά δρομολόγια στις γραμμές της Κρήτης με δωρεάν μεταφορά
των I.X. αυτοκινήτων. Μάλιστα, η εταιρεία έχει ήδη κοινοποιήσει στους
ταξιδιωτικούς πράκτορες λίστα με τα νέα, έκτακτα δρομολόγια που σχεδιάζει και
την προσφορά για δωρεάν μεταφορά των I.X. αυτοκινήτων των επιβατών.

Το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας δεν έχει ακόμη απαντήσει στο σχετικό αίτημα
της ANEK, αλλά οι ανταγωνιστές της, Μινωικές Γραμμές και Blue Star Ferries
(Γραμμές Στρίντζη), απειλούν με αντίποινα, στην περίπτωση που η ANEK πάρει το
πράσινο φως από το YEN. Μάλιστα, ο διευθύνων σύμβουλος της Blue Star Ferries,
κ. Γεράσιμος Στρίντζης, υποστηρίζει ότι «οι κανόνες του παιχνιδιού πρέπει να
είναι σταθεροί, διαφορετικά η Πολιτεία πρέπει να προχωρήσει στην πλήρη
απελευθέρωση της αγοράς».

«Ναυμαχίες»

Από την πλευρά των Μινωικών Γραμμών, ο εμπορικός διευθυντής της εταιρείας, κ.
Γιάννης Ράλλης, υπενθυμίζει ότι τα δρομολόγια των πλοίων προαναγγέλλονται
έγκαιρα, σύμφωνα με τον νόμο, και επισημαίνει ότι «δεν συντρέχει κανένας λόγος
για έκτακτα δρομολόγια στις γραμμές της Κρήτης, αφού μέχρι στιγμής η πληρότητα
των πλοίων που ταξιδεύουν από και προς το νησί είναι μειωμένη μέχρι και 50%».

Αντίθετα, η διοίκηση της ANEK υποστηρίζει ότι η κίνησή της στοχεύει στο να
προσελκύσει περισσότερους επιβάτες-τουρίστες, προκειμένου να στηριχθεί ο
τουρισμός της Κρήτης, που φέτος καταγράφει απώλειες έως και 30% σε σύγκριση με
πέρυσι.

Σε κάθε περίπτωση πάντως και άσχετα από τα επιχειρήματα των δύο πλευρών, ο
ανταγωνισμός στις θαλάσσιες μεταφορές του Αιγαίου κλιμακώνεται, παρά το
γεγονός ότι η απελευθέρωση της αγοράς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Οι χαμένοι του ανταγωνισμού αυτού, από την πλευρά των ακτοπλόων, δεν είναι
εύκολο να προβλεφθούν αυτή τη στιγμή.

Οι κερδισμένοι του ανταγωνισμού

Σίγουρο είναι, πάντως, ότι στην πλευρά των κερδισμένων βρίσκονται ήδη οι
Έλληνες και ξένοι πελάτες της ακτοπλοΐας, οι οποίοι απολαμβάνουν τα αγαθά του
ανταγωνισμού: εκπτωτικές πολιτικές, διάφορα μπόνους, αλλά και ώς έναν βαθμό
καλύτερες υπηρεσίες.

Όπως λέει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» επιβάτης που ταξιδεύει συχνά στην Τζια, «από τότε
(πριν από μερικούς μήνες, δηλαδή) που στην ακτοπλοϊκή σύνδεση του νησιού
προστέθηκε και το Flying Cat 3 της Hellas Flying Dolphins και τα δρομολόγια
εκτελούνται με μεγαλύτερη ακρίβεια και οι εντός των τριών πλοίων της γραμμής
προσφερόμενες υπηρεσίες έχουν αναβαθμιστεί».

Ανάλογες συνθήκες επικρατούν και στις γραμμές της Δωδεκανήσου, όπου κατά τους
θερινούς μήνες «ναυμαχούν» για τα μερίδια αγοράς τέσσερις εταιρείες: η τοπική
ΔΑΝΕ, η Blue Star Ferries, η G.Α. Ferries και η ΝΕΛ. Μάλιστα, μετά την είσοδο
στις γραμμές αυτές των σύγχρονων πλοίων της Blue Star Ferries, αλλά και της
ΝΕΛ, οι ακτοπλοϊκές εταιρείες αύξησαν κατακόρυφα τους πελάτες τους, εις βάρος
των αεροπορικών.

Όσοι ταξιδεύουν συχνά

Από τους πλέον κερδισμένους του ανταγωνισμού στην ακτοπλοϊκή αγορά φαίνεται
ότι είναι αυτοί που, για επαγγελματικούς, κυρίως, λόγους, ταξιδεύουν συχνότερα
από και προς τα νησιά του Αιγαίου. Για τους πελάτες της κατηγορίας αυτής
υπάρχουν εταιρείες που προσφέρουν στα πέντε εισιτήρια το ένα δωρεάν, ενώ για
όσους ταξιδεύουν με I.X. αυτοκίνητο και παράλληλα χρησιμοποιούν καμπίνα, η
έκπτωση φθάνει έως και 20%. Έκπτωση που κυμαίνεται γύρω στο 10% του ναύλου
απολαμβάνουν και όσοι ταξιδεύουν σε ημέρες μικρής κίνησης, δηλαδή, όλες τις
ημέρες της εβδομάδας εκτός από την Παρασκευή και την Κυριακή. Οι μεγάλες
εκπτώσεις, όμως, αφορούν τη μεταφορά φορτηγών οχημάτων. Εδώ, η μάχη δίνεται,
όχι μόνο σε επίπεδο εκπτωτικής πολιτικής, αλλά και σε επίπεδο οικονομικών
διευκολύνσεων. Υπάρχουν μεταφορικές εταιρείες οι οποίες είναι ήδη αρκετά
χρεωμένες και, έστω κι αν το θέλουν, δεν έχουν περιθώρια να αλλάξουν
ακτοπλοϊκή εταιρεία.

Οι ειδικές συμφωνίες με τους φορτηγατζήδες καθορίζονται από το γεγονός ότι από
αυτούς προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων των ακτοπλόων, ιδιαίτερα κατά
τη χειμερινή περίοδο.

Και Ευρωπαίοι στις ελληνικές θάλασσες από το 2004

Τα δεδομένα της ελληνικής ακτοπλοϊκής αγοράς θα αλλάξουν άρδην από τις αρχές
του 2004, με την άρση του καμποτάζ. Αυτό σημαίνει ότι θα αποδυναμωθούν σχεδόν
πλήρως οι διοικητικές παρεμβάσεις του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας στον
καθορισμό των ναύλων, των υποχρεωτικών εκπτώσεων και της σύνθεσης των
πληρωμάτων των πλοίων.

Οι παρεμβάσεις της Πολιτείας θα περιοριστούν μόνο σε θέματα ασφαλείας και,
ίσως, σε κάποιες υποχρεώσεις των εταιρειών που έχουν σχέση με τα δρομολόγια. H
σημαντικότερη, όμως, αλλαγή στην ακτοπλοϊκή αγορά, που βαίνει ολοταχώς προς
την πλήρη απελευθέρωσή της, θα είναι η δυνατότητα ευρωπαϊκών ακτοπλοϊκών
ομίλων να μπουν στην αγορά του Αιγαίου με σχεδόν συνοπτικές διαδικασίες.

Ήδη, η πρώτη κίνηση έγινε από τους Ιταλούς, οι οποίοι, αφού απέκτησαν το
περίπου 6,7 %, των Μινωικών Γραμμών, σχεδιάζουν τις επόμενες κινήσεις τους.

Τα σημεία τριβής

Με φόντο το νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται, οι Έλληνες ακτοπλόοι άρχισαν να
κλιμακώνουν τις πιέσεις τους προς την κυβέρνηση, ζητώντας «εδώ και τώρα» την
πλήρη απελευθέρωση. Μάλιστα, σε ό,τι αφορά τους φόρους υπέρ τρίτων, που
επιβαρύνουν από 35% έως 41% τις τελικές τιμές των ναύλων, έχουν προσφύγει στο
αρμόδιο κοινοτικό όργανο. Όπως επισημαίνει κορυφαίο στέλεχος μεγάλης
ακτοπλοϊκής εταιρείας, «αν δεν υπήρχαν οι φόροι υπέρ τρίτων, θα είχαμε τη
δυνατότητα να ρίξουμε τα ναύλα κατά περίπου 20%».

Δεν είναι, όμως, οι φόροι υπέρ τρίτων η μοναδική κόντρα ανάμεσα στο υπουργείο
Εμπορικής Ναυτιλίας και τους ακτοπλόους.

Οι τελευταίοι πιέζουν και για την κατάργηση του μεγαλύτερου μέρους των
υποχρεωτικών εκπτώσεων ή, τουλάχιστον, για την επιδότησή τους, πράγμα που έχει
γίνει εν μέρει αποδεκτό από το YEN.

Οι συνθέσεις των πληρωμάτων των πλοίων είναι ακόμη «αγκάθι» στις σχέσεις YEN
και ακτοπλόων. Οι τελευταίοι υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση νομιμοποιείται να
έχει λόγο μόνο στον αριθμό των ναυτεργατών, η δουλειά των οποίων σχετίζεται με
την ασφάλεια του πλοίου και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το επόμενο
καλοκαίρι ή και ακόμη νωρίτερα το περιβάλλον στην ελληνική ακτοπλοΐα δεν θα
είναι το ίδιο με το σημερινό.