Tο ελληνικό γιότινγκ ανθεί χωρίς τους Έλληνες

Αν και η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στόλους σκαφών αναψυχής,
οι Έλληνες δεν φαίνεται να συγκινούνται ιδιαίτερα από τον θαλάσσιο τουρισμό,
καθώς οι εγχώριοι λάτρεις του γιότινγκ δεν υπερβαίνουν τις 15.000. Αντιθέτως,
πολλοί Ευρωπαίοι – περίπου 150.000 – περνούν κάθε χρόνο ένα μέρος των διακοπών
τους στο Αιγαίο, σε ένα από τα χιλιάδες κότερα που ενοικιάζουν από τις
εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στον κλάδο αυτό.

H αιτία της αδιαφορίας που δείχνει η πλειονότητα του ελληνικού πληθυσμού για
τα σκάφη αναψυχής δεν είναι το κόστος ενοικίασής τους, αφού, σε πολλές
περιπτώσεις, η ημερήσια μίσθωση ενός ιστιοφόρου κοστίζει φθηνότερα από μια
διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο.

Στο φουλ της τουριστικής σεζόν, ένα σκάφος που μπορεί να φιλοξενήσει έξι άτομα
δεν κοστίζει περισσότερο από 2.000 ευρώ την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης της
αμοιβής του καπετάνιου, ο οποίος είναι απαραίτητος σε περίπτωση που κανείς από
την παρέα δεν κατέχει δίπλωμα ιστιοπλόου.

Αν και θαλασσινός λαός, οι Έλληνες αποφεύγουν, περισσότερο ακόμη και από τους
Βορειοευρωπαίους, να εκτεθούν στα απρόοπτα που μπορεί να προκύψουν από τις
ξαφνικές αλλαγές του καιρού σε ένα ταξίδι με ιστιοφόρο σκάφος. Πάντως, οι
περισσότερες από 30 εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αγορά των σκαφών
αναψυχής πάνε καλά, και αυτό χάρη στους Γερμανούς, Ελβετούς και άλλους
Βορειοευρωπαίους πελάτες τους. Αν όχι όλες, οι περισσότερες από αυτές είναι
κερδοφόρες και, μάλιστα, με τα περιθώρια καθαρού κέρδους να φθάνουν έως και
96%.

Το προφίλ του κλάδου

Τα τελευταία 25 χρόνια έχει αναπτυχθεί σε παγκόσμια κλίμακα ο θαλάσσιος
τουρισμός και η Ελλάδα κατέχει το σημαντικότερο κομμάτι αυτής της ειδικής
κατηγορίας τουρισμού. Ο κλάδος αναπτύχθηκε με εξαιρετική δυναμικότητα και
στηρίχθηκε σε μικρές επιχειρήσεις, στην πλειονότητα τους δύο έως είκοσι σκαφών
ή επενδυτικού κεφαλαίου από 30 έως 400 εκατομμυρίων δραχμών. Πέραν αυτών των
μικρών ή μικρομεσαίων επιχειρήσεων δραστηριοποιούνται και μερικές μεγαλύτερες,
οι οποίες διαθέτουν είτε μεγαλύτερο αριθμό σκαφών είτε υψηλότερη
κεφαλαιοποίηση, ή και τα δύο.

Με τα τελευταία στοιχεία της ICAP (2003, για τη χρήση του 2001), καταγράφονται
16 εταιρείες με ίδια κεφάλαια από 1,5 έως 14 εκατ. ευρώ και δύο που είναι
εισηγμένες στο Χρηματιστήριο και έχουν κεφάλαια 21 και 24 εκατ. ευρώ, ποσά που
προέκυψαν από τις απανωτές αυξήσεις των μετοχικών τους κεφαλαίων στην εποχή
της μεγάλης χρηματιστηριακής ευφορίας. Οι δύο εισηγμένες στο XAA επιχειρήσεις,
Κυριακούλης και Βερνίκος, πραγματοποίησαν το 2001 ετήσια καθαρά κέρδη 1,7
εκατ. ευρώ η καθεμία. Στον κλάδο του θαλάσσιου τουρισμού βρίσκουν απασχόληση
περί τα 15.000 άτομα.

Δύο πολυεθνικές

Σε παγκόσμιο επίπεδο, στις αναπτυγμένες χώρες, η εικόνα αυτού του
επιχειρηματικού κλάδου είναι ίδια με εκείνη που παρουσιάζει και η Ελλάδα,
δηλαδή με πολλές μικρές ή μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αντίθετα, στις «εξωτικές»
χώρες (εκεί δηλαδή όπου η τεχνική υποδομή είναι υποτυπώδης και δύσκολα θα
αναπτύσσονταν από την τοπική κοινωνία), η αγορά σχεδόν μοιράζεται σε δύο
πολυεθνικές, τη Moorings και τη Sunsail, οι οποίες είναι θυγατρικές μεγάλων
εταιρειών, της First Chois και της Excursion, των οποίων η οικονομική
επιφάνεια τις καθιστά κυρίαρχες στην εν λόγω αγορά.

Οι δύο αυτές εταιρείες δραστηριοποιούνται και στην Ελλάδα και κατέχουν ένα
πολύ σημαντικό κομμάτι της ελληνικής αγοράς, ασκώντας ισχυρές πιέσεις στις
ελληνικές επιχειρήσεις. H αμερικανικών συμφερόντων Moorings αγοράζει πλοία και
τα πουλάει σε Έλληνες πλοιοκτήτες, τους οποίους βοηθάει, με το διεθνές δίκτυο
ναυλώσεων που διαθέτει, να τα εξοφλήσουν, ενώ χρησιμοποιεί μόνο ελληνικό
προσωπικό. H βρετανικών συμφερόντων Sunsail έχει δικά της πλοία και δικό της
προσωπικό και δεν χρησιμοποιεί τις γνωστές μαρίνες, αλλά προτιμά να
ελλιμενίζει τα περίπου 300 πλοία της σε κολπίσκους και λιμενίσκους, οι οποίοι,
σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, δεν είναι κατάλληλα εξοπλισμένοι.

Το κόστος ενοικίασης και οι ευκαιρίες

Το κόστος ενοικίασης ενός σκάφους αναψυχής εξαρτάται από τις προδιαγραφές του
(ηλικία, μέγεθος, ανέσεις που προσφέρει). H περίοδος με τα πιο ακριβά ναύλα
είναι, φυσικά, οι μήνες Ιούλιος και Αύγουστος, κατά τους οποίους το κόστος
ενοικίασης, για μία εβδομάδα, κυμαίνεται, ανάλογα με τον τύπο του σκάφους, από
1.400 έως 6.000 ευρώ. Από τον Σεπτέμβριο και μετά, τα ναύλα παίρνουν την
κατηφόρα, για να διαμορφωθούν εβδομαδιαίως περίπου από 770 μέχρι 4.200 ευρώ.

Οι τιμές αυτές είναι ενδεικτικές, αφού, συνήθως, για τους Έλληνες πελάτες που
ενοικιάζουν σκάφος αναψυχής χωρίς διαμεσολάβηση υπάρχει και η έκπτωση του 20%,
δηλαδή του ποσοστού που, σε άλλη περίπτωση, θα πήγαινε στον πράκτορα
διαμεσολαβητή.

Ακόμη πιο φθηνό μπορεί να είναι το κόστος ενοικίασης σκάφους αναψυχής στις
περιπτώσεις των ειδικών τιμών που προσφέρουν, σχεδόν σε καθημερινή βάση, οι
μεγάλες εταιρείες, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να απασχολούν διαρκώς τον
στόλο τους.