[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Με το τέλος της Προεδρίας, το πολιτικό ενδιαφέρον στρέφεται στα εσωτερικά
πολιτικά θέματα, προβλήματα και επιδιώξεις. Με το τέλος της Προεδρίας κλείνει
και ένας κύκλος στην πολιτική διαδικασία. Ένας κύκλος που είχε ως κύριο σημείο
αναφοράς την επίλυση των μεγάλων προβλημάτων και των διαχρονικών εκκρεμοτήτων
στην εξωτερική πολιτική, καθοριστικών για τη θέση της χώρας στο περιφερειακό,
ευρωπαϊκό και διεθνές σύστημα. Ο κύκλος αυτός έκλεισε με ιδιαίτερα θετικές
καταγραφές – ένταξη της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ –
ευρώ), αποφάσεις Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ελσίνκι για Τουρκία / Κύπρο, ένταξη της
Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα μετά την επιτυχή άσκηση της Προεδρίας.
Το κλείσιμο του κύκλου αυτού επιτρέπει την επιτάχυνση της μεταρρυθμιστικής,
εκσυγχρονιστικής διαδικασίας στο εσωτερικό της χώρας. Όπως δείχνει η εμπειρία
άλλων μεσαίων ευρωπαϊκών χωρών (κυρίως σκανδιναβικών), ο εσωτερικός
εκσυγχρονισμός δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, ενόσω υπάρχουν ανοιχτά μέτωπα στην
εξωτερική πολιτική και θέση μιας χώρας. Οι δύο διαδικασίες – εσωτερικός
εκσυγχρονισμός και εξωτερική ολοκλήρωση – φαίνεται να βρίσκονται σε μια
αντιθετική διαλεκτική σχέση. H «εξωτερική ολοκλήρωση», με την επίλυση των
προβλημάτων/εκκρεμοτήτων που συνδέονται με την υποστασιακή θέση μιας χώρας,
συνιστά την απαραίτητη προϋπόθεση για την προώθηση της μεταρρυθμιστικής,
εκσυγχρονιστικής διαδικασίας. Όπως σημειώνει ένας θεωρητικός του
εκσυγχρονισμού, ο S. Huntington, μόνο μια χώρα που έχει προηγουμένως επιτύχει
την επίλυση των προβλημάτων εξωτερικής ολοκλήρωσης μπορεί να προχωρήσει στη
θεσμοποίηση των διαδικασιών που θα επιτρέψουν τον καθολικό εκσυγχρονισμό του
οικονομικού, κοινωνικού, πολιτικού και διοικητικού συστήματος. Από την άποψη
αυτή, η Ελλάδα έχει, επομένως, τώρα τις προϋποθέσεις να προχωρήσει ταχύτερα
προς την κατεύθυνση αυτή. Ουδέποτε στο παρελθόν η χώρα είχε τόσο ευνοϊκές
προϋποθέσεις για να περάσει οριστικά και τελεσίδικα στην κατηγορία των πλέον
ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών χωρών. H περίφημη σύγκλιση δεν μπορεί να έχει, από εδώ
και πέρα, ως σημείο αναφοράς τον «μέσο όρο» της Ένωσης. Σε μια σειρά από
τομείς (πολιτικό, οργανωτικό, κοινωνικό, κ.λπ.) θα πρέπει να στοχεύει στην
κατάκτηση της υψηλότερης δυνατής θέσης.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (EKEM).