ZAN – ΛOYI MΠPIΓKIEP «H γη της τζιχάντ είναι πλέον ο Kαύκασος»

«Μετά τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, η Αλ Κάιντα και οι συναφείς οργανώσεις
μετακόμισαν στον Καύκασο. Αυτή είναι η καινούργια γη της τζιχάντ. Εδώ, και όχι
στο Ιράκ, πρέπει να αναζητήσουμε τα όπλα μαζικής καταστροφής. Προτού προλάβουν
να τα χρησιμοποιήσουν οι τρομοκράτες».

Περιμέναμε αυστηρά μέτρα ασφαλείας, έλεγχο στις τσάντες μας, αποκλεισμό της
περιοχής από την αστυνομία: ο Γάλλος υπερδικαστής (αφού συνδυάζει τις
ιδιότητες του δικαστή και του εισαγγελέα) αποτελεί λογικά τον υπ’ αριθμόν ένα
στόχο των τρομοκρατών. Μα ο Ζαν-Λουί Μπριγκιέρ ήλθε στο πρωινό μας ραντεβού με
μοναδική παρέα δύο σωματοφύλακες. Είναι ένας ήρεμος άνθρωπος, σίγουρος για τον
εαυτό του, με ένα μεγάλο προσόν: δεν περνά απαρατήρητος, παρ’ όλο που η
δημοσιότητα δεν του αρέσει. Πάντα ξαφνιάζει, ευχάριστα ή δυσάρεστα. Κι εμάς,
μια ομάδα δημοσιογράφων απ’ όλο τον κόσμο που τον συναντήσαμε πριν από λίγο
καιρό σε ένα εστιατόριο του Παρισιού, μάς ξάφνιασε – άλλους ευχάριστα, άλλους
δυσάρεστα – με τις σκέψεις του για τη διεθνή τρομοκρατία. Και με την επιμονή
του πως αυτό που προέχει σήμερα είναι να βοηθήσουμε τον πρόεδρο Πούτιν να
συντρίψει τους τρομοκράτες της Τσετσενίας.

«Παρακολουθούμε την ισλαμική απειλή εδώ και δέκα χρόνια» μάς είπε ο Μπριγκιέρ,
«αλλά προσέξαμε για πρώτη φορά την Αλ Κάιντα το 1996. H πρώτη της απόπειρα σε
αμερικανικό έδαφος έγινε το 1999, στο αεροδρόμιο του Λος Άντζελες. Από τότε
έχει απλωθεί παντού. Μετά τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, το κέντρο της
μετατοπίστηκε στον Καύκασο και συγκεκριμένα στην Τσετσενία, η οποία έχει
σήμερα “ταλιμπανοποιηθεί”. Ήμουν ο πρώτος που το κατάλαβε, ο πρώτος που είπε
ότι η Τσετσενία δεν είναι πλέον ρωσικό πρόβλημα, αλλά μέρος της διεθνούς
τρομοκρατίας. Και η μοναδική χώρα που μπορεί να καταστείλει αυτή την απειλή,
αφού βρίσκεται στο έδαφός της, είναι η Ρωσία. Με τη βοήθεια της διεθνούς
κοινότητας».

Και πάλι στο προσκήνιο. Ο 60χρονος Ζαν-Λουί Μπριγκιέρ έχει εδώ και
είκοσι χρόνια στα χέρια του τον φάκελο της διεθνούς τρομοκρατίας. Είναι ο
άνθρωπος που ανέκρινε τον Κάρλος, τα μέλη της Action Directe και όλους τους
υπόπτους για τις ισλαμικές επιθέσεις των τελευταίων ετών. Οι μέθοδοι που
χρησιμοποιεί προκαλούν αντιδράσεις: οι δικηγόροι 23 ισλαμιστών που κρατούνται
στο Παρίσι καταγγέλλουν πιέσεις, εκβιασμούς και ανορθόδοξες ανακρίσεις, ενώ οι
οργανώσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τον κατηγορούν ότι κρατά για
μεγάλες περιόδους προφυλακισμένους τους υπόπτους για τρομοκρατία, οι
περισσότεροι από τους οποίους τελικά απελευθερώνονται λόγω έλλειψης
ενοχοποιητικών στοιχείων. Ο δικαστής ήλθε και πάλι στο προσκήνιο την περασμένη
εβδομάδα με την απόφασή του να «καθαρίσει» το Παρίσι από τους Μουτζαχεντίν του
λαού, την κυριότερη αντιπολιτευόμενη οργάνωση του Ιράν. «Απειλούσαν τη
γεωπολιτική ισορροπία του κόσμου» είπε για να δικαιολογήσει το ξαφνικό κύμα
συλλήψεων, το οποίο προκάλεσε αίσθηση σε όλο τον κόσμο.

«Αρχίζουμε να πληρώνουμε το κόστος του πολέμου»

Ο Ζαν-Λουί Μπριγκιέρ δεν είναι αντιαμερικανός. Μόνο φέτος έχει επισκεφθεί
τρεις φορές τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου χαίρει μεγάλης αναγνώρισης (την
οποία, όπως λέει συχνά, δεν βλέπει στη χώρα του). Όμως διαφώνησε
κατηγορηματικά με τον πόλεμο στο Ιράκ, θεωρώντας ότι θα οδηγήσει σε έξαρση της
βίας μέσα από τη στρατολόγηση νέων τρομοκρατών. «Αρχίζουμε να πληρώνουμε το
κόστος αυτού του πολέμου» μάς είπε δοκιμάζοντας την περίφημη ομελέτα του
εστιατορίου «Chez Francoise». Το ίδιο – τον ρώτησα – δεν θα πρέπει να ισχύει
και για την Τσετσενία; Οι πόλεμοι που έχει κηρύξει ο Πούτιν, οι συνεχείς
παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα βασανιστήρια και οι εξαφανίσεις,
δεν οδηγούν τους Τσετσένους στην απόγνωση; H βία δεν γεννά τη βία; «Δεν είμαι
πολιτικός, η δουλειά μου δεν είναι να ασκώ κριτική στις κυβερνήσεις της Ρωσίας
ή της Τσετσενίας. Αυτό που ξέρω είναι ότι η Τσετσενία έχει σήμερα κατασχεθεί
από στοιχεία τόσο εγχώρια όσο και εξωτερικά, που χρησιμοποιούν μια εθνική
υπόθεση για να προωθήσουν τον ιερό πόλεμο. H κριτική είναι ασφαλώς θεμιτή.
Αυτό που έχει σημασία όμως είναι να ενσωματώσουμε το Τσετσενικό στον αγώνα
κατά της τρομοκρατίας. H θέση της Ευρώπης στο ζήτημα αυτό είναι απλουστευτική,
ο Τύπος και η διανόηση δεν αντιλαμβάνονται την απειλή και περιορίζονται στις
καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. H περυσινή σύλληψη των ομήρων σε ένα
θέατρο της Μόσχας, για παράδειγμα, υποτιμήθηκε στη Δύση. Όμως το πρόβλημα
είναι τεράστιο. Σε δύο το πολύ χρόνια ο Καύκασος θα βρίσκεται στο προσκήνιο».

Απαισιοδοξία. Ύστερα από είκοσι χρόνια ενασχόλησης με την τρομοκρατία,
ο Μπριγκιέρ είναι απαισιόδοξος. Δεν βλέπει στο απυρόβλητο ούτε τη χώρα του,
όσο «καλή» στάση κι αν τήρησε στον πόλεμο κατά του Ιράκ. Και μόνο για το
γεγονός ότι υποστηρίζει τους «αποστάτες» της Αλγερίας, είπε, η Γαλλία αποτελεί
στόχο. Εμείς θα προσθέταμε έναν ακόμα λόγο: ότι ο ίδιος κατέχει τη
συγκεκριμένη θέση. Ο Ζαν-Λουί Μπριγκιέρ, όπως και να το κάνουμε, είναι
πειρασμός.

«H Αλ Κάιντα μεταλλάσσεται, δεν υπακούει σε σχήματα»

Τον ρωτήσαμε τι ακριβώς είναι η Αλ Κάιντα. «Χρησιμοποιούμε αυτό το όνομα γιατί
είναι πρακτικό. Όμως η οργάνωση αυτή είναι μόνο η ορατή πλευρά μιας
παγκοσμιοποιημένης απειλής. H 11η Σεπτεμβρίου δεν ήταν ούτε η αρχή ούτε το
τέλος. Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν δεν αποδυνάμωσε την Αλ Κάιντα, ούτε βέβαια η
επίθεση στο Ιράκ. H οργάνωση αυτή είναι σήμερα ισχυρότερη από ποτέ.
Μεταλλάσσεται, δεν υπακούει σε σχήματα. Το πρόβλημα είναι μπροστά μας, όχι
πίσω μας. Κι ούτε μπορεί να γίνει διάλογος με τους τρομοκράτες, όπως έγινε για
παράδειγμα με τον IRA στη Βρετανία και μπορεί να γίνει αύριο με την ETA στην
Ισπανία ή με τις FARC στην Κολομβία. H Αλ Κάιντα και οι συναφείς οργανώσεις
δεν διάκεινται εχθρικά μόνο προς τη Δύση, αλλά κυρίως προς τον αραβικό κόσμο».

Δηλαδή δεν υπάρχει πολιτική λύση; Δεν πρέπει να προωθήσουμε τη λύση του
Παλαιστινιακού ή του Τσετσενικού, δεν θα λύσουμε το πρόβλημα της τρομοκρατίας
αντιμετωπίζοντας με αποφασιστικότητα τη φτώχεια; «Όχι. Πολιτική λύση στο
ζήτημα της τρομοκρατίας δεν υπάρχει, στο σημείο αυτό συμφωνώ με τους
Αμερικανούς. H μοναδική δυνατή απάντηση είναι στρατιωτική, με την έννοια της
ενίσχυσης της ασφάλειας.

H Αλ Κάιντα προσπαθεί σήμερα να προκαλέσει σύγκρουση των πολιτισμών και για
τον σκοπό αυτό θα εκμεταλλευθεί όλες τις εστίες έντασης, είτε πρόκειται για
την Παλαιστίνη είτε για την Τσετσενία ή το Κασμίρ. Για τα προβλήματα αυτά
απαιτείται βέβαια πολιτική λύση. Με τους φανατικούς, όμως, δεν μπορείς να
διαπραγματευτείς».