Οι 8 σταθμοί στο ξήλωμα της 17N

«Σαν έτοιμη από καιρό» αντέδρασε, ακριβώς ένα χρόνο πριν, η Αστυνομία, όταν
στα χέρια του αγιογράφου Σάββα Ξηρού, στο λιμάνι του Πειραιά, έσκαγε βόμβα με
την «υπογραφή» της 17 Νοέμβρη. Οι έρευνες που είχαν προηγηθεί στο διάστημα
μετά τη δολοφονία του Βρετανού ταξιάρχου Στίβεν Σόντερς είχαν αφήσει περιθώρια
αισιοδοξίας ότι η οργάνωση, που επί 27 χρόνια δρούσε ανενόχλητη, θα μπορούσε
να εξαρθρωθεί. H «χρυσή ευκαιρία» που περίμεναν οι Αρχές ήρθε το βράδυ της
29ης Ιουνίου, ακριβώς σαν σήμερα, πριν από ένα χρόνο. Πλέον η δίκη των
κατηγορουμένων για συμμετοχή στην τρομοκρατική οργάνωση βρίσκεται στην τελική
ευθεία, ενώ στον χρόνο που πέρασε έγιναν συλλήψεις και για τον ΕΛΑ.

29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002

1. Αρχή του τέλους η έκρηξη

Βράδυ Σαββάτου στο πολύβουο λιμάνι του Πειραιά. Στα εκδοτήρια εισιτηρίων της
Minoan Flying Dolphins πλησιάζει ένας ψηλός άνδρας. Κανείς δεν του δίνει
ιδιαίτερη σημασία μέχρι που ακούγεται ο εκκωφαντικός θόρυβος της έκρηξης.

Μέσα σε λίγα λεπτά ο άνδρας, που έχει τραυματισθεί σοβαρά, μεταφέρεται στο
Τζάνειο Νοσκομείο του Πειραιά, συνοδεία λιμενικών που βρίσκονταν στο λιμάνι. H
ταυτότητά του δεν ήταν γνωστή εκείνη την ώρα.

Σε απόσταση λίγων μέτρων όμως, από το σημείο της έκρηξης, σε ένα παγκάκι
βρέθηκε ένα σακίδιο. Μέσα σ’ αυτό υπήρχαν «δελτία ταυτότητος» της 17 Νοέμβρη.
Ανάμεσα σε κλειδιά και τηλεκάρτες βρέθηκε ένα παλιό 38άρι περίστροφο. Δύο
ημέρες αργότερα, ο αρχηγός της Αστυνομίας Φώτης Νασιάκος ανακοίνωνε ότι αυτό
το όπλο είχε κλαπεί από τον αστυφύλακα Χρήστο Μάτη κατά τη διάρκεια ληστείας
στην Εθνική Τράπεζα Πετραλώνων, τα Χριστούγεννα του ’83. Τη ληστεία είχαν
κάνει μέλη της 17N. Ο βομβιστής του Πειραιά είχε συνδεθεί ήδη με την
τρομοκρατική οργάνωση.

3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002

2. Στις γιάφκες της 17N

Οι εξελίξεις μετά την πρώτη σύνδεση του σαραντάχρονου αγιογράφου Σάββα Ξηρού
με τη 17 Νοέμβρη είναι ραγδαίες. Στις 3 Ιουλίου με μια πρωτοφανή – για τα
δεδομένα της – επιχείρηση, η Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία φθάνει στο κρησφύγετο
της 17 Νοέμβρη στα Κάτω Πατήσια: σε ένα μικρό διαμέρισμα που είχε νοικιάσει ο
«φοιτητής Γρηγόρης Πουφτσής» (δεν ήταν άλλος από τον Σάββα Ξηρό) βρίσκεται
μεγάλο μέρος του «απαλλοτριωμένου» οπλισμού της 17 Νοέμβρη, η σημαία με το
κίτρινο αστέρι και πλήθος στοιχείων που δείχνουν ότι το ξήλωμα της οργάνωσης
με την 27χρονη δράση έχει αρχίσει. Αμέσως μετά, μια αναλόγου μεγέθους
επιχείρηση γίνεται στο Παγκράτι. Στην οδό Δαμάρεως βρίσκεται η δεύτερη γιάφκα
της 17N και τα όπλα που επί δεκαεπτά χρόνια αναζητούσε η Αστυνομία είναι
μπροστά της: τα περίστροφα από το Τμήμα του Βύρωνα (είχαν κλαπεί κατά την
εισβολή στο Τμήμα τον Δεκαπενταύγουστο του ’85, οι ρουκέτες του Συκουρίου και
τα μπαζούκας του Πολεμικού Μουσείου). Δύο σημαντικά κομμάτια του παζλ, όμως,
έως και σήμερα λείπουν: το «ιστορικό» 45άρι των πρώτων δολοφονιών και η
σφραγίδα της 17 Νοέμβρη.

8 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002

3. Ο Σάββας μιλάει

O Σ. Ξηρός, που νοσηλεύεται στον Ευαγγελισμό, ανακτά σιγά σιγά τις δυνάμεις
του και δηλώνει διατεθειμένος να συνεργαστεί με τις Αρχές. Αρχίζει να
καταθέτει και να περιγράφει πρόσωπα, καταστάσεις, χτυπήματα. Επί έξι ώρες το
βράδυ της 8ης Ιουλίου ξετυλίγει το κουβάρι της 17 Νοέμβρη στον εισαγγελέα
Ιωάννη Διώτη και τον προϊστάμενο της Αντιτρομοκρατικής Στέλιο Σύρο. Αρχίζουν
να διαρρέουν πληροφορίες περί επικείμενων συλλήψεων.

16 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002

4. Οι πρώτες συλλήψεις

Το «ξήλωμα» της 17 Νοέμβρη αρχίζει. Με ταυτόχρονες επιχειρήσεις σε Αθήνα και
Θεσσαλονίκη η Αντιτρομοκρατική προσάγει και ανακρίνει υπόπτους και μάρτυρες.
Ανάμεσα στους συλληφθέντες βρίσκονται και δύο αδέλφια του Σάββα Ξηρού, ο
Χριστόδουλος και ο Βασίλης. Και οι δύο στις προανακριτικές τους καταθέσεις
στην Αστυνομία δηλώνουν πρόθυμοι να συνεργαστούν. Ο Χριστόδουλος, ενταγμένος
στη 17 Νοέμβρη νωρίτερα από τον Σάββα, μιλάει και για τον Γιάννη Σερίφη.
Ονόματα, κωδικοί και πληροφορίες για τη δομή και τη δράση της οργάνωσης
έρχονται στη δημοσιότητα.

17 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002

5. H σύλληψη του «Λάμπρου»

«Έχουμε κατά 99% τον αρχηγό» έλεγαν τη νύχτα της 17ης προς 18η Ιουλίου οι
επικεφαλής των ερευνών για την τρομοκρατία. Λίγες ώρες νωρίτερα, στο λιμάνι
των Λειψών, είχε συλληφθεί ο «οικονομολόγος Μιχάλης Οικονόμου», που δεν ήταν
άλλος από τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο, τον γιο του ιστορικού ηγέτη των
τροτσκιστών Δημήτρη Γιωτόπουλου. H Αστυνομία τον χαρακτήρισε «καθοδηγητή» της
οργάνωσης, δικάζεται για ηθική αυτουργία σε όλες τις ενέργειές της,
εξακολουθεί έως και σήμερα να αρνείται την παραμικρή συμμετοχή του και σχέση
με οτιδήποτε αφορά τη 17 Νοέμβρη.

5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2002

6. H παράδοση Κουφοντίνα

Στο θυελλώδες περσινό καλοκαίρι οι αποκαλύψεις ήταν καθημερινές. Ο
«επιχειρησιακός καμβάς» της 17 Νοέμβρη είχε συμπληρωθεί μετά τα μέσα του
Αυγούστου και οι κατηγορούμενοι είχαν πάρει την άγουσα για τον Κορυδαλλό. Οι
έρευνες είχαν καταδείξει όμως, ως ηγετική φυσιογνωμία του «επιχειρησιακού»
τομέα της 17N τον Δημήτρη Κουφοντίνα. Μετά την έκρηξη του Πειραιά είχε
καταφέρει να διαφύγει και για ένα διάστημα ήταν ο υπ’ αριθμόν ένα
καταζητούμενος. Μετά τις πληροφορίες για επικείμενη σύλληψη της συντρόφου του
– και νυν συζύγου του – Αγγελικής Σωτηροπούλου, ο Κουφοντίνας παραδίνεται το
βροχερό μεσημέρι της 5ης Σεπτεμβρίου στην Αντιτρομοκρατική. Είχε περάσει τις
ημέρες που όλη η Ελλάδα τον… αναγνώριζε σε κάθε γωνιά σε ένα αντίσκηνο, στο
Αγκίστρι. «Αναλαμβάνω την πολιτική ευθύνη. Όλα τέλειωσαν», είπε.

30 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2002

7. Παραπέμπονται 19

Με το υπ’ αριθμόν 2869/30.12.2002 βούλευμά του, το Συμβούλιο Εφετών Αθηνών
παραπέμπει στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων για να δικαστούν για σειρά
τρομοκρατικών πράξεων, που τελέστηκαν από το 1982 και εντεύθεν τούς: Αλέξανδρο
Γιωτόπουλο, Δημήτρη Κουφοντίνα, Σάββα, Χριστόδουλο και Βασίλη Ξηρό, Βασίλη
Τζωρτζάτο, Θεολόγο Ψαραδέλλη, Διονύση Γεωργιάδη, Κώστα Καρατσώλη, Ηρακλή
Κωστάρη, Κώστα Τέλιο, Θωμά, Παύλο και Γιάννη Σερίφη, Πάτροκλο Τσελέντη, Νίκο
Παπαναστασίου, Σωτήρη Κονδύλη και Αγγελική Σωτηροπούλου. Εκ των υστέρων
συλλαμβάνεται ο τραπεζικός υπάλληλος από τη Θεσσαλονίκη Ανέστης Παπαναστασίου,
ο οποίος επίσης δικάζεται.

3 ΜΑΡΤΙΟΥ 2003

8. Αρχίζει η μητέρα των δικών

Με πρόεδρο τον κ. Μιχάλη Μαργαρίτη αρχίζει σε ειδική αίθουσα των Γυναικείων
Φυλακών Κορυδαλλού η δίκη των κατηγορουμένων για συμμετοχή στη 17 Νοέμβρη.
Χωρίς την παρουσία της τηλεοπτικής κάμερας η διαδικασία βρίσκεται πλέον στο
στάδιο της εξέτασης των μαρτύρων υπεράσπισης.