TΣAPΛΣ MAΛΟPI XATΦIΛNT Ο βροχοποιός πλήρωσε τα… βρεγμένα

![]() |
![]() |
![]() |
|
Το 1905 οι χρυσοθήρες της Αλάσκας δεν είχαν νερό για να φιλτράρουν τους |
Μπορεί να φταίει η φαντασία μου, όμως έχω την εντύπωση ότι το καλοκαίρι φέρνει
ξηρασία. Όσο πολύ κι αν έχει βρέξει το φθινόπωρο, το χειμώνα και την άνοιξη,
αυτοί που λένε τον καιρό στην τηλεόραση πάντα κρούουν τον κώδωνα της
λειψυδρίας μια – δυο εβδομάδες μετά την έφοδο του καλοκαιριού.
Ως ευσυνείδητοι φορολογούμενοι πρέπει να απαιτήσουμε από τους πολιτικούς μας
να κάνουν κάτι γι’ αυτό το επαναλαμβανόμενο πρόβλημα. Πάρτε από το δημόσιο
κορβανά και διορθώστε το.
Μάλλον ξύνετε το κεφάλι σας αμήχανα. Αναρωτιέστε πώς στα κομμάτια θα μπορούσε
να λύσει η κυβέρνηση το πρόβλημα του νερού. Γι’ αυτό είμαι εγώ εδώ. Για να σας
αποκαλύψω πως η λύση όχι μόνο είναι θεωρητικά εφικτή, αλλά έχει εφαρμοστεί και
στην πράξη.
Ας εξετάσουμε την περίπτωση ενός ανθρώπου που τον έλεγαν Τσαρλς Μάλορι
Χάτφιλντ. Ο Τσαρλς, που έχει πεθάνει εδώ και πολύ καιρό, επαγγελματικά ήταν
γνωστός σαν ομβροκαλλιεργητής.
Όμβρο… τι; Πώς;
Έτσι χαρακτηρίζει η επιστήμη το βροχοποιό, αν και ο ίδιος ο Χάτφιλντ
προτιμούσε τον όρο «επιταχυντής υγρασίας».
Ίσως ο Χάτφιλντ να είναι ο διασημότερος από όλους τους βροχοποιούς που βάδισαν
επάνω σε αυτό το γαλάζιο πλανήτη, που αποτελεί το σπίτι μας.
Γεννήθηκε στο Φορτ Σκοτ του Κάνσας το 1875. Στην δεκαετία του 1880 η
οικογένειά του εγκαταστάθηκε σε ένα αγρόκτημα, στη Νότια Καρολίνα. Παράτησε το
σχολείο στην τρίτη γυμνασίου για να δουλέψει πωλητής στη Νιού Χομ Σιούινγκ
Μασίν Κόμπανι. Ήταν περίπου εκείνη την εποχή, που ο Χάτφιλντ άρχισε να
πειραματίζεται ως βροχοποιός. Ως το 1902 είχε τελειοποιήσει τις τεχνικές του,
που βασίζονταν σε ένα κρυφό μίγμα από είκοσι τρεις χημικές ουσίες (μερικοί
υποστηρίζουν πως ήταν υδρογόνο και ψευδάργυρος σε σκόνη) και σε ευρύχωρες,
γαλβανισμένες δεξαμενές εξάτμισης.
Το 1904 υποσχέθηκε στους κατοίκους του Λος Άντζελες ότι θα τους φέρει σαράντα
πέντε εκατοστά βροχής ανάμεσα σε εκείνο το Δεκέμβριο και τον επόμενο Απρίλιο.
Ανεβασμένος πάνω σε έναν ξύλινο πύργο επτά μέτρων, ο Χάτφιλντ απελευθέρωσε το
κουνέλι από τη μαγική του συνταγή, στον αέρα πάνω από τη Λα Κρεσέντα. Άρχισε
να βρέχει σχεδόν αμέσως. Το Μετεωρολογικό Γραφείο υποστήριξε πως η βροχή του
Χάτφιλντ ήταν στην πραγματικότητα μέρος μιας ευρύτερης καταιγίδας, όμως αυτό
δεν τον εμπόδισε να διεκδικεί τη δόξα για λογαριασμό του. Χάρη στην επιτυχία
του, απέκτησε ανάστημα λαϊκού ήρωα στην περιοχή και ο κόσμος άρχισε να τον
φωνάζει με το παρατσούκλι ο «Βροχοποιός».
Τον επιστράτευσαν και πάλι το Δεκέμβριο για να φέρει περισσότερη βροχή στην
περιοχή, η οποία είχε πληγεί από την ξηρασία. Ο Χάτφιλντ είχε εγγυηθεί στους
κατοίκους του Λος Άντζελες ότι θα τους έφερνε τουλάχιστον σαράντα πέντε
πόντους βροχή έως το τέλος Απριλίου. Στα μέσα Μαΐου είχε πέσει λιγότερο από
τρεις πόντους έξω από το στόχο του. Για τις προσπάθειές του ο Χάτφιλντ
ανταμείφθηκε με 1.000 δολάρια σε μετρητά, μα ακόμη περισσότερο με ανεκτίμητη
διαφήμιση. Άρχισε να περιοδεύει δίνοντας διαλέξεις και σύντομα απέκτησε και το
παρατσούκλι τού «Καθηγητή».
Το 1905 η Αλάσκα υπέφερε από παρατεταμένη καλοκαιρινή ανομβρία και οι
μεταλλωρύχοι διαμαρτύρονταν. Περιέργως, δεν ανησυχούσαν επειδή υπήρχε δίψα ή
επειδή δεν μεγάλωναν οι σοδειές τους. Είχαν ανάγκη το νερό για να μαζεύουν το
χρυσάφι. Καθώς ο περισσότερος χρυσός στην Αλάσκα βρισκόταν σε χαμηλά ιζήματα,
οι χρυσωρύχοι χρειάζονταν μεγάλες ποσότητες από τρεχούμενο νερό για να
φιλτράρουν τους κόκκους χρυσού από τα υπόλοιπα άχρηστα πετρώματα.
Προφανώς, κάτι δεν πήγαινα καλά σ’ αυτή τη γειτονιά. Επομένως, ποιος θα
σκότωνε το δράκο;
Ο Αϊ-Γιώργης, φυσικά.
Συγγνώμη… Αυτό είναι από άλλη ιστορία!
Έτσι λοιπόν, οι χρυσοθήρες της Αλάσκας επικοινώνησαν με το διασημότερο
«επιταχυντή υγρασίας» της Αμερικής, τον Τσαρλς Χάτφιλντ.
H συμφωνία που έκαναν ήταν πολύ απλή. Μια επταμελής επιτροπή θα αποφάσιζε πόση
βροχή χρειαζόταν να τους παράσχει. Αν πετύχαινε το στόχο, θα λάμβανε ως
πληρωμή δέκα χιλιάδες δολάρια. Σε περίπτωση αποτυχίας θα πληρωνόταν μόνο τα
μεταφορικά του και τα έξοδα διαβίωσης.
![]() |
|
Το περιοδικό «The Journal of San Diego History» αφιέρωσε το 16ο τεύχος του, |
O Χάτφιλντ έπιασε δουλειά στις αρχές Ιουνίου του 1906. Για άλλη μια φορά ύψωσε
τους ξύλινους πύργους του κι ανακάτεψε μεγάλες φουρνιές από τη σπιτική του
σούπα. Ανακάτευε και ανακάτευε το μαγικό ποτό. Άμπρα-κατάμπρα-χόκους-πόκους.
Μεγάλα σύννεφα καπνού υψώθηκαν στον ουρανό. Ωστόσο, μέχρι το τέλος Ιουλίου ο
Χάτφιλντ με το ζόρι κατάφερε να παραγάγει μερικές σταγόνες βροχής. Ήταν ένας
από τους πιο άνυδρους Ιουλίους από καταβολής μετεωρολογικών αρχείων. Οι
κάτοικοι της Αλάσκας άρχισαν να χάνουν την υπομονή τους με αυτόν τον άνθρωπο.
Τον έβγαλαν σχεδόν σηκωτό από την πόλη, όχι όμως πριν τσεπώσει 1.100 δολάρια
για τα έξοδά του.
Θα έλεγε κανείς ότι με την καριέρα του Χάτφιλντ κατεστραμμένη, η ιστορία μας
τελειώνει κάπου εδώ. Όμως δεν είναι έτσι. Ας παραδεχτούμε ότι κανείς δεν
περνάει χαρτί και καλαμάρι στο βιογραφικό του όλες τις αποτυχημένες δουλειές.
Υπήρχαν πολλοί που πίστευαν ακόμη στις ικανότητες του Χάτφιλντ και ο ουρανός
εξακολούθησε να βρέχει μεροκάματα (το πιάσατε, έτσι;).
Το Δεκέμβριο του 1915 μέλη του Σαν Ντιέγκο Γουάιντ Αγουέικ Ιμπρούβμεντ Κλαμπ
πλησίασαν τον Χάτφιλντ. Ξέρετε πολύ καλά τι γύρευαν – το ευλογημένο Η2Ο. H
δεξαμενή Μορένα της πόλης του Σαν Ντιέγκο είχε κατασκευαστεί το 1897, όμως
εξαιτίας των χαμηλών βροχοπτώσεων ποτέ δεν πλησίασε τη χωρητικότητά της.
Εκείνοι που έκαναν τα σχέδια πόλης γνώριζαν πως η ανάπτυξή της ήταν στενά
εξαρτημένη από τα άφθονα αποθέματα νερού.
Ο Χάτφιλντ τούς πρότεινε μια συμφωνία με τους ακόλουθους όρους: Αν τους έφερνε
λιγότερο από ένα μέτρο και είκοσι εκατοστά βροχή, τότε η πόλη δεν θα του
χρώσταγε τίποτε. Για κάθε τρεις πόντους (μια ίντσα) ανάμεσα στο ένα μέτρο και
είκοσι και στο ένα μέτρο και πενήντα θα του έδιναν χίλια δολάρια. Οποιαδήποτε
βροχόπτωση πάνω από το ενάμισι μέτρο θα ήταν δωρεάν.
H πόλη δεν έδειξε να ενδιαφέρεται για τους κομπογιαννιτισμούς του, κι έτσι ο
Χάτφιλντ τροποποίησε την πρόταση. Προσφέρθηκε να τους γεμίσει μέχρι επάνω τη
δεξαμενή για 10.000 δολάρια. Αν δεν τα κατάφερνε μέσα σε ένα χρόνο, η πόλη δεν
θα του χρωστούσε τίποτε. Μην έχοντας τίποτε να χάσει, το δημοτικό συμβούλιο
αποφάσισε να τον προσλάβει.
Θα πρέπει κανείς να είναι πάρα πάρα πάρα μα πάρα πολύ προσεκτικός σε αυτά που
ζητάει.
Στις αρχές Ιανουαρίου του 1916 ο Χάτφιλντ μαζί με τον αδελφό του, Πολ,
διεκπεραίωναν την καθημερινή τους ρουτίνα τοποθετώντας τις δεξαμενές εξάτμισης
επάνω σε ψηλές πλατφόρμες, κοντά στο φράγμα Μορέν. Μέσα σε λίγες μέρες
μαζεύτηκαν σύννεφα και άρχισε να βρέχει.
Και έβρεχε… Και έβρεχε… Και έβρεχε… Πήρατε μια ιδέα.
Το αναπάντεχο ξεχείλισμα δημιούργησε μεγάλες πλημμύρες στην περιοχή. Σπίτια
και αγροκτήματα βρέθηκαν μέσα στο νερό. Το ίδιο και πολλοί δρόμοι. H μεταφορά
εφοδίων στην πόλη έγινε σχεδόν αδύνατη. H βροχή σταμάτησε στις 20 Ιανουαρίου,
όμως μόνο για λίγες μέρες.
Και ξανάπιασε να βρέχει…
Ο ουρανός έριξε τόσο πολύ νερό ώστε και οι δύο δεξαμενές, στο Οτάι και στο
Σουιτγουότερ, έφτασαν στα όρια της χωρητικότητάς τους και τελικά υπερχείλισαν.
Το βράδυ της 27ης Ιανουαρίου 1916, το κατώτερο φράγμα του Οτάι υποχώρησε και
περίπου 13 εκατομμύρια γαλόνια ξεχύθηκαν μέσω της κοιλάδας προς τη θάλασσα.
Σχεδόν είκοσι άνθρωποι πνίγηκαν από το μανιασμένο χείμαρρο (ο ακριβής αριθμός
των θυμάτων ποικίλλει ανάλογα με την πηγή). Σπίτια σαρώθηκαν από τα θεμέλια.
Διακόπηκε και η κίνηση του σιδηροδρόμου στην περιοχή, καθώς ξεκόλλησαν μεγάλα
τμήματα από τις ράγες. Από τις 112 γέφυρες της περιοχής μόνο δύο έμειναν στη
θέση τους. H καταστροφή των τηλεφωνικών και των τηλεγραφικών καλωδίων
προκάλεσε πλήρη έλλειψη επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο.
Κατά περίεργο τρόπο, οι αδελφοί Χάτφιλντ αγνοούσαν πλήρως τη ζημιά που
προξενούσαν κάτω στην κοιλάδα.
Όταν επιτέλους η βροχή κόπασε, η δεξαμενή Μορένα ήταν γεμάτη σχεδόν ως επάνω.
Είχαν εκπληρώσει το συμβόλαιό τους με επιτυχία.
Την ώρα που μάζευαν τα σύνεργά τους, τα αδέλφια πληροφορήθηκαν ότι μια ομάδα
εξαγριωμένων γαιοκτημόνων βρισκόταν στο κατόπι τους. Χρησιμοποιώντας το
ψεύτικο όνομα «αδελφοί Μπένσον» τα μάζεψαν στα γρήγορα και το έσκασαν για το
Σαν Ντιέγκο, για να πάρουν τα λεφτά τους.
Φυσικά, η πόλη αρνήθηκε να τους πληρώσει. Μέσα στη φούρια του να βάλει μπροστά
τη βροχοποιητική διαδικασία, ο Τσαρλς είχε ξεχάσει να υπογράψει το συμβόλαιο.
Ωχ! Χωρίς συμβόλαιο η πόλη δεν είχε υποχρέωση να πληρώσει. Ο Χάτφιλντ απείλησε
ότι θα τους κάνει αγωγή κι εκείνοι του έκαναν μια αντιπρόταση, που δεν είχε
άλλη επιλογή παρά να την απορρίψει. Οι αρχές του Σαν Ντιέγκο είπαν στον
Χάτφιλντ ότι θα του πλήρωναν τις 10.000 δολάρια αν εκείνος αναλάμβανε ολόκληρη
την ευθύνη για περίπου εξήντα θανάτους και ζημιές 3,5 εκατομμυρίων δολαρίων
που προκάλεσαν οι πλημμύρες. Ο Χάτφιλντ δεν είχε χάσει ακόμη τα λογικά του.
Αρνήθηκε την προσφορά και κατέθεσε αγωγή.
Τελικά εκδόθηκαν δύο δικαστικές αποφάσεις, οι οποίες αποφάνθηκαν πως η μεγάλη
πλημμύρα του Χάτφιλντ ήταν έργο Θεού. Αυτό σήμαινε πως από τη στιγμή που δεν
προξένησε εκείνος τη βροχή, δεν εδικαιούτο αποζημίωση για τις προσπάθειές του.
Μια από τις αγωγές του Χάτφιλντ παρέμεινε στο αρχείο έως το 1938, οπότε τα
δικαστήρια την κήρυξαν άνευ αντικειμένου.
Μπορεί ο Χάτφιλντ να μην πληρώθηκε, όμως η επιτυχία του να φέρει βροχή στο Σαν
Ντιέγκο διαδόθηκε παγκοσμίως. Αν και δεχόταν προτάσεις απ’ όλο τον κόσμο,
εξακολούθησε να κάνει τις περισσότερες δουλειές του στην περιοχή της
Καλιφόρνια. Με ένα συμβόλαιο, το 1929, ανέλαβε την υποχρέωση να «πνίξει» μέσα
σε δέκα μέρες μια μεγάλη φωτιά που κατέκαιγε τα δάση της Ονδούρας. H επέλαση
της οικονομικής ύφεσης τον ανάγκασε να εγκαταλείψει οριστικά το επάγγελμα του
βροχοποιού. Εγκαταστάθηκε στο προάστιο Ιγκλ Ροκ του Λος Άντζελες και
ξαναγύρισε στην παλιά του απασχόληση, του πωλητή ραπτομηχανών.
Υποστήριζε ότι στη διάρκεια της ζωής του προκάλεσε περισσότερες από
πεντακόσιες επιτυχημένες βροχοπτώσεις. Το 1956 τον προσκάλεσαν στο Χόλιγουντ
για την πρεμιέρα της ταινίας «Ο Βροχοποιός» (The Rainmaker) με πρωταγωνιστή
τον Μπαρτ Λάνκαστερ. (Για μαντέψτε ποιος ενέπνευσε την ταινία). Όταν ο
Χάτφιλντ πέθανε σε ηλικία ογδόντα δύο ετών, στις 12 Ιανουαρίου 1958, πήρε στον
τάφο τα μυστικά της τέχνης του βροχοποιού. Υποθέτω πως δεν θα μάθουμε ποτέ αν
ήταν πραγματικός βροχοποιός ή ένας ακόμη αγύρτης.
INFO
![]() |
Στιβ Σίλβερμαν, «Το ψυγείο του Αϊνστάιν και άλλα παράδοξα από την αθέατη
πλευρά της ιστορίας», μτφ Γιάννης Παπαδάτος, Εκδόσεις «Νάρκισσος» 2003, σελ. 205.
Επιμέλεια: Μανώλης Πιμπλής


















