Kύματα… ακρίβειας στα πλοία της ακτοπλοΐας

Υπερσύγχρονα ταχύπλοα επιβατηγά πλοία που «εκμηδενίζουν» τις αποστάσεις
στις γραμμές-φιλέτο τού Αιγαίου, αλλά και γερασμένα σκαριά που προσπαθούν να
«μπαλώσουν» τις τρύπες στις λεγόμενες άγονες (και κατά συνέπεια μη κερδοφόρες)
γραμμές, συνθέτουν, γι’ αυτό το καλοκαίρι, το σκηνικό της ακτοπλοΐας.

Δεν φθάνει που στοιβάζονται στα πλοία οι επιβάτες τις ημέρες αιχμής, πληρώνουν ακριβά και τα εισιτήρια και το φαγητό. Και δεν έχουν πάντα ανέσεις και καθαριότητα

Τα δύο «πρόσωπα» της θαλάσσιας μετακίνησης δεν αφορούν μόνο την ηλικία και την
ταχύτητα των πλοίων. Ο κανόνας των… άκρων αφορά ακόμη την εξυπηρέτηση, τις
συνθήκες ταξιδιού, τη συμπεριφορά των πληρωμάτων, αλλά και τις τιμές σε όλα τα
προσφερόμενα προϊόντα μέσα στα πλοία.

Την ευγενική πλοιοσυνοδό στα ταχύπλοα, που δείχνει πρόθυμα στον επιβάτη πού
είναι το κάθισμά του, «διαδέχεται» αρκετές φορές στα υπερήλικα συνήθως πλοία ο
βαριεστημένος και αγενής θαλαμηπόλος. Το ίδιο συμβαίνει και με τις τιμές, στις
οποίες δεν υπάρχει οροφή, με συνέπεια η τιμή λ.χ. για ένα μικρό μπουκάλι νερό
να φθάνει ακόμη και τα 90 λεπτά (!), ενώ η τιμή του σάντουιτς δεν πέφτει,
σχεδόν ποτέ, κάτω από τα τρία ευρώ…

Αισχροκέρδεια χωρίς όριο

Από το 2000 έχουν καταργηθεί στην πράξη οι έλεγχοι που διενεργούσαν οι
λιμενικοί στις τιμές των προϊόντων που πωλούνται στα πλοία. Διατίμηση στις
τιμές δεν υπάρχει και ο αγορανομικός έλεγχος αφορά πλέον μόνο την
«αισχροκέρδεια», χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ποια είναι τα όριά της…

Συντάκτες των «ΝΕΩΝ» πραγματοποίησαν «αυτοψία» σε πλοία όλων των κατηγοριών
ταξιδεύοντας στο Αιγαίο και το Ιόνιο. Κατέγραψαν τις δυσκολίες που συνάντησαν
στο ταξίδι τους και παρουσιάζουν σήμερα την εικόνα που επικρατεί στην
ακτοπλοΐα.

H θαλάσσια μετακίνηση στην Ελλάδα είναι ακριβή υπόθεση. Μάλιστα, με την άρση
του καμποτάζ οι τιμές στα εισιτήρια των πλοίων απευθερώθηκαν με εξαίρεση την
οικονομική θέση και τα I.X. αυτοκίνητα, όπου το YEN επιβάλλει ανώτατη τιμή
(πλαφόν).

Έτσι, η ψαλίδα που δημιουργήθηκε στις τιμές των εισιτηρίων είχε ως αποτέλεσμα
να διαμορφωθεί ένα καθεστώς προτιμήσεων σε πλοία που εξαρτάται από την
οικονομική κατάσταση τού επιβάτη.

Προτιμούν ταχύτητα

Πρώτα στις προτιμήσεις έρχονται τα ημιταχύπλοα πλοία (είναι αυτά που
ταξιδεύουν με 22 κόμβους την ώρα και η ηλικία τους δεν υπερβαίνει τα 10
χρόνια), όπου οι αυξήσεις – σε σχέση με την οικονομική θέση σε αυτά τα πλοία –
είναι 20%, ενώ όσοι δεν έχουν πρόβλημα με τις τιμές προτιμούν τα ταχύπλοα
(αναπτύσουν ταχύτητα πάνω από 25 κόμβους την ώρα) και οι αυξήσεις – σε σχέση
με την οικονομική τους θέση – φθάνουν το 100%.

Τα συμβατικά πλοία παλιάς τεχνολογίας προτιμούν οι λιγότερο εύποροι και οι
φαντάροι, αλλά και αυτοί που δεν τους ενδιαφέρει η διάρκεια τού ταξιδιού και
τούς αρέσει να ταξιδεύουν με τις λουξ καμπίνες της πρώτης θέσης.

Το ζητούμενο είναι πλέον η «εκμηδένιση» των αποστάσεων και η αύξηση του
αριθμού των επιβατών. Αποτέλεσμα σε πολλά ταχύπλοα επιβάτες με ύψος πάνω από
1,80 να μη χωρούν να καθήσουν, αφοώ χρειάζονται διπλό χώρο.

«Στασιμότητα» και «αναμονή» είναι οι δύο λέξεις που χαρακτηρίζουν αυτήν τη
στιγμή την ακτοπλοΐα. Και αυτό διότι μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2004, που θα
γίνει η πραγματική άρση του καμποτάζ (δηλαδλη σταματά η κρατική παρέμβαση και
ο κάθε ακτοπλόος θα μπορεί να μπαίνει σε όποια γραμμή θέλει) υπάρχει ένα
καθεστώς υπό δοκιμή.

Οι γραμμές-φιλέτο

Ήδη έχουν καταργηθεί οι άδειες σκομιμότητας με συνέπεια, όπως λένε αξιωματικοί
τού YEN, κάθε χρόνο να… αυξάνεται όλο και περισσότερο η διάρκεια τού
ταξιδιού στα νησιά της άγονης γραμμής. Οι ακτοπλόοι προτιμούν τις
γραμμές-φιλέτο, αφού κανείς πλέον δεν μπορεί να τους υποχρεώσει να πιάσουν και
σε μικρότερα νησιά. Έτσι, τις «τρύπες» στις ακτοπλοϊκές συνδέσεις καλούνται
τώρα να μπαλώσουν τα μεγαλύτερης ηλικίας πλοία.

Εδώ, όσοι από τους επιβατες τα προτιμούν, αντιμετωπίζουν άλλου είδους
προβλήματα. H εξυπηρέτηση δεν συγκρίνεται με αυτή των ταχυπλόων, οι χώροι δεν
φροντίζονται το ίδιο και το πλήρωμα πολλές φορές δείχνει πιο «απόμακρο» προς
τον επιβάτη.

Το θέμα της ηλικίας των πλοίων είναι άλλο ένα αγκάθι στις σχέσεις μεταξυ YEN
και ακτοπλόοων. H Ελλάδα είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που έχει θέσει όριο
απόσυρσης για τα επιβατηγά πλοία τα 35 χρόνια, και το όριο αυτό θα κατέβει στα
30 χρόνια το 2008. H Ελλάδα διαθέτει αυτήν τη στιγμή, κατά μέσο όρο, τον
νεώτερο ακτοπλοϊκό στόλο στην Ευρώπη, με μέση ηλικία πλοίων τα 18,5 χρόνια.

Δεν άλλαξαν πολλά στους ελέγχους ασφαλείας

Ασφάλεια. Είναι αλήθεια ότι μετά το ναυάγιο τού «Εξπρές Σαμίνα» οι
έλεγχοι έχουν γίνει πιο αυστηροί. Όμως αυτοί αφορούν κυρίως τους χώρους
ενδιαίτησης και υγιεινής των πλοίων (σαλόνια, καθίσματα, ψυγεία εστιατορίων)
και όχι τόσο στον τομέα ασφάλειας, όπου δεν άλλαξαν και πολλά πράγματα.

Και αυτό συμβαίνει, όπως εξηγούν στελέχη του YEN, επειδή δεν μπορούν να
ληφθούν μονομερώς αποφάσεις εάν δεν έχουν εγκριθεί από τον Διεθνή Ναυτιλιακό
Οργανισμό (ΙΜΟ). Ουσιαστικά αυτό που έγινε είναι η αποσυμφόρηση των
αρμοδιοτήτων της Διεύθυνσης Επιθεώρησης Εμπορικών Πλοίων, αφού τώρα έχουν λόγο
στους ελέγχους και οι νηογνώμονες.

Τα μπαρ βγάζουν τα «σπασμένα»

Οικονομική κατάσταση. Οι ακτοπλόοι εγκλωβισμένοι στα δάνεια που πήραν
για τη ναυπήγηση νέων πλοίων στα μέσα τις δεκαετίας τού ’90, αναζητούν τρόπους
να μειώσουν τα έξοδά τους. Ένας από αυτούς είναι η εκμετάλλευση των μπαρ από
ιδιώτες, οι οποίοι αναλαμβάνουν και την πληρωμή των ναυτικών που απασχολούνται
εκεί. Και ούτε λόγος δεν γίνεται αυτήν τη στιγμή για ναυπηγήσεις νέων πλοίων.

Στελέχη ακτοπλοϊκών εταιρειών απέδιδαν την κακή οικονομική κατάσταση που
υπάρχει στον κλάδο και την ανυπαρξία πολιτικής τιμών. Σε πολλές χώρες της
Ευρώπης, οι εταιρείες προσφέρουν ελκυστικά πακέτα προκειμένου να προσελκύσουν
επιβάτες. Στην Ελλάδα, όπως λένε τα ίδια στελέχη, τα Διοικητικά Συμβούλια
«πελαγωμένα» στα χρέη είναι δυσκίνητα και φοβούνται να δοκιμάσουν διαφορετική
συνταγή, πέρα από την απαίτηση για νέες αυξήσεις και βοήθεια από το κράτος.

H αυτοψία των «ΝΕΩΝ» σε πλοία

Συντάκτες των «ΝΕΩΝ» πραγματοποίησαν «αυτοψία» σε πλοία όλων των
κατηγοριών ταξιδεύοντας στο Αιγαίο και στο Ιόνιο. Κατέγραψαν τις δυσκολίες που
συνάντησαν στο ταξίδι τους και παρουσιάζουν σήμερα την εικόνα που επικρατεί
στην ακτοπλοΐα.

MYRINA EXPRESS (Λαύριο – Τζια, 15-6-03)

Φθορές και ταλαιπωρία

Το καράβι είναι παλιό και παραμελημένο. Οι μοκέτες φθαρμένες και βρώμικες.
Ίδια είναι η εικόνα και στον χώρο του σαλονιού, με παλιά και φθαρμένα
καθίσματα. H καλύτερη συμβουλή σε όσους πρόκειται να ταξιδέψουν με το Myrina
Express είναι να φτάσουν τουλάχιστον μισή ώρα νωρίτερα από την ώρα αναχώρησης
ώστε να βρουν θέση στο σαλόνι. Ταλαιπωρία προκάλεσε σε δεκάδες ταξιδιώτες το
γεγονός ότι στο λιμάνι του Λαυρίου δεν μπορούσαν να βγάλουν εισιτήριο
επιστροφής. Πάνω από 80 άτομα, μεταξύ των οποίων μικρά παιδιά, έμειναν γύρω
στα 50 λεπτά καθηλωμένα στην ουρά περιμένοντας να εξυπηρετηθούν από το
πρακτορείο.

MACEDON (Τζια – Λαύριο, 15-6-03)

Με κλειστή αίθουσα

Τα καθίσματα του σαλονιού είναι φθαρμένα και σε μερικές περιπτώσεις ξηλωμένα
και τρύπια. Παρ’ όλ’ αυτά η αίθουσα είναι καθαρή και λειτουργική. Οι χώροι
είναι μεγάλοι και ευρύχωροι, ενώ υπάρχει ειδικό σαλόνι για τους μη καπνιστές.
Στο κατάστρωμα υπάρχει επιπλέον χώρος με καθίσματα «αεροπλάνου». Όμως παρόλο
που την Κυριακή η κίνηση αναμενόταν (και ήταν) αυξημένη, λόγω του τριημέρου
του Αγίου Πνεύματος, η πόρτα της αίθουσας ήταν… κλειδωμένη, αφήνοντας όσους
επιβάτες δεν κατάφεραν να βρουν θέση στο σαλόνι εκτεθειμένους στον αέρα και
στην ψύχρα των απογευματινών ωρών.

POSEIDON (Πειραιάς – Πόρος, 18-6-03)

Καθαριότητα και ακρίβεια

Το σαλόνι, αν και παλιό, με φθαρμένους καναπέδες, είναι καθαρό και ευρύχωρο.
Βασικό μέλημα των υπαλλήλων του μπαρ είναι να διατηρούν τον χώρο καθαρό, αφού
ύστερα από κάθε στάση καθαρίζουν τα τραπέζια και πετούν τα αποτσίγαρα. Για
όσους προτιμούν κατάστρωμα, τους περιμένει μία έκπληξη. Υπάρχει και εκεί μπαρ,
επομένως κάθε φορά που επιθυμούν να φάνε ή να πιούνε κάτι δεν χρειάζεται να
ανεβοκατεβούν τις σκάλες μέχρι το σαλόνι. Όμως, σε όποιο μπαρ και αν
κατευθυνθεί κανείς, οι τιμές παραμένουν το ίδιο υψηλές. Το νερό (μικρό
μπουκαλάκι) κοστίζει 80 λεπτά και η τιμή των σάντουιτς κυμαίνεται από 2,80 έως
3,00 ευρώ.

BLUE STAR 1 (Πειραιάς – Ρόδος)

Τεχνολογία και ανέσεις

Πλοίο καινούργιο, πολυτελέστατο. Κυλιόμενες σκάλες οδηγούν στους ορόφους όπου
βρίσκονται τα σαλόνια και οι καμπίνες. Στον χώρο υποδοχής ειδική οθόνη
πληροφορεί τους επιβάτες για την ακριβή θέση του πλοίου και την πορεία του.
Στα συν, οι πολλές επιλογές για φαγητό και καφέ. Στα πλην, οι ακριβές τιμές.
Ένα πλήρες γεύμα στο εστιατόριο φαστ-φουντ που περιλαμβάνει μια απλή
μακαρονάδα με σάλτσα, ένα κουτί αναψυκτικό και μια ελληνική σαλάτα κοστίζει 15
ευρώ. Οι χώροι του πλοίου είναι καθαροί. Στα εξωτερικά καταστρώματα ωστόσο
πολλοί επιβάτες χρησιμοποιούσαν δύο και τρεις καρέκλες προκειμένου να
ακουμπούν τις αποσκευές τους και… τα πόδια τους.

ΑΙΟΛΟΣ ΚΕΝΤΕΡΗΣ (Ρόδος – Πειραιάς)

Λάθη στη διαρρύθμιση

Με κυλιόμενες σκάλες ο επιβάτης οδηγείται στους δύο ορόφους με τα καθίσματα
για τους επιβάτες. Αν υπάρχει μια λέξη που χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο πλοίο,
είναι η ομοιομορφία. Ο χώρος για τον κάθε επιβάτη προσωπικά είναι πολύ μικρός.
Τα τραπέζια του μπαρ είναι λίγα. Το εστιατόριο βρίσκεται στο χειρότερο σημείο
του πλοίου. Χωρίς παράθυρα, χωρίς φυσικό φωτισμό, σε ένα χώρο τελείως
ακατάλληλο. Κατάστημα δεν λειτουργεί στο πλοίο, ώστε να αγοράσει κάποιος μια
εφημερίδα, ένα βιβλίο ή οτιδήποτε άλλο χρειάζεται. Οι – πολλές – οθόνες στον
χώρο των επιβατών ήταν όλες συντονισμένες στο ίδιο κανάλι και ο ήχος ήταν πολύ
δυνατός. Στα συν, η εξειδικευμένη τουαλέτα για τις μητέρες που ταξιδεύουν με
τα μικρά τους παιδιά. Στα πλην, το γεγονός ότι το πλήρωμα δεν γνώριζε το
ακριβές δρομολόγιο του πλοίου.

ΑΙΟΛΟΣ ΕΞΠΡΕΣ II (Σύρος – Πειραιάς)

Καθαρά και στενά

H μικρή δυσκολία να δέσει στη Σύρο (με καιρό 4-5 Μπωφόρ) και τα νερά που
έβγαλαν στο λιμάνι οι υδροτουρμπίνες του δεν εμπόδισαν το ταχύπλοο να φύγει
στην ώρα του για Πειραιά, ακριβώς στις 5 μ.μ. Για όσους αποφασίσουν να
ξεμουδιάσουν κάνοντας μια βόλτα μέχρι το μπαρ της οικονομικής θέσης ο χώρος
αποδεικνύεται πολύ μικρός. Το νερό κοστίζει 0,60, ένα τοστ 1,50 και ο φραπές 2
ευρώ. Οι περισσότεροι χώροι του σκάφους, και οι τουαλέτες, είναι καθαροί.
Δύσχρηστες είναι οι πόρτες που χωρίζουν την αίθουσα των αεροπορικών καθισμάτων
από καπνιστές και μη καπνιστές.

ΝΕΦΕΛΗ (Πόρος – Πειραιάς, 18-6-03)

Παραμελημένες τουαλέτες

Το σαλόνι είναι ευρύχωρο, τα τραπέζια διακοσμημένα με ζωγραφιές, οι καναπέδες
αναπαυτικοί. Δυστυχώς η δυσοσμία στην αρχή του σαλονιού σκιάζει το όμορφο
περιβάλλον. Οι υπάλληλοι του σαλονιού διατηρούν τον χώρο καθαρό, παρά την
αυξημένη κίνηση. Από τα μεγάφωνα ακούγονται οι οδηγίες σε περίπτωση
ατυχήματος, όμως τόσο η ποιότητα του ήχου όσο και η ένταση είναι χαμηλή. Οι
τουαλέτες είναι παραμελημένες, ενώ στων γυναικών δύο από τα καζανάκια
υπολειτουργούν. Πάντως υπάρχει τουαλέτα για άτομα με αναπηρία.

ΕΞΠΡΕΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗ (Ραφήνα – Άνδρος)

Το μεγάλο μπέρδεμα

Διάδρομοι που σε μπερδεύουν και δεν σε οδηγούν εκεί όπου θέλεις, πόρτες που
οδηγούν στο κατάστρωμα, χωρίς όμως να υπάρχει η σχετική σήμανση. Το πλοίο
είναι καθαρό, με εξαίρεση την τουαλέτα που εξυπηρετεί τους επιβάτες του πίσω
καταστρώματος. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για έναν χώρο όπου θα μπορούσε ο επιβάτης
να περάσει την ώρα του. Οι τηλεοράσεις στο σαλόνι ήταν κλειστές, κατάστημα με
εφημερίδες και περιοδικά δεν υπάρχει. Τέλος, από τα μεγάφωνα ακούγεται μια
«βραχνή» ακατανόητη φωνή.

ΕΞΠΡΕΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗ (Πειραιάς – Σύρος)

Αλμυρές τιμές κι αδιαφορία

H πρώτη δυσκολία που συναντά κανείς μπαίνοντας στο Εξπρές Αφροδίτη – σκαρί του
’77 που ανακαινίστηκε το ’97 – είναι η απότομη σκάλα που οδηγεί από το γκαράζ
στα σαλόνια. Εν συνεχεία οι επιβάτες ανεβοκατεβαίνουν σκάλες ψάχνοντας να
βρουν πού είναι η θέση τους, αφού κανένας δεν τους καθοδηγεί! Την
πραγματική… κρυάδα την παίρνει ο ταξιδιώτης όταν αποφασίσει να ψωνίσει από
το μπαρ: Το μικρό μπουκάλι νερό κοστίζει 90 λεπτά, ένας φραπές 2,50 ευρώ, μία
τυρόπιτα κουρού 1,60! Οι πιο… πεινασμένοι και διψασμένοι πρέπει να πληρώσουν
ακόμη ακριβότερα: για σάντουιτς 3 ευρώ ή μπίρα 2 ευρώ.

ΝΤΑΛΙΑΝΑ (Πειραιάς – Σύρος – Σέριφος – Σίφνος – Κίμωλος – Μήλος)

Χάος και απλησίαστες τουαλέτες

H πρώτη δυσκολία στο «Νταλιάνα» ξεκινάει από την απότομη κλίση που έχουν οι
σκάλες που οδηγούν από το γκαράζ των οχημάτων στα καταστρώματα των επιβατών.
Στα μάλλον άνετα σαλόνια του πλοίου αρχίζει όμως το χάος. Κανείς δεν βρίσκεται
για να οδηγήσει τους επιβάτες στις θέσεις τους. Στο πάνω κατάστρωμα η
κατάσταση είναι καλύτερη, αν και αρκετοί αντιμετωπίζουν τους πάγκους ως την
προσωπική τους κρεβατοκάμαρα και απλώνονται. Μέλη του πληρώματος συνήθως δεν
βρίσκονται για να αποκαταστήσουν την τάξη.

H επίσκεψη στις τουαλέτες είναι κάτι που πρέπει να γίνεται μόνο εφόσον ισχύουν
ειδικοί λόγοι ανάγκης. Διαφορετικά, μια προσπάθεια αποφυγής τους μέχρι και να
πιάσει το πλοίο λιμάνι ενδείκνυται.

ΕΞΠΡΕΣ ΧΑΡΟΥΛΑ (Βόλος – Σκιάθος)

Τσουχτερό το μπαρ

To ταξίδι προς τη Σκιάθο ήταν άνετο και η γενική εντύπωση από το πλοίο θετική.
Στο μπαρ όμως η εικόνα αλλάζει, αφού οι τιμές ήταν πραγματικά… καραβίσιες.
Είναι χαρακτηριστικό πως το μικρό μπουκάλι νερό πωλείται προς 0,90 λεπτά.
Δύσκολα πάντως ενήλικοι μπορούν να βολευτούν στα στενά καθίσματα του πάνω
καταστρώματος.

ΙΟΝΙΣ (Κυλλήνη – Ζάκυνθος)

Σκουριασμένες σχεδίες

Χωρίς να είναι περίοδος αιχμής, το Ιονίς ξεκίνησε την περασμένη Πέμπτη το πρωί
το ταξίδι από την Κυλλήνη προς τη Ζάκυνθο με είκοσι πέντε λεπτά καθυστέρηση.
Οι καθυστερήσεις στη γραμμή είναι συχνές, καθώς τα πλοία είναι παλιά και οι
ταχύτητές τους μικρές. Τα σημάδια του χρόνου βρίσκονται παντού στο Ιονίς ενώ
είδαμε σκουριασμένες σχεδίες. Καθαριότητα και κλιματισμός, ικανοποιητικά.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ (Πειραιάς – Αίγινα)

Μακρύ και άβολο ταξίδι

Υπομονή πρέπει να διαθέτει όποιος επιλέξει να ταξιδέψει με το πλοίο Απόστολος
Παύλος. Το ταξίδι Πειραιάς – Αίγινα, διάρκειας μίας ώρας και λίγων λεπτών με
τα υπόλοιπα πλοία της γραμμής, ξεπερνά τις δύο ώρες με το συγκεκριμένο πλοίο.
Το Απόστολος Παύλος μπήκε στη γραμμή στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και ο…
εκσυγχρονισμός δεν έφτασε ποτέ στο εσωτερικό του. Χωρίς κλιματισμό, με πάγκους
με ξύλινη πλάτη και πλαστικά μαξιλαράκια, το ταξίδι με το πλοίο αυτό δεν θα
είναι μόνο μακρύ αλλά και ολίγον άβολο. Ωστόσο είναι ίσως το μοναδικό που έχει
εφαρμόσει την απαγόρευση καπνίσματος.