[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Τη στιγμή που θα δημοσιεύονται οι γραμμές αυτές, θα βρίσκονται σε
εξέλιξη οι εργασίες της Διάσκεψης Κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
(Ευρωπαϊκό Συμβούλιο) στη Θεσσαλονίκη/Χαλκιδική. Είναι το τέταρτο Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο που πραγματοποιείται στη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας. Το κύριο
θέμα στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου είναι το Σχέδιο Ευρωπαϊκού
Συντάγματος που εκπόνησε η Ευρωπαϊκή Συνέλευση και που αναμένεται να
παρουσιάσει επίσημα ο πρόεδρός της Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν. Με το Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο κλείνει ουσιαστικά η εξάμηνη θητεία της τέταρτης ελληνικής προεδρίας
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο απολογισμός είναι συνεπώς αναπόφευκτος και αναγκαίος.
Κατά την άποψή μου, η τέταρτη προεδρία μας υπήρξε η πλέον πετυχημένη τόσο στο
διαχειριστικό, οργανωτικό όσο και κυρίως στο πολιτικό επίπεδο (μολονότι και οι
τρεις προηγούμενες υπήρξαν σε πολλά σημεία πετυχημένες).

H τέταρτη προεδρία υπήρξε και η περισσότερο δύσκολη καθώς τόσο η agenda της
Ένωσης διευρύνθηκε σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν όσο και κυρίως λόγω των
εντελώς έκτακτων προβλημάτων κρίσης με τα οποία βρέθηκε αντιμέτωπη (πόλεμος
στο Ιράκ, κρίση στις ευρωατλαντικές σχέσεις, κ.λπ.). Αρκετοί περίμεναν ότι το
εκρηκτικό αυτό κοκτέιλ προβλημάτων θα οδηγούσε σε ναυάγιο την προεδρία. Συνέβη
ακριβώς το αντίθετο και σχεδόν ακατόρθωτο. H προεδρία χειρίστηκε τόσο τα
τρέχοντα θέματα της ημερήσιας διάταξης όσο και τα οξύτατα πολιτικά προβλήματα
(Ιράκ, κ.λπ.) με δεξιοτεχνία και αποτελεσματικότητα που έβγαλε την Ένωση από
χρονίζοντα αδιέξοδα (συμφωνία για φορολογία, Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας, στρατηγική
Λισαβώνας, κ.λπ.), αλλά και διέσωσε τις προοπτικές της συνοχής και ενότητας. Ο
χειρισμός του προβλήματος του Ιράκ αποτελεί υποδειγματικό «case study»
πολιτικής διαπραγμάτευσης, υπέρβασης αντιθέσεων και επίλυσης εσωτερικών
συγκρούσεων.

Αλλά η τέταρτη προεδρία ανέδειξε επίσης τους νέους ρόλους που μπορεί να παίξει
η Ελλάδα ως χώρα-μέλος της Ένωσης. Ο ρόλος αυτός είναι «μεγαλύτερος» από το
φυσικό μέγεθος της χώρας (οικονομικό, δημογραφικό, κ.λπ.) και οφείλεται
ουσιαστικά (όπως και για άλλες χώρες στο παρελθόν που πέτυχαν κάτι τέτοιο
Σουηδία, Κύπρος, Αίγυπτος, κ.ά.) στη συμπεριφορά, εμβέλεια και αξιοπιστία της
κυβερνητικής ηγεσίας.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (EKEM).