TZOZEΦ NAΪ «Ώρα να συνεργαστούν Eυρώπη – HΠA»

Τον ρόλο της «πιστής αντιπολίτευσης», η οποία μπορεί να διαφοροποιείται από
τις αποφάσεις της Αμερικής χωρίς να γίνεται «εχθρός» της, προτείνει για την
Ευρώπη ο Τζόζεφ Νάι.

Διανοούμενος, πανεπιστημιακός, συγγραφέας πολλών βιβλίων για τον ρόλο των ΗΠΑ
στον νέο κόσμο της αμερικανικής παντοδυναμίας, και από τους σημαντικούς
διαμορφωτές της αμερικανικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής τα τελευταία
τριάντα χρόνια, ο Τζόζεφ Νάι είναι σήμερα πρύτανης της Σχολής Δημόσιας
Διοίκησης του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.

Με πολυετή εμπειρία στην άσκηση της εξουσίας, αφού διετέλεσε υφυπουργός Άμυνας
και πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών, ο κ. Νάι θεωρεί ότι μετά τις
διαιρέσεις των τελευταίων μηνών έφθασε η ώρα για την Αμερική και την Ευρώπη να
επιστρέψουν στη φυσική τους σχέση, που είναι αυτή της συνεργασίας για την
αντιμετώπιση των προκλήσεων της εποχής μας.

Πώς διαγράφεται το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ – Ευρώπης;

H σχέση ΗΠΑ – Ευρώπης αρχίζει να επιδιορθώνεται. Με την υιοθέτηση του νέου
ψηφίσματος στα Ηνωμένα Έθνη για το Ιράκ η σχέση κινείται προς τη σωστή
κατεύθυνση. Είναι επίσης σημαντικό το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ, με τη σύμφωνη γνώμη
και τη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών, αποφάσισε να διαδραματίσει
πρωταγωνιστικό ρόλο στην επίβλεψη της ειρήνης στο Αφγανιστάν. Έτσι, οι
διαφορές και οι διαιρέσεις που έδειχναν τόσο δύσκολες στο πρόσφατο παρελθόν
έχουν αρχίσει να διευθετούνται.

Πώς εκτιμάτε τους χειρισμούς της ελληνικής προεδρίας;

Κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας νομίζω ότι ο Γιώργος Παπανδρέου έκανε
πολύ καλή δουλειά σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση και τον χειρισμό των
δυσκολιών αυτών. Δεν ήταν εύκολη υπόθεση.

Είναι τα Ηνωμένα Έθνη και πάλι «στο παιχνίδι», όπως δήλωσε ο Ντομινίκ Ντε
Βιλπέν;

Ναι. Το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας επαναφέρει τον ΟΗΕ στο προσκήνιο.

Θεωρείτε πως οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν την ισχύ τους σοφά;

Και ναι και όχι. Ο Σαντάμ Χουσεΐν παραβίαζε βάναυσα τα ανθρώπινα δικαιώματα
του ιρακινού λαού, ήταν ένας επικίνδυνος ηγέτης στην περιοχή και είχε την
πρόθεση να χρησιμοποιήσει όπλα μαζικής καταστροφής, αλλά πιστεύω ότι οι ΗΠΑ
δεν έπρεπε να βιαστούν να προχωρήσουν σε πόλεμο. Θα μπορούσαν, σε συνεργασία
με τους συμμάχους τους, να συνέχιζαν τον έλεγχο του Ιράκ.

Δεν δημιουργεί προβλήματα η μη ανακάλυψη όπλων μαζικής καταστροφής,
τουλάχιστον έως τώρα;

Δεν νομίζω ότι αμφισβητεί κανείς το γεγονός πως το Ιράκ είχε όπλα μαζικής
καταστροφής και ότι παραπλανούσε τα Ηνωμένα Έθνη. Τώρα για το εάν υπάρχουν
ακόμη ή όχι, αυτό δεν το γνωρίζω. Αλλά, όπως είπε κάποιος, εάν δεν βρεθεί ο
Σαντάμ Χουσεΐν, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει.

Θα πρέπει να υπάρξουν κυρώσεις κατά της Γαλλίας;

Το σημαντικότερο θέμα είναι να ξεπεράσουμε τις διαφορές των τελευταίων έξι
μηνών και να κοιτάξουμε στο μέλλον. H επερχόμενη Σύνοδος Κορυφής του G-8 στη
Γαλλία προσφέρει μια καλή ευκαιρία.

Πώς βλέπετε το μέλλον της Ευρώπης μετά τις πρόσφατες διαιρέσεις; Μπορεί να
έχει τη δική της, ενιαία φωνή;

H Ευρώπη μπορεί να έχει τη δική της φωνή, αλλά η φωνή αυτή θα είναι πιο
αποτελεσματική εάν έχει τη μορφή της πιστής αντιπολίτευσης. ΗΠΑ και Ευρώπη
χρειάζονται ο ένας τον άλλο για να αντιμετωπίσουν τα μεγάλα παγκόσμια
προβλήματα και κυρίως τη διεθνή τρομοκρατία που απειλεί και τις δύο πλευρές
του Ατλαντικού. Δεν μπορεί η καθεμία να το κάνει μόνη της, γι’ αυτό είναι
απαραίτητο να εργάζονται μαζί.

«Είναι ώρα για πόλεμο εναντίον της φτώχειας». Διαδηλωτές μεταμφιεσμένοι σε Μπους και Σιράκ παλεύουν μπροστά στον Πύργο του Άιφελ

Πώς θα αντιμετωπίσουν οι ΗΠΑ την Τουρκία μετά τη στάση που τήρησε στο Ιράκ;

Οι ΗΠΑ πρέπει να διορθώσουν τη σχέση και με την Τουρκία, και εδώ η Ελλάδα έχει
παίξει πολύ σοβαρό και θετικό ρόλο, αφού η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει
ανοίξει τον δρόμο για την προσέγγιση της Τουρκίας με την E.E. Είναι μία
πολιτική που κοιτά στο μέλλον.

Πώς κρίνετε την απόφαση του Κογκρέσου να επιτρέψει την εξέταση της
παραγωγής νέων πυρηνικών όπλων μικρής ισχύος;

Είναι λάθος. Αν και πρέπει να σημειώσω ότι δεν πρόκειται για απόφαση
κατασκευής όπλων αλλά μελέτης των δυνατοτήτων που υπάρχουν για κάτι τέτοιο στο
μέλλον.

Μπορεί, όμως, να περιοριστεί στην έρευνα;

Σε αυτή τη φάση είναι δύσκολο να το πει κανείς. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση
που ελήφθη είναι λανθασμένη.

Ανέβαλαν τα μέτρα κατά του Ιράν

Επ’ αόριστον αναβλήθηκαν τα νέα σκληρά μέτρα που σχεδίαζε να λάβει η
Ουάσιγκτον εναντίον της Τεχεράνης, λόγω της διάστασης απόψεων στους κόλπους
της αμερικανικής κυβέρνησης. H πληροφορία αυτή, από αμερικανική κυβερνητική
πηγή, επιβεβαιώθηκε εμμέσως από τον Tζoρτζ Μπους σε συνέντευξη που παραχώρησε
χθες στη γαλλική τηλεόραση λίγο πριν αναχωρήσει για την περιοδεία του στην
Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

«Δεν μας απασχολεί ιδιαίτερα το Ιράν» δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος,
εκφράζοντας ωστόσο παράλληλα την ανησυχία του για την «παρουσία στη χώρα»
μελών της Αλ Κάιντα. Αμερικανική κυβερνητική πηγή, πάντως, δήλωσε πως η
σύσκεψη με θέμα το Ιράν που είχε αναβληθεί στις αρχές της εβδομάδας δεν έχει
προγραμματιστεί εκ νέου. Ο αξιωματούχος επικαλέστηκε ως λόγο εν μέρει την
πίεση του χρόνου εν όψει της αναχώρησης του Μπους, αλλά κυρίως την έλλειψη
συναίνεσης όσον αφορά την πρέπουσα πολιτική έναντι του Ιράν: το Πεντάγωνο και
ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Ντικ Τσέινι φέρεται να πιέζουν υπέρ της λήψης
σκληρών μέτρων, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας να
επιθυμούν πιο προσεκτική προσέγγιση.

H περιοδεία. Πρώτος σταθμός της περιοδείας τού Μπους θα είναι η Πολωνία
και δεύτερος η Αγία Πετρούπολη, όπου θα παραστεί στις εορταστικές εκδηλώσεις
για τη συμπλήρωση 300 ετών από την ίδρυσή της. Κατόπιν, ο Αμερικανός πρόεδρος
θα μεταβεί στο Εβιάν προκειμένου να μετάσχει στη σύνοδο της G8. O Μπους δήλωσε
πως, παρ’ όλο που οι Αμερικανοί «απογοητεύθηκαν» από την αντίθεση της Γαλλίας
στον πόλεμο του Ιράκ, η σύνοδος του Εβιάν δεν θα είναι «συνάντηση
αντιπαράθεσης». «Είναι καιρός να προχωρήσουμε μπροστά» είπε. Κάποια στιγμή
μάλιστα χαμογέλασε σε έναν Γάλλο δημοσιογράφο και αναφώνησε «Vive la France!».

ΠΟΙΟΣ EINAI

Πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Πληροφοριών

Ο Τζόζεφ Νάι είναι πρύτανης της Σχολής Δημόσιας Διοίκησης «Τζων Κέννεντυ» του
Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Διετέλεσε πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών
και υφυπουργός Άμυνας αρμόδιος για τη διεθνή ασφάλεια στην κυβέρνηση Κλίντον,
ενώ ήταν βοηθός υφυπουργός Άμυνας και πρόεδρος της Ομάδας για τη Μη Διάδοση
των Πυρηνικών Όπλων στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας στην κυβέρνηση Κάρτερ τη
δεκαετία του ’70. Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων, μεταξύ αυτών «Το παράδοξο
της αμερικανικής ισχύος», «Κατανοώντας τις διεθνείς συρράξεις», «Διακυβέρνηση
σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο». Έχει σπουδάσει στο Πρίνστον, την Οξφόρδη και
το Χάρβαρντ.