Ρaul Samuelson H άνοδος του ευρώ ευνοεί την αμερικανική οικονομία

Ο Paul Samuelson είναι καθηγητής Οικονομίας στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (MIT) και κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Οικονομικών

Οταν το ευρώ ήταν ολοκαίνουργιο, οι Ευρωπαίοι είχαν μεγάλες ελπίδες ότι το νέο
αυτό νόμισμα θα άρχιζε να ενισχύεται έναντι του παντοδύναμου δολαρίου. Σε
αντίθεση με τις προσδοκίες αυτές όμως, το δολάριο άρχισε να ενισχύεται συνεχώς
έναντι τόσο του ευρώ όσο και του γιεν.

Τώρα είναι η σειρά του ευρώ να ανατιμηθεί, κερδίζοντας μάλιστα όλο το χαμένο
έδαφος έναντι του δολαρίου. Τι μας λέει αυτό όμως για την αγορά συναλλάγματος,
αναρωτιούνται οι οικονομολόγοι;

Μην περιμένετε να πάρετε χρήσιμες απαντήσεις από το οικονομικό επιτελείο του
προέδρου Μπους. Ο υπουργός Οικονομίας, Τζον Σνόου πληροφορεί τον Τύπο ότι οι
ΗΠΑ υποστηρίζουν ακόμη την πολιτική του ισχυρού δολαρίου. Αμέσως μετά όμως ο
κ. Σνόου μάς πληροφορεί ότι το φθηνότερο δολάριο έχει πλεονεκτήματα για τους
παραγωγούς στις ΗΠΑ καθώς τα προϊόντα τους γίνονται πιο ανταγωνιστικά στις
διεθνείς αγορές.

Θα πέσει κι άλλο το δολάριο

Στο μεταξύ, δεν είναι λίγοι εκείνοι στις διεθνείς αγορές – στη Νέα Υόρκη, στο
Λονδίνο ή στη Φρανκφούρτη – που στοιχηματίζουν ότι το δολάριο θα υποχωρήσει
ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας
συνάντησης, στην Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, για την πορεία των επιτοκίων, δεν
αποφασίστηκε καμιά αλλαγή στην επιτοκιακή πολιτική, καθώς, προς το παρόν,
υπάρχει αβεβαιότητα για την κατεύθυνση προς την οποία αναμένεται να κινηθεί η
οικονομία.

Παρ’ όλα αυτά, οι επενδυτές της Γουώλ Στρητ έχουν ένα στοιχείο στα χέρια τους:
Ο πρόεδρος της FED, κ. Άλαν Γκρίνσπαν και οι συνάδελφοί του επεσήμαναν ότι η
Αμερική πρέπει να αποφύγει τυχόν αποπληθωριστικές τάσεις. Από τις δηλώσεις
αυτές, οι «παίκτες» της Γουώλ Στρητ καταλαβαίνουν ότι η FED δεν θα βιαστεί να
προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων, παρά τα σημερινά χαμηλά επίπεδα ρεκόρ.

H θέση αυτή της FED δείχνει να ισχυροποιεί το ευρώ και να πιέζει προς τα κάτω
το δολάριο. Αυτό συμβαίνει επειδή το ρευστό – από Αμερικανούς, Ευρωπαίους και
Ασιάτες – αρχίζει να κινείται προς την πλευρά της Ευρώπης. Μακριά από τις ΗΠΑ,
που υπάρχουν χαμηλά επιτόκια, και προς την ευρωζώνη, που υπάρχουν υψηλά
επιτόκια.

Ένα παράδοξο

Έτσι όμως δημιουργείται ένα παράδοξο: H Αμερική, στην οποία όλοι βασιζόμαστε
για να αποτελέσει την «ατμομηχανή» της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης,
αρχίζει να αντλεί δύναμη από τους Γερμανούς, τους Γάλλους, τους Ιταλούς και
τους Ιάπωνες εξαγωγείς. Έτσι, εταιρείες όπως η Volkswagen, η Mercedes –
Chrysler και η BMW (για να μη μιλήσουμε για την Toyota, τη Honda και τις
κορεατικές αυτοκινητοβιομηχανίες) αρχίζουν να φοβούνται όλο και περισσότερο
μήπως χάσουν μερίδιο στην τεράστια αμερικανική αγορά.

Βέβαια, ο πρόεδρος Μπους θα χαρεί πολύ αν η πολιτική του φέρει ανάπτυξη στην
αμερικανική οικονομία εν όψει των προεδρικών εκλογών που θα πραγματοποιηθούν
τον Νοέμβριο του 2004. Ας μην παίρνουμε τίποτα σαν δεδομένο στη «ζούγκλα» της
πολιτικής. Δεν αποκλείεται να δούμε, τελικά, το αμερικανικό ΑΕΠ να
αναπτύσσεται με ρυθμούς 3% ή και 4%. Οι δραματικές περικοπές στη φορολογία θα
δικαιολογηθούν τότε, καθώς θα θεωρηθεί ότι επιφέρουν μεγαλύτερη παραγωγικότητα
και ανάπτυξη.

H πλουτοκρατική δημοκρατία

Στο μεταξύ, η πλουτοκρατική δημοκρατία θα συνεχίσει να ακολουθεί τον δρόμο
της, εκλέγοντας μια σειρά από συντηρητικούς πλούσιους υποψήφιους στο
νομοθετικό σώμα και προσλαμβάνοντας αδρά αμειβόμενους συμβούλους που θα δρουν
παρασκηνιακά. Όλοι αυτοί θα συνεχίσουν να ασκούν πιέσεις, ώστε να ακυρώνονται
κυβερνητικά προγράμματα τα οποία έχουν δημιουργηθεί για την προστασία των πιο
φτωχών και εκείνων που δεν μπορούν να επωφεληθούν από τον τρόπο με τον οποίο
λειτουργούν η οικονομία και οι αγορές. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, η
πλουτοκρατική δημοκρατία ελπίζει ότι θα καταφέρει, τελικά, να εξαγοράσει την
επιβίωσή της.

© Tribune Media Services International, 2002