Στο «παρά ένα» συμφωνία με Άγκυρα

Συμφωνία για «πακέτο» Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) μεταξύ Αθήνας
και Άγκυρας βρίσκεται στο «παρά ένα». H συμφωνία, όπως όλα δείχνουν, θα
ανακοινωθεί από τους κ.κ. Γιώργο Παπανδρέου και Αμπντουλάχ Γκιουλ στην κατ’
ιδίαν συνάντησή τους, στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης των υπουργών
Εξωτερικών, που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο στο Ηράκλειο Κρήτης κάτω από
δρακόντεια μέτρα ασφαλείας.

Συζήτηση για τα ΜΟΕ αναμένεται να έχουν οι κ.κ. Γ. Παπανδρέου και Γκιουλ στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης, που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο στο Ηράκλειο

Το «πακέτο» που έχει συζητηθεί περιλαμβάνει 2 έως 4 σημεία
πολιτικοστρατιωτικού χαρακτήρα και αφορούν, όπως είπε στα «NEA» αρμόδια
διπλωματική πηγή, «την προώθηση της καλής γειτονίας και τη μείωση της
έντασης».

Όχι στρατιωτικά

Για το ακριβές περιεχόμενο του συγκεκριμένου «πακέτου», τόσο η Βασιλίσσης
Σοφίας όσο και το ΓΕΕΘΑ τηρούσαν χθες σιγήν ιχθύος. Ωστόσο, η διατύπωση για τη
φύση των μέτρων που χρησιμοποιήθηκε, δείχνει ότι η διαφαινόμενη συμφωνία δεν
αφορά τα καθαρώς επιχειρησιακά (στρατιωτικά) μέτρα που συζητούνται στο ΝΑΤΟ.

Είναι πολύ πιθανόν πάντως, ανεξαρτήτως της τύχης των άλλων μέτρων, να
προωθηθεί εκ νέου φέτος η πάγια συμφωνία για το δίμηνο καλοκαιρινό μορατόριουμ
ασκήσεων στο Αιγαίο.

Οι προκλήσεις στο Αιγαίο

Οι τελευταίες φάσεις των συζητήσεων για την επανεκκίνηση του διαλόγου έγιναν
υπό το βάρος των οξύτατων προκλήσεων των τουρκικών F-16 στο Αιγαίο, που
συνεχίζονται αυξανόμενες εδώ και 2-3 μήνες. Για τις τελευταίες μάλιστα απ’
αυτές έγιναν έντονες διπλωματικές παρεμβάσεις της Αθήνας προς την Άγκυρα, την
Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και τον ICAO. Το υπουργείο Άμυνας μάλιστα έχει
εκφράσει την ανησυχία του για την «ποιοτική» αναβάθμιση των προκλήσεων που
καταγράφεται με τη συστηματική εμπλοκή σε αερομαχίες οπλισμένων αεροσκαφών, με
επαναφορά νυχτερινών πτήσεων, παρενόχληση άσκησης και επικίνδυνες «επαφές» με
διεθνείς αεροδιαδρόμους πολιτικών αεροσκαφών.

Κίνδυνος ατυχημάτων

Στην ανάδειξη όλων αυτών των παραμέτρων έχουν ήδη κινηθεί προς την Ευρωπαϊκή
Ένωση και το ΝΑΤΟ οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας – ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου
επανέλαβε μάλιστα και χθες (Φλας) ότι οι πολλαπλασιαζόμενες εμπλοκές με
οπλισμένα τουρκικά αεροσκάφη καθιστούν ορατό «έναν κίνδυνο ατυχημάτων» από
παρανόηση ή παρεξήγηση.

H εμμονή των Τούρκων στη χρήση οπλισμένων αεροσκαφών αποσκοπεί, σύμφωνα με
εκτιμήσεις στρατιωτικοδιπλωματικών κύκλων στην Αθήνα, στη διευθέτηση του
«προβλήματος» με αμφίπλευρη απαγόρευση. Δηλαδή, να εξισωθεί ο παρανομών
(Τουρκία) με τον ασκούντα το νόμιμο δικαίωμά του (Ελλάδα) για περιφρούρηση των
κυριαρχικών και άλλων δικαιωμάτων του.

«Θεσμικά» και άλλα

Εξαιτίας των παράλογων απαιτήσεων της Άγκυρας, ο διάλογος για τα επιχειρησιακά
ΜΟΕ στο ΝΑΤΟ δεν έχει προχωρήσει ουσιαστικά – το ίδιο συνέβαινε μέχρι τώρα και
για τα λεγόμενα «θεσμικά» (institutional) και τα «άλλα» (others). Εδώ και
μήνες υπήρξαν εισηγήσεις προς το υπ. Εξωτερικών να προωθήσουν μερικά
τουλάχιστον από τα ΜΟΕ που είχαν συμφωνηθεί για συζήτηση μεταξύ των κ.κ. Γ.
Παπανδρέου και Τζεμ τον Σεπτέμβριο του 2000 στη Νέα Υόρκη.

Στα «θεσμικά» ΜΟΕ έχουν περιληφθεί μέτρα γενικής φύσεως, όπως π.χ. οι
ανταλλαγές επισκέψεων πολεμικών πλοίων σε λιμάνια των δύο χωρών, ενώ στα
«άλλα» περιλαμβάνονται κυρίως «πολιτικά» μέτρα κυριως στο Αιγαιο.