Τρίζει ο οίκος των Σαούντ

Τρεις ταυτόχρονες επιθέσεις, εννέα βομβιστές αυτοκτονίας, περισσότεροι από
90 νεκροί, το φονικότερο τρομοκρατικό πλήγμα που έχουν δεχθεί οι ΗΠΑ μετά την
11η Σεπτεμβρίου. Γιατί τώρα; Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις του; Το Ριάντ
τίθεται πλέον στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής.

Η θλίψη. Ο 58χρονος Βρετανός δάσκαλος Γκράχαμ Μπουλ είναι ένα από τα θύματα της επίθεσης στο Ριάντ

Ποια είναι η σημασία της χρονικής συγκυρίας των επιθέσεων;

Οι επιθέσεις δεν σημειώθηκαν απλώς την παραμονή της επίσκεψης στο Ριάντ του
Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών. Σημειώθηκαν λίγες μόνον ημέρες μετά την
ανακοίνωση των ΗΠΑ πως θα αποσύρουν τους 10.000 στρατιώτες που διατηρούν στη
χώρα έως τα τέλη του καλοκαιριού.

Η αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων ήταν από χρόνια μία από τις βασικές
αξιώσεις του Οσάμα Μπιν Λάντεν – και οι Σαουδάραβες πρίγκιπες πρέπει να
ήλπιζαν πως η «ικανοποίησή» της θα μείωνε τις πιέσεις που τους ασκούνται από
τους φανατικούς ισλαμιστές. Στόχος τής Αλ Κάιντα και των συμπαθούντων της,
ωστόσο, δεν είναι απλώς να διώξουν όλους τους ξένους -τους άπιστους –
αλλά και να ανατρέψουν ένα καθεστώς το οποίο θεωρούν διεφθαρμένο.

Γιατί επελέγησαν ως στόχοι συγκροτήματα κατοικιών;

Ακόμη και όταν αποχωρήσουν τα αμερικανικά στρατεύματα, θα παραμείνουν στη χώρα
περίπου 30.000 Αμερικανοί πολίτες, καθώς και δεκάδες χιλιάδες Ευρωπαίοι,
Καναδοί, Ιάπωνες και άλλοι εκπατρισμένοι. Η Σαουδική Αραβία προσελκύει πολλούς
ξένους εργάτες, καθώς καλύπτει τα ταξιδιωτικά τους έξοδα, τους προσφέρει
δωρεάν διαμονή και δεν φορολογεί τα εισοδήματά τους. Οι περισσότεροι από
αυτούς ζουν σε οχυρωμένα συγκροτήματα, όπου το αλκοόλ ρέει ελεύθερα και τα
φύλα αναμειγνύονται – για τους φανατικούς Ισλαμιστές, τα συγκροτήματα αυτά δεν
είναι μόνο σύμβολα της μισητής δυτικής παρουσίας, αλλά και της δυτικής
παρακμής.

Ποια είναι η ουσία του προβλήματος της τρομοκρατίας για τους Σαουδάραβες
ηγέτες;

Μέχρι σήμερα, λέει στους «Times» ο Ντάνι ΜακΓκρόρι, οι Σαουδάραβες αρνούνταν
να παραδεχθούν πως υπάρχει στη χώρα πρόβλημα ισλαμικής τρομοκρατίας. Αυτό είχε
ως αποτέλεσμα να δρουν οι οργανώσεις αυτές ανεξέλεγκτα. Την ίδια ώρα, οι
διεθνείς εξελίξεις και δη ο πόλεμος εναντίον του Ιράκ, ενέτεινε τη δυσφορία
στο εσωτερικό εναντίον της σαουδαραβικής βασιλικής οικογένειας, η οποία
βοήθησε τις ΗΠΑ να ανατρέψουν τον Σαντάμ διαθέτοντάς τους αεροπορικές βάσεις
στα βόρεια της χώρας.

Αμερικανοί αξιωματούχοι, όμως, υποψιάζονται από καιρό πως ανώτερα στελέχη του
σαουδαραβικού καθεστώτος προσφέρουν οικονομική και επιμελητειακή υποστήριξη
στην Αλ Κάιντα και σε άλλες παρόμοιες οργανώσεις, προκειμένου να εξαγοράσουν
την αδράνειά τους στο βασίλειο. Είναι μια καταγγελία που οι Σαουδάραβες
απορρίπτουν κατηγορηματικά, όπως άλλωστε και τους ισχυρισμούς πως κάποια
απογοητευμένα μέλη τού καθεστώτος θέλουν να δουν τους φανατικούς ισλαμιστές να
ανατρέπουν τη βασιλική οικογένεια – και να την αντικαταστήσουν με μια
κυβέρνηση που θα εφαρμόζει αυστηρά τον ισλαμικό νόμο.

Τι οικονομικές και πολιτικές συνέπειες θα έχουν οι επιθέσεις;

Τα συντρίμμια. Αστυνομικοί σε ένα από τα κτίρια που χτύπησαν οι καμικάζι, στο Ριάντ

Πολλές δυτικές επιχειρήσεις θα επανεξετάσουν την παραμονή τού προσωπικού τους.
Ορισμένες έχουν ήδη στείλει κάποιους εργαζομένους πίσω στην πατρίδα τους και
υπάρχουν σχέδια ναύλωσης αεροσκαφών που θα απομακρύνουν όλους τους
εργαζομένους σε περίπτωση που οι επιθέσεις συνεχιστούν ή ενταθούν.

Από πολιτική άποψη, αντί να συζητήσουν τα σχέδια για το μεταπολεμικό Ιράκ και
τον οδικό χάρτη για την ειρήνευση στη Μέση Ανατολή, οι Σαουδάραβες βρέθηκαν
υποχρεωμένοι να εξηγήσουν στον Πάουελ τι ακριβώς κάνουν προκειμένου να
αντιμετωπίσουν τους φανατικούς ισλαμιστές εντός των συνόρων τους. Μέχρι
στιγμής, έχουν απαγγείλει κατηγορίες σε 90 υπόπτους και ανακρίνουν ακόμη 250.
Η Αλ Κάιντα, ωστόσο, μοιάζει να έχει βαθιές ρίζες στη χώρα. Οι περισσότεροι
από τους 19 αεροπειρατές της 11ης Σεπτεμβρίου, άλλωστε, ήταν Σαουδάραβες.
Εφεξής, η χώρα θα δεχθεί από την Ουάσιγκτον πρωτοφανή πίεση να καταπολεμήσει
αποτελεσματικότερα την τρομοκρατία.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος;

Να στραφούν οι επιθέσεις εναντίον της ίδιας της σαουδαραβικής βασιλικής
οικογένειας. Όχι διότι πρόκειται για τίποτε «αγίους», αλλά γιατί αν τα
πράγματα χειροτερέψουν και το καθεστώς ανατραπεί, ολόκληρη η χώρα μπορεί απλώς
να καταρρεύσει και να κατακερματιστεί σε περιφέρειες και επαρχίες. Οι
περισσότεροι Σαουδάραβες, υποστηρίζει ο ειδικός αναλυτής του BBC Φρανκ
Γκάρντνερ, δεν θέλουν να δουν την οικογένεια των Αλ Σαούντ να ανατρέπεται.
Θέλουν όμως να κυβερνηθούν καλύτερα. Η διαφθορά και η κατασπατάληση των
εθνικών πόρων προκαλούν έντονη δυσφορία. Υπάρχει μεγάλος πλούτος και εντούτοις
η φτώχεια στις φτωχογειτονιές του Νότιου Ριάντ σοκάρει. Στους δρόμους
συσσωρεύονται σκουπίδια. Στους τοίχους αντικυβερνητικά συνθήματα.