Στις καλένδες η Β’ Αθηνών

«Απελθέτω αφ’ υμών το ποτήριον τούτο» αναφώνησαν οι νέοι, ωραίοι και
προπάντων φιλόδοξοι πολιτευτές της Β’ Αθηνών από τη Ν.Δ. αλλά και το ΠΑΣΟΚ την
περασμένη εβδομάδα, όταν ο υπουργός Εσωτερικών κ. Κώστας Σκανδαλίδης βγήκε από
το Μέγαρο Μαξίμου έχοντας στην τσέπη το «πράσινο φως» για να σπάσει την περιφέρεια.

Η «κατάτμηση» της Β’ Αθηνών «ψαλιδίζει» τις… υψηλές προσδοκίες των νεοφώτιστων Κυριάκου Μητσοτάκη και Α. Σπηλιωτόπουλου

Ο Μεγαλοδύναμος μάλλον εισάκουσε τις εκκλήσεις τους αφού η περιφέρεια δεν
σπάει – τουλάχιστον σε αυτές τις εκλογές. Η κατάτμηση της Β’ Αθηνών θα πάει
πακέτο με τις προτάσεις για αλλαγή του εκλογικού νόμου, κάτι που σημαίνει ότι
παίρνει αναβολή για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Ο υπουργός Εσωτερικών πάντως δηλώνει «έτοιμος» να καταθέσει συνολική πρόταση
για αλλαγή του εκλογικού νόμου, μέσα στην οποία θα συμπεριλαμβάνεται όχι μόνον
η κατάτμηση της Β’ Αθηνών, αλλά και η συνολική αναδιάρθρωση των εκλογικών
περιφερειών της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Ο νέος εκλογικός νόμος
χρειάζεται πλειοψηφία δύο τρίτων στη Βουλή για να ισχύσει στις επόμενες
εκλογές, όμως η Ν.Δ. έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να συναινέσει. Αν μόνο
η κυβερνητική πλειοψηφία εγκρίνει τις αλλαγές, τότε σύμφωνα με το Σύνταγμα ο
εκλογικός νόμος ισχύει από τις μεθεπόμενες εκλογές.

«Πονοκέφαλος». Ανακούφιση λοιπόν στα επιτελεία των υποψηφίων της Β’
Αθηνών, ιδιαίτερα σε εκείνα των κ.κ. Κυριάκου Μητσοτάκη και Άρη Σπηλιωτόπουλου
από τη Ν.Δ., που αν και πολιτεύονται για πρώτη φορά έχουν υψηλούς στόχους,
τους οποίους θα έπρεπε να «ψαλιδίσουν» σε μια μικρότερη περιφέρεια. Έχουν
επίσης ένα ακόμη κοινό πρόβλημα με τους «νέους» υποψηφίους του ΠΑΣΟΚ, όπως
τους κ.κ. Ευθυμίου, Τσουκάτο και Χριστοδουλάκη. Σε ποια από τις νέες
περιφέρειες στις οποίες θα «σπάσει» η Β’ Αθηνών τους συμφέρει να θέσουν
υποψηφιότητα; Στα νότια προάστια ή στα δυτικά; Αυτό θα το γνωρίζει κανείς μόνο
μετά τις εκλογές.

«Ουσιαστική κίνηση». Μια εβδομάδα νωρίτερα, πάντως, όταν ο κ.
Σκανδαλίδης επανέφερε στο τραπέζι την κατάτμηση της Β’ Αθηνών, στελέχη του
ΠΑΣΟΚ τη χαρακτήριζαν σαν μια κίνηση με μεγάλη ουσιαστική και συμβολική
σημασία, μια κίνηση που θα έδινε «πειστικότητα» στις εξαγγελίες για διαφάνεια
στον δημόσιο βίο και στα θέματα που έχουν σχέση με το πολιτικό χρήμα. Οι λόγοι
είναι προφανείς: η περιφέρεια συμπεριλαμβάνει 47 δήμους και συγκεντρώνει 1,5
εκατομμύριο ψηφοφόρους. Ακόμα και υπουργοί παραδέχονται ότι υπάρχει πρόβλημα
αντιπροσώπευσης, αφού «στην προεκλογική περίοδο, ούτε τους δήμους δεν
προλαβαίνεις να επισκεφτείς». Όσοι μάλιστα θέτουν υποψηφιότητα για πρώτη φορά
πρέπει να υπολογίζουν γιγαντιαίες δαπάνες – ιδιαίτερα αν δεν είναι επώνυμοι.
«Ο προϋπολογισμός που μου έβγαλε μια διαφημιστική εταιρεία για να έχω απλώς
την ελπίδα να εκλεγώ ήταν 250.000.000 δρχ», εξομολογείται μεγαλοδικηγόρος της
Αθήνας, που δεν ρισκάρισε την επένδυση.

Η συνταγματικότητα. Οι πρώτες βολιδοσκοπήσεις πάντως έδειξαν ότι το
σπάσιμο της Β’ Αθηνών χωρίς αλλαγή του εκλογικού νόμου είναι προβληματικό από
πλευράς συνταγματικότητας. Κυβερνητικοί παράγοντες αποδίδουν μάλιστα στον
υπουργό Πολιτισμού κ. Ευάγγελο Βενιζέλο «κάθετη αντίθεση» με αυτά τα σχέδια
για συνταγματικούς λόγους. Επιπλέον διαπίστωσαν ότι θα προκαλούσε έντονες
αντιδράσεις στην Κοινοβουλευτική Ομάδα – όχι μόνον από βουλευτές που
βρίσκονται στο όριο εκλογιμότητας και θεωρούν ότι η κατάτμηση δυσχεραίνει τη
θέση τους. «Είμαι υπέρ της κατάτμησης αλλά διαφωνώ στο να ισχύσει μόνον για τη
Β’. Να σπάσει και η Α’, μικρή είναι;» έλεγε υπουργός που εκλέγεται στην Β’
Αθηνών.

Αλλά και οι πρώτες αντιδράσεις από την πλευρά της αντιπολίτευσης ήταν
αποθαρρυντικές. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ν.Δ. κ. Προκόπης Παυλόπουλος
απέρριψε κάθε σκέψη για αλλαγές στις περιφέρειες κάνοντας λόγο για
«προεκλογικά παιχνίδια». Για τον κ. Σκανδαλίδη πάντως μεγαλύτερη βαρύτητα
είχαν οι αντιρρήσεις των μικρών κομμάτων της Αριστεράς που εκλέγουν τους
περισσότερους βουλευτές τους στη Β’ Περιφέρεια της Αθήνας. Το σπάσιμο της
περιφέρειας λοιπόν χωρίς αναλογικότερο νόμο θα εθεωρείτο εχθρική πράξη. Κανείς
στο ΠΑΣΟΚ δεν θέλει να ανοίξει μέτωπο με ένα χώρο που θεωρείται δυνάμει
σύμμαχος.

Προς… περισσότερο αναλογικό σύστημα

Η κατάτμηση της Β’ Αθήνας παραπέμπεται στο συνολικό πακέτο της αλλαγής του
εκλογικού νόμου, που σύμφωνα με πληροφορίες προβλέπει και άλλες σημαντικές
μεταρυθμίσεις: Το όριο για την αυτοδυναμία στη Βουλή ανεβαίνει στο 40%.
Βελτιώνεται η αναλογικότητα του συστήματος, επιτρέποντας στα μικρά κόμματα να
βγάλουν με τα σημερινά ποσοστά περισσότερες έδρες. Εισάγεται ένα μεικτό
σύστημα λίστας και σταυρού στο γερμανικό πρότυπο, όπου οι 100 βουλευτές θα
εκλέγονται από λίστες περιφέρειας. Αλλάζει – επί το αναλογικότερον – και ο
τρόπος κατανομής των εδρών. Οι περιφέρειες θα αναδιαρθρωθούν παντού με στόχο
να μικρύνουν με όριο τις 10 έδρες στην περιοχή Αθηνών και Θεσσαλονίκης, και
πέντε έδρες εκεί όπου υπάρχουν σήμερα 8 έως 10 έδρες, όπως στην Αχαΐα και τη
Λάρισα.