«Έχεις την αίσθηση ότι ένας ολόκληρος πολιτισμός χάθηκε»

Συντρίμμια. Ο Γιάννης Κοντός φωτογράφισε μια από τις ελάχιστες αίθουσες της Βιβλιοθήκης της Βαγδάτης που σώθηκαν από τις φλόγες

«Όταν έφτασα, οι τοίχοι ήταν ακόμη ζεστοί. Εδώ κι εκεί υπήρχε ακόμη
καπνός. Μόνο μερικά σπάνια βιβλία διασώθηκαν. Είναι αποκαρδιωτικό. Έχει κανείς
την αίσθηση ότι ένας ολόκληρος πολιτισμός χάθηκε»: ο πολυβραβευμένος και
διεθνώς αναγνωρισμένος Έλληνας φωτογράφος Γιάννης Κόντος βρέθηκε στην
Βιβλιοθήκη της Βαγδάτης στις 16 Απριλίου. «Δεν υπήρχαν πολλά πράγματα να
φωτογραφίσει κανείς»…

Την επομένη κιόλας της εισόδου των Αμερικανών στην ιρακινή πρωτεύουσα, η
Βιβλιοθήκη παραδόθηκε στο έλεος των πλιατσικολόγων. Στις 13 Απριλίου,
παραδόθηκε στις φλόγες. Στρωμένη με μικρο-φιλμ και απομεινάρια βιβλίων, η
αίθουσα που φωτογράφισε ο Γιάννης Κόντος για λογαριασμό του πρακτορείου
Polaris ήταν μία από τις ελάχιστες που γλίτωσαν. Την ημέρα εκείνη, στις 16
Απριλίου, κάποιοι από τους εργαζομένους πήγαν να εκτιμήσουν την κατάσταση.
«Δεν ήξεραν από πού να ξεκινήσουν. Ανέβαιναν και κατέβαιναν τους ορόφους,
απελπισμένοι. Μη ξέροντας τι να κάνουν, δύο από αυτούς φώναξαν έναν ιμάμη».
Στη φωτογραφία, συνομιλούν μαζί του και με τον κληρικό που τον συνόδευε. «Αφού
ανέλυσαν την κατάσταση, ο ιμάμης πρότεινε να στείλει ανθρώπους να
προστατεύσουν τη βιβλιοθήκη». Λίγο καθυστερημένα…

Ένα μέρος των βιβλίων έχει πιθανότατα ήδη πωληθεί. «Οι πλιατσικολόγοι έχουν τη
δική τους, εντούτοις πολύ επικίνδυνη αγορά: αν σταθμεύσεις το αυτοκίνητό σου,
στο κλέβουν· αν μείνεις μέσα, σου κλέβουν τα λάστιχα». Οι θησαυροί της
Βιβλιοθήκης πρέπει να εκποιήθηκαν έναντι γελοίων ποσών.

Στις 15 Απριλίου, ο Γιάννης Κόντος είχε βρεθεί στο – επίσης λεηλατημένο –
Μουσείο της Βαγδάτης. «Το μέρος είναι τεράστιο, κι εντούτοις μάς περιόρισαν σε
μία μικροσκοπική αίθουσα. Κλασικό! Στο Ιράκ, αρκεί να ζητήσει κανείς μια άδεια
για να του την αρνηθούν. Πάντως, έδιναν την εντύπωση ότι είχαν κάτι να
κρύψουν».

Ο Έλληνας φωτογράφος επιρρίπτει στους Ιρακινούς μεγάλο μέρος της ευθύνης: «Δεν
έκαναν τίποτα για να προστατεύσουν την κληρονομιά τους! Αντιθέτως. Στον κήπο
του μουσείου, είχαν κατασκευάσει δύο καταφύγια. Οι Αμερικανοί θα μπορούσαν
κάλλιστα να τα είχαν βομβαρδίσει. Οι Ιρακινοί χρησιμοποίησαν το μουσείο ως
ασπίδα».