Κλώνος κατά θανατηφόρου νόσου

Ο Ίαν Γουίλμουτ, ο «πατέρας» του προβάτου Ντόλι, του πρώτου κλωνοποιημένου
θηλαστικού, στρέφεται τώρα στην κλωνοποίηση ανθρώπινου εμβρύου. Όχι όμως για
να δημιουργήσει αντίγραφο ανθρώπου, όπως υποστηρίζει.

Ο πατέρας της Ντόλι, Ίαν Γουίλμουτ, με το δημιούργημά του. Τελικά, ο κλώνος εμφάνισε σημάδια πρόωρης γήρανσης και υποβλήθηκε σε ευθανασία

Δεν θα επιτραπεί να εξελιχθεί σε μωρό το έμβρυο, αλλά τα κύτταρά του θα
χρησιμοποιηθούν για επιστημονικά πειράματα. Στόχος του Γουίλμουτ είναι να
δημιουργήσει έναν εμβρυονικό κλώνο ασθενή με νόσο του κινητικού νευρώνα, για
να βοηθήσει στις έρευνες για την αναζήτηση θεραπείας. Η νόσος αυτή, γνωστή και
ως νόσος Lou Gehrig, προσβάλλει 350.000 ανθρώπους και σκοτώνει 100.000 ετησίως
σε διεθνή κλίμακα. Η αιτία που την προκαλεί παραμένει άγνωστη και δεν υπάρχει
θεραπεία.

Ασφυξία. «Είναι πολύ δυσάρεστο, γιατί τελικά οι ασθενείς παθαίνουν
ασφυξία από τη νόσο», λέει ο δρ Γουίλμουτ, ο οποίος ηγήθηκε της ομάδας που
δημιούργησε την Ντόλι και σήμερα προΐσταται της Υπηρεσίας Γονιδιακής Έκφρασης
και Ανάπτυξης στο Ινστιτούτο Ροσλίν της Σκωτίας. «Μπορείτε να φανταστείτε να
περιμένετε τέσσερα χρόνια για να πάθετε ασφυξία;».

Ο δρ Γουίλμουτ προγραμματίζει να κάνει αίτηση το καλοκαίρι για τη σχετική
άδεια από την Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας, η οποία ρυθμίζει
τα πειράματα αυτά. Η αίτησή του αναμένεται να είναι η πρώτη που θα κατατεθεί
βάσει ενός νέου νόμου στη Βρετανία, ο οποίος επιτρέπει τη διαδικασία της
κλωνοποίησης ανθρώπου σε εμβρυονική μορφή για ιατρικούς σκοπούς. «Είμαστε
δεκτικοί σε μια τέτοια αίτηση», είπε εκπρόσωπος της Αρχής.

Θολό τοπίο. Το πεδίο της κλωνοποίησης ανθρώπου έχει θολώσει τελευταία
από τους ισχυρισμούς αμφισβητήσιμης… επιστήμης. Η Clonaid, μια εταιρεία που
συνδέεται με την αίρεση των Ραελιανών, υποστηρίζει ότι έχει δημιουργήσει με τη
μέθοδο της κλωνοποίησης μωρά, όμως δεν το έχει αποδείξει. Η εταιρεία Advanced
Cell Technology στη Μασαχουσέτη δημοσίευσε ένα έγγραφο με περιγραφή ανθρώπινου
κλώνου που δημιουργήθηκε στο εργαστήριο, όμως πολλοί επιστήμονες αμφισβητούν
τα στοιχεία της. Και η βρετανική ιατρική επιθεώρηση Reproductive BioMedicine
Online σχεδιάζει να δημοσιεύσει στο επόμενο τεύχος της ένα έγγραφο με
περιγραφή από τη δημιουργία ανθρώπινου εμβρύου.

Ο δρ Γουίλμουτ είχε πρόσβαση σε αυτό, όμως το χαρακτηρίζει «ασήμαντο», γιατί
το κλωνοποιημένο έμβρυο έφτασε μόνο στο στάδιο των 10 κυττάρων, που δεν είναι
αρκετό για να ξέρουν οι επιστήμονες αν το γενετικό υλικό του λειτουργεί.

Επιστημονική αξιοπιστία. Η παρουσία του κ. Γουίλμουτ στο συγκεκριμένο
πεδίο ερευνών αναμένεται να αποκαταστήσει την επιστημονική αξιοπιστία ή έστω
ένα μέρος της, ύστερα από τις τελευταίες επιπλοκές. Ο σεμνός 58χρονος Εγγλέζος
είναι εδώ και καιρό διακριτικός και μετρημένος, όταν τίθεται το ερώτημα «πόσο
σύντομα η τεχνολογία της κλωνοποίησης θα επιφέρει οφέλη στους ανθρώπους».
Υπήρξε επίσης θορυβώδης αντίπαλος εκείνων που επιδιώκουν την κλωνοποίηση του
ανθρώπου για μη θεραπευτικούς σκοπούς.

Ο δρ Γουίλμουτ λέει ότι το επόμενο πείραμά του θα είναι από τα πλέον
προκλητικά. Ένας από τους λόγους είναι ότι οι μέθοδοι της κλωνοποίησης δεν
είναι τελειοποιημένες. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι απ’ όλα τα
κλωνοποιημένα έμβρυα θηλαστικών, το ποσοστό εκείνων που επιβιώνει είναι
μικρότερο του 5%.

Ευθανασία. Το 1999, επιστήμονες του Ινστιτούτου Ροσλίν είπαν ότι η
Ντόλι εμφάνισε σημάδια πρόωρης γήρανσης. Οι φόβοι αυτοί ενισχύθηκαν τον
Ιανουάριο του 2002, όταν η Ντόλι διαγνώσθηκε με πρόωρη αρθρίτιδα. Κατά τον δρα
Γουίλμουτ, η ασθένεια προκλήθηκε από δυσλειτουργικά γονίδια, άμεσο αποτέλεσμα
της διαδικασίας της κλωνοποίησης. Η Ντόλι εμφάνισε πρόβλημα στους πνεύμονες
και τον Φεβρουάριο υποβλήθηκε σε ευθανασία.

Δυσκολίες σαν κι αυτές θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες να
κατακτηθεί το Άγιο Δισκοπότηρο των επιστημόνων, «η θεραπευτική κλωνοποίηση».

Η διαδικασία περιλαμβάνει δύο στάδια: την κλωνοποίηση ανθρώπου σε έμβρυο και
στη συνέχεια τη χρήση των βλαστοκυττάρων του τελευταίου για τη δημιουργία νέου
ιστού που μπορεί να πάρει τη μορφή μοσχεύματος για τον άνθρωπο (που
κλωνοποιήθηκε). Τα βλαστοκύτταρα έχουν τη σχεδόν μαγική ικανότητα να
μεταβάλλονται σε διάφορα κύτταρα, μεταξύ των οποίων και σε εκείνα που
συνθέτουν τους ιστούς των μυών, των νεύρων και της καρδιάς.

Παράλληλα, τα βλαστοκύτταρα που προέρχονται από κλωνοποιημένο έμβρυο είναι
ιδιαίτερα επιθυμητά γιατί οι πιθανότητες απόρριψής τους από το ανοσοποιητικό
σύστημα του ατόμου – από το οποίο προήλθε ο κλώνος – είναι περιορισμένες.

Ασφυξία. Στόχος του Ίαν Γουίλμουτ είναι η νόσος του κινητικού νευρώνα.
Επιτιθέμενη στους κινητικούς νευρώνες, η νόσος διαταράσσει τα μηνύματα που
αποστέλλονται στους μυς σε όλο το σώμα, προκαλώντας τους προοδευτική
αποδυνάμωση. Στο τέλος επηρεάζονται σχεδόν όλοι οι μύες και οι κινήσεις τους.
Ο ασθενής δεν μπορεί να ελέγξει την αναπνοή του, καθώς και να καταπιεί. Οι
περισσότεροι άνθρωποι δεν επιβιώνουν πάνω από 4 ή 5 χρόνια από την εμφάνιση
της νόσου.