«Μας βασάνιζαν με ηλεκτροσόκ, μας χτυπούσαν με μπαστούνια»

Απαγωγές, βασανιστήρια, εκτελέσεις… οι γλώσσες στο Ιράκ αρχίζουν σιγά
– σιγά να λύνονται και η φρίκη της εποχής Σαντάμ να αποκαλύπτεται… «Ήρθαν
και τον πήραν στις 21 Ιανουαρίου 1992, γύρω στις 18.00. Μας είπαν ότι θα
επέστρεφε σε λίγες ώρες. Δεν τον ξαναείδαμε»…

Κούρδοι αξιωματούχοι φέρεται να εντόπισαν χθες έξω από το Κιρκούκ έναν μαζικό
τάφο με 3.000 πτώματα. Η περιοχή, υποστήριξαν, χρησιμοποιούνταν από τον
ιρακινό στρατό για την ταφή των Κούρδων που δολοφονούσαν στο τέλος της
δεκαετίας του 1980. Μέχρι στιγμής, οι ισχυρισμοί τους δεν έχουν επιβεβαιωθεί.
Γεγονός, ωστόσο, είναι πως τη δεκαετία του 1980, η πολιτική εθνοκάθαρσης του
Σαντάμ Χουσεΐν στοίχισε τη ζωή τουλάχιστον 100.000 Κούρδων.

Πολιτική εξόντωσης

Άραγε, η πολιτική εξόντωσης κάθε εν δυνάμει απειλής, κάθε πολιτικού
αντιφρονούντα, πόσες ζωές στοίχισε; Δεκάδες άνθρωποι εξακολουθούν να αναζητούν
στα ερείπια των κτιρίων της Εθνικής Ασφάλειας στη Βαγδάτη τα ίχνη ενός πατέρα,
ενός γιου, ενός εξαδέλφου. Ο Χαλίφα Καντίρ Σαλέμ είναι σήμερα 25 ετών. Ήταν 14
όταν συνέλαβαν τον αδελφό του, Αμπντούλ Αμίρ. «Μόλις είχε τελειώσει το
στρατιωτικό του», λέει στον Πατρίς Κλοντ, ανταποκριτή τής «Monde». «Ήρθαν
τρεις, δύο με πολιτικά, ένας με στολή. Μου είπαν πως δεν ήταν κάτι σοβαρό.
Πήγα ο ίδιος να τον φωνάξω».

Ψάχνουν στα ερείπια

Ο Αμπντούλ Αμίρ κατηγορήθηκε για «συμπάθεια» προς το Χεζμπ Αλ Νταουά, ένα
απαγορευμένο τότε σιιτικό κόμμα. Ο Χαλίφα δεν τον ξαναείδε ποτέ. Περιπλανάται
στο βομβαρδισμένο κτίριο της Διεύθυνσης Εθνικής Ασφάλειας στο Αλ Ρουσαφία,
στην αριστερή όχθη του Τίγρη. Ψάχνει στα ερείπια. Χιλιάδες φάκελοι.
Παράδειγμα. «Μοχάμεντ Άτζα Φουλαγιέντ Αλ Σομαρί: Συνελήφθη στις 7 Δεκεμβρίου
του 1999. Λόγος: ουδείς. Ο θείος του, Ομάρ Ρασίντ Σαλέχ, εκτελέστηκε για
συμμετοχή στο μισθοφορικό κόμμα Χεζμπ Αλ Νταουά»…

Ιστορίες φρίκης: Ο 45χρονος Σαλαάμ Σαμπτί πέρασε 15 χρόνια στις φυλακές του
καθεστώτος Σαντάμ, επειδή επιχείρησε το 1987 να διαφύγει στο Ιράν, με τη
βοήθεια ενός κουρδικού αντιστασιακού κόμματος. Ο Σαλαάμ είναι Άραβας και ζούσε
στο Κιρκούκ. «Μας βασάνιζαν με ηλεκτροσόκ, μας χτυπούσαν με μπαστούνια».
Δεκαέξι χρόνια αργότερα, έναν χρόνο μετά την «αμνήστευσή» του, ο Σαμπτί
δείχνει στον Μπρινό Φιλίπ της «Monde» τα σημάδια που έχει ακόμα στο δέρμα του
από σβησμένα τσιγάρα.

Εικόνες φρίκης: Μια όμορφη τριώροφη βίλα, σε έναν ήσυχο δρόμο, στη συνοικία
Καντίμια, στη βορειοανατολική Βαγδάτη. «Για να καταλάβει κανείς τι συνέβαινε
εκεί», γράφει ο ανταποκριτής τής «Monde», «πρέπει να περάσει μια ατσάλινη
πόρτα που οδηγεί στην πίσω αυλή». Είκοσι μικροσκοπικά κελιά. Μια σκάλα οδηγεί
σε ένα υπόγειο, περίπου τρία μέτρα κάτω από τη γη. Και άλλα κελιά, καθώς και
τρεις μεγάλες αίθουσες. Στο ταβάνι, μεγάλοι ατσάλινοι γάντζοι, κρεμασμένες
αλυσίδες. Στις πόρτες, χαραγμένες, άγνωστο με τι εργαλείο, οι κραυγές πόνου
των κρατουμένων. «Θεέ μου, πόσο θλιβερή είναι η μνήμη». «Ο θάνατος είναι
προτιμότερος από αυτό που ζούμε εδώ». Στις 12 Απριλίου, ανακαλύφθηκαν στο
υπόγειο της βίλας, εγκαταλελειμμένοι από τους δήμιούς τους, 27 άνθρωποι.