Άρση των κυρώσεων ζητούν τώρα οι ΗΠΑ

Με επιφύλαξη υποδέχθηκαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες το αμερικανικό αίτημα για άρση
των διεθνών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράκ. Μολονότι συμφώνησαν επί της
αρχής του αιτήματος, υπογράμμισαν ότι για μια τέτοια απόφαση την αποκλειστική
αρμοδιότητα έχουν τα Ηνωμένα Έθνη.

Με τα κιάλια. Αμερικανός πεζοναύτης μπροστά στο λεηλατημένο κτίριο του ΟΗΕ, στη Βαγδάτη

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες από την Αθήνα, οι οποίοι πιέζουν ώστε ο ΟΗΕ να αναλάβει
«κεντρικό ρόλο» στην ανασυγκρότηση του Ιράκ, συμφώνησαν κατ’ αρχήν με το
αμερικανικό αίτημα για άρση των κυρώσεων, αλλά υπογράμμισαν ότι κάτι τέτοιο
χρειάζεται μεγάλη νομική προετοιμασία. «Η άρση των κυρώσεων είναι ένας στόχος
που υποστηρίζαμε εδώ και χρόνια, αλλά τώρα εναπόκειται στα Ηνωμένα Έθνη να
ορίσουν τον τρόπο της άρσης τους», τόνισε ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ.
Νωρίτερα, ο πρόεδρος Μπους είχε δηλώσει ότι η αμερικανική κυβέρνηση ζητεί από
τον ΟΗΕ να εξετάσει το θέμα της άρσης των πολύχρονων οικονομικών κυρώσεων, που
η διεθνής κοινότητα επέβαλε στο Ιράκ.

Σε εφαρμογή των κυρώσεων αυτών απαγορεύεται σε τρίτες χώρες να αγοράζουν
περισσότερο ιρακινό πετρέλαιο από όσο προβλέπεται στο πρόγραμμα του ΟΗΕ
«πετρέλαιο έναντι τροφίμων».

Από πολιτική άποψη, οι κυρώσεις είναι το κυριότερο από τα ελάχιστα πλέον
εργαλεία που έχουν απομείνει στα χέρια των χωρών-μελών του Συμβουλίου
Ασφαλείας – μεταξύ των οποίων οι «αντιπολεμικές» χώρες Γαλλία, Γερμανία και
Ρωσία – για να πείσουν τις ΗΠΑ να αναθέσουν στον ΟΗΕ έναν πολιτικό ρόλο στην
ανασυγκρότηση του Ιράκ. Σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, η άρση των κυρώσεων
προϋποθέτει επιβεβαίωση ότι το Ιράκ δεν διαθέτει πια πυρηνικά, βιολογικά ή
χημικά όπλα – κάτι που αποτέλεσε το βασικό επιχείρημα για την αμερικανική
εκστρατεία κατά του Σαντάμ. Πηγές του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών δεν
αποκλείουν την επιστροφή των επιθεωρητών.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής τους, Χανς Μπλιξ, θα μπορούσαν να επιστρέψουν στο
Ιράκ σε δύο εβδομάδες, αφού δώσει το Συμβούλιο Ασφαλείας το πράσινο φως. Όπως
όμως μετέδωσε αργά χθες το CNN, επικαλούμενο πηγές του Πενταγώνου, οι ΗΠΑ
ετοιμάζονται να στείλουν στο Ιράκ ομάδα 1.000 ειδικών για την αναζήτηση όπλων
μαζικής καταστροφής. «Θα ήθελαν (οι ΗΠΑ) να αποσπάσουν κάποια αξιόπιστη διεθνή
επαλήθευση τού τι βρήκαν», είχε δηλώσει νωρίτερα ο Μπλιξ.

Πάντως, διπλωματικοί κύκλοι προβλέπουν νέες εντάσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας,
αν οι ΗΠΑ επιχειρήσουν να εκβιάσουν απόφαση του Οργανισμού για άρση των
κυρώσεων με συνοπτικές διαδικασίες. Η άμεση άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν
στο Ιράκ μετά την εισβολή του στο Κουβέιτ, το 1990, θα άνοιγε τον δρόμο για
την εκμετάλλευση των ιρακινών πετρελαίων – κάτι που θα έβρισκε απροετοίμαστες
τις ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες ζητούν αυξημένη συμμετοχή στην ανασυγκρότηση
του Ιράκ. Με την ευρωπαϊκή θέση ότι η άρση του καθεστώτος των κυρώσεων δεν
μπορεί να γίνει αυτομάτως μόνο και μόνο επειδή το ζητεί η Ουάσιγκτον συμφώνησε
και η Ρωσία.

Το πρώτο συμβόλαιο

Και το πρώτο σημαντικό συμβόλαιο που σε διάστημα 18 μηνών θα μπορούσε να
φτάσει τα 680 εκατ. δολάρια κέρδισε η αμερικανική εταιρία Bechtel για την
ανασυγκρότηση του συστήματος ηλεκτροδότησης, αποχέτευσης και άλλων έργων
υποδομής στο Ιράκ, ανακοίνωσε η αμερικανική κυβέρνηση. Για να ισχύσει το
συμβόλαιο πρέπει να εγκριθεί από το Κογκρέσο.