Αποστολή «Χαμένη Ατλαντίδα»

Οι επιστήμονες επιστρέφουν σε ένα από τα πιο ασυνήθιστα σημεία του πλανήτη
μας, την αποκαλούμενη Χαμένη Ατλαντίδα.

Το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον οργανώνει μια αποστολή κατά την οποία θα
χρησιμοποιηθεί το βαθυσκάφος «Alvin» για να ληφθούν τα πρώτα δείγματα από
γεωλογικές διαπλάσεις που βρίσκονται στη μέση του Ατλαντικού, έχουν ύψος όσο
ένα κτίριο 18 ορόφων και βγάζουν ζεστό νερό. Οι διαπλάσεις αυτές έχουν
σχηματισθεί από το ζεστό νερό που βγαίνει από τον βυθό, αλλά με τρόπο
διαφορετικό απ’ ό, τι άλλες τέτοιες γνωστές διαπλάσεις. Είναι πιθανό να
αποτελούν κατοικία νέων μορφών ζωής και πιστεύεται ότι θα φωτίσουν την
προέλευση της ζωής στη Γη, πιθανόν και σε άλλους κόσμους.

Το ρομπότ

Οι διαπλάσεις αυτές, στις οποίες δόθηκε η ονομασία Χαμένη Ατλαντίδα,
ανακαλύφθηκαν τυχαία τον Δεκέμβριο του 2000. Έπεσε πάνω τους ένα ρομπότ που
ολοκλήρωνε μια αποστολή εξερεύνησης του μεσαίου τμήματος του βυθού του
Ατλαντικού Ωκεανού, οργανωμένη από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, το Ίδρυμα
Ωκεανογραφίας Scripps και το Εθνικό Επιστημονικό Ίδρυμα των ΗΠΑ.

Το ρομπότ έστειλε κάποια πολύ ατελή δεδομένα, τα οποία όμως επέτρεψαν μια
πρώτη σύντομη επίσκεψη του χώρου από το βαθυσκάφος «Alvin», αλλά η κακοκαιρία
έδωσε αναγκαστικό τέλος στην αποστολή.

Σύντομα η περιοχή ονομάσθηκε Χαμένη Ατλαντίδα και έγινε σαφές πως οι
διαπλάσεις αυτές δεν μοιάζουν με κανένα από τα γνωστά υδροθερμικά γεωλογικά
συστήματα. Όσα τέτοια συστήματα ήταν γνωστά ώς τώρα είχαν σχηματισθεί από
μαύρο, υπερθερμασμένο νερό, κορεσμένο με χημικές ουσίες, που περνούσε από
υποθαλάσσιους ηφαιστειακούς αγωγούς, με αποτέλεσμα πύργοι από ιζήματα να
σχηματίζονται γύρω από τους αγωγούς αυτούς.

Στα συστήματα αυτά αναπτύσσονται μοναδικά οικοσυστήματα, τα οποία τρέφονται με
βακτηρίδια αναγωγής θειαφιού. Η Χαμένη Ατλαντίδα φαίνεται όμως πως είναι πολύ
διαφορετική. Είναι πολύ πιο παλιά απ’ ό,τι άλλες διαπλάσεις, με ψηλότερους
πύργους (ώς και 55 μέτρα), φτιαγμένους από υλικό διαφορετικό από το σκούρο,
διάστικτο μείγμα θειούχων ενώσεων που αποτελεί τα ώς τώρα γνωστά υδροθερμικά
γεωλογικά συστήματα. Το σύστημα θερμαίνεται από παλιούς ζεστούς βράχους που
προέρχονται από τον εσωτερικό φλοιό της Γης και έχουν ηλικία ενός εκατομμυρίου
ετών, όχι από νέα ηφαιστειακή δραστηριότητα.

Οι πύργοι αποτελούνται από ανθρακικό άλας, το ίδιο υλικό με τα ασβεστολιθικά
πετρώματα των σπηλαίων. Φαίνεται ότι σχηματίσθηκαν από νερό λιγότερο ζεστό από
400 βαθμούς Κελσίου – που είναι η θερμοκρασία του στις άλλες τέτοιες
διαπλάσεις -, πιθανόν 40-70 βαθμών Κελσίου. Αφότου ανακαλύφθηκαν, τους
επισκέφθηκαν ένα κινηματογραφικό συνεργείο και Ρώσοι επιστήμονες, αλλά ο
σχηματισμός τους θα μελετηθεί λεπτομερειακά για πρώτη φορά κατά τη νέα
αποστολή.

Αστροβιολογία

Οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν και πάλι το βαθυσκάφος «Alvin» για μια σειρά
εξάωρων καταδύσεων με στόχο την τοπογράφηση της περιοχής και τη συγκέντρωση
δειγμάτων. Ορισμένοι πιστεύουν πως οι πύργοι της Χαμένης Ατλαντίδας μπορεί να
είναι στην πραγματικότητα η συνηθέστερη μορφή υδροθερμικού αγωγού στον βυθό
των θαλασσών και πολλοί ακόμη να περιμένουν την ανακάλυψή τους στο Ρήγμα του
Μέσου Ατλαντικού, που εκτείνεται σε μήκος 10.000 χιλιομέτρων.

Ο χώρος μπορεί να είναι επίσης σημαντικός για την αστροβιολογία. Ερευνητές
πιστεύουν πως η ζωή μπορεί να ξεκίνησε στον πλανήτη μας σε ένα μέρος ακριβώς
όπως αυτό, και το ίδιο μπορεί να συμβαίνει σε άλλους κόσμους, όπως κάτω από
τον καλυμμένο από πάγο ωκεανό της Ευρώπης, του δορυφόρου του Δία.