ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Η Ένωση πέρα σε τη χειρότερη κρίση της

Στο παραπέντε διασώθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση από τη διάλυση εξαιτίας του
πολέμου στο Ιράκ. Αυτό δήλωσε χθες μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο υπουργός Εξωτερικών
Γιώργος Παπανδρέου και η δήλωση έχει την αυτονόητη σημασία της, τώρα που ο
πόλεμος στο Ιράκ φαίνεται να τελειώνει. Ο κ. Παπανδρέου υπογραμμίζει ότι «η
Ευρωπαϊκή Ένωση πέρασε τη χειρότερη κρίση της από την ημέρα που ιδρύθηκε και
έτυχε σ’ εμάς να τη χειριστούμε και να διατηρήσουμε τη συνοχή της και να
διασώσουμε την ενότητα της Ευρώπης». Προσθέτει δε: «Δεν νομίζω άλλη προεδρία
να βρέθηκε μπροστά σε κάτι ανάλογο και πιστεύω ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να
ήταν σήμερα σε πολύ δυσάρεστη κατάσταση για την ενότητα της Ευρώπης, αν δεν
κάναμε τους χειρισμούς που κάναμε και οι οποίοι έχουν την απόλυτη αναγνώριση
απο τους Ευρωπαίους εταίρους».

Ο κ. Παπανδρέου, ο οποίος μεταβαίνει σήμερα στις Βρυξέλλες προκειμένου να
προεδρεύσει στο κρίσιμο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ε.Ε., θεωρεί ότι «θα
χρειαστούν πολλές προσπάθειες για να αποκτήσει η Ε.Ε. την προ του πολέμου
εικόνα της» και σημειώνει πως «η ελληνική προεδρία έχει εργαστεί εντατικά προς
την κατεύθυνση της απάλειψης των διαφωνιών και της κοινής λειτουργίας».
Πιστεύει μάλιστα ότι οι δυόμισι μήνες που απομένουν έως την ολοκλήρωση της
ελληνικής προεδρίας είναι ικανό διάστημα για να υπάρξουν πρωτοβουλίες. Και
υπογραμμίζει σχετικά: «Αν πετύχαμε ως προεδρία είναι γιατί δεν υποπέσαμε στον
πειρασμό να προωθήσουμε τα εθνικά συμφέροντα εις βάρος των συμφερόντων της
Ένωσης. Επιλέξαμε να προασπίσουμε τα συμφέροντα της Ευρώπης, και νομίζω ότι
αντικειμενικά έχουμε ήδη κερδίσει το στοίχημα».

Κοινή άμυνα

Σε ερώτηση γιατί η Ελλάδα φάνηκε διστακτική στην αποδοχή της πρότασης των
τεσσάρων χωρών (Βελγίου, Γαλλίας, Γερμανίας, Λουξεμβούργου) για τη συγκρότηση
κοινής αμυντικής δύναμης της Ευρώπης, αναφέρει πως «δεν ήμασταν ποτέ
διστακτικοί. Υπενθυμίζω μάλιστα ότι όταν το Βέλγιο διατύπωσε την πρότασή του,
πριν από εξι μήνες με επιστολή του πρωθυπουργού κ. Βερχόφσταφ, είχαμε
απαντήσει με θετικό τρόπο και είχαμε ζητήσει διευκρινίσεις. Ως κράτος-μέλος
είμαστε θετικοί, είχαμε πει τότε, και το ίδιο λέμε και τώρα. Αλλά ως προεδρία
της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήμασταν υποχρεωμένοι να τηρήσουμε τη στάση που τηρούμε
απέναντι στην πρόταση των τεσσάρων γιατί, όπως είπα, έπρεπε να διαφυλάξουμε τη
συνοχή της Ένωσης, και όχι να συμβάλλουμε στον περαιτέρω διχασμό της».

Αποκαλύπτει ότι στο σημερινό συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ένωσης θα θέσει
το θέμα της πρωτοβουλίας των τεσσάρων για κοινό αμυντικό δόγμα, και στην
περίπτωση που δεν δεχθούν άλλα μέλη της Ε.Ε. να συζητηθεί, «θα θέσω εκ νέου το
ζήτημα προς συζήτηση στο άτυπο συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, που θα
πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα τον Μάιο». Ο κ. Παπανδρέου προσθέτει ότι «στον νέο
συνταγματικό χάρτη της Ευρώπης που καταρτίζεται υπάρχει ήδη πρόβλεψη για κάτι
ανάλογο, και θα δούμε πώς θα υλοποιηθεί». Τάσσεται μάλιστα υπέρ της άμεσης
εκλογής ορισμένων από τους θεσμούς της νέας Ευρώπης έτσι ώστε, όπως λέει, «να
ενισχυθεί η συνοχή της και να υπάρξει η μεγαλύτερη δυνατή νομιμοποίηση της
Ε.Ε. με τη συμμετοχή όλων των πολιτών της στις εκλογικές διαδικασίες»…

Ο ΟΗΕ στο Ιράκ

Σε ό,τι αφορά το μεταπολεμικό τοπίο στο Ιράκ, ο κ. Παπανδρέου εξακολουθεί να
υποστηρίζει πως ο ΟΗΕ πρέπει να έχει σημαντικό ρόλο μετά το κενό εξουσίας που
έχει δημιουργηθεί και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να βοηθήσει προς αυτήν την
κατεύθυνση. Και αναφέρει πως η ελληνική προεδρία είναι έτοιμη να υποβάλλει τις
προτάσεις της για το πώς θα μετάσχει η Ε.Ε. στην ανοικοδόμηση του Ιράκ. Το
σημαντικότερο όμως είναι αυτό που προσθέτει.

Ότι δηλαδή «έχει την αίσθηση πως οι ίδιοι οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους
θα ζητήσουν τη βοήθεια του ΟΗΕ» καθώς, όπως τονίζει, «είναι τεράστιες οι
ευθύνες που επωμίζονται ως κατοχική δύναμη να αποκαταστήσουν τις βασικές
λειτουργίες της χώρας».

ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΙΤΗ

Η Ρηγίλλης πηγή παραγωγής των σεναρίων

Ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος παρέμενε κλινήρης εδώ και τέσσερις ημέρες
με υψηλό πυρετό, έχει κουραστεί να βεβαιώνει ότι οι σχέσεις του με τον Κώστα
Σημίτη είναι εξαιρετικές. Οι συνεργάτες του δεν προλαβαίνουν να διαψεύδουν τα
σχετικά σενάρια που βλέπουν κάθε τόσο το φως της δημοσιότητας. Μόλις το
Σάββατο, και εξαιτίας της απουσίας του από τη σύσκεψη για την προετοιμασία της
τελετής της Τετάρτης για τη διεύρυνση, δημοσιεύματα «διαπίστωναν» νέα
«προβλήματα» στις σχέσεις του Πρωθυπουργού με τον υπουργό των Εξωτερικών.
Κορυφαία θέση στα σενάρια αυτά έχει η «εκδοχή» περί… δήθεν προβλημάτων
επειδή ο κ. Παπανδρέου «έχει… φιλοαμερικανικές θέσεις». Οι συνεργάτες του κ.
Παπανδρέου – και ο ίδιος φυσικά – θεωρούν ότι «όλα αυτά έχουν συγκεκριμένη
στόχευση. Εκείνοι που τα διακινούν, προσπαθούν να υπονομεύσουν όχι μόνο τη
σχέση των δύο ανδρών που είναι άψογη, αλλά και την εικόνα του Γ. Παπανδρέου
στην κοινωνία». Και υποστηρίζουν ότι μια μόνιμη πηγή, το τελευταίο διάστημα,
παραγωγής σεναρίων είναι η Ρηγίλλης «για ευνόητους λόγους». Ο υπουργός
Εξωτερικών όταν του τίθεται το ερώτημα περί δήθεν «φιλοαμερικανικής» στάσης
που τηρεί στον πόλεμο του Ιράκ δηλώνει με νόημα: «Υπάρχουν σοβαρά πράγματα που
πρέπει να μας απασχολούν»…

Η ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ

Το τέλος του διχασμού Δύσης – Ανατολής

«Ιστορική στιγμή» για την Ευρώπη χαρακτηρίζει ο υπουργός Εξωτερικών
Γιώργος Παπανδρέου τη διεύρυνση με τις δέκα νέες χώρες. «Η υπογραφή της
συνθήκης προσχώρησης θα σημάνει το τέλος ενός μεγάλου διχασμού της Ευρώπης σε
Ανατολική και Δυτική και θα συμβάλλει αποτελεσματικά στην ισχυροποίησή της».

Όπως αναφέρει, εκτός από την οικονομική διάσταση της διεύρυνσης, υπάρχει η
προοπτική της δημοκρατίας και της ελευθερίας για τις χώρες αυτές και, βεβαίως,
η ενίσχυση της κοινοτικής συνοχής και αλληλεγγύης.

Και τονίζει: «Πρέπει να καταλάβουμε όλοι ότι η διεύρυνση δεν έχει γεωγραφικό
χαρακτήρα, αλλά κυρίως πολιτικό». Εκφράζει δε τη βεβαιότητα ότι «θα συνεχιστεί
με τις χώρες της Νότιας Ευρώπης, Βουλγαρία και Ρουμανία, και αργότερα με την
Τουρκία».

Ο κ. Παπανδρέου ερωτάται σχετικά με το σκεπτικό που αναπτύσσεται σε ορισμένες
ευρωπαϊκές χώρες για το αν ήταν πρόωρη η διεύρυνση και το απορρίπτει
δηλώνοντας ότι «θέλουμε οπωσδήποτε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που να εκφράζει το
σύνολο της Ευρώπης»…

ΚΥΠΡΟΣ

Η ένταξη θα φέρει ακόμα πιο κοντά τη λύση

Η υπογραφή της συνθήκης προσχώρησης των δέκα νέων χωρών στην Ε.Ε. για
την Ελλάδα έχει μια ιστορική σημασία. Όπως τονίζει ο Γ. Παπανδρέου: «Είναι η
κατάληξη μιας μεγάλης διαδρομής που έχουν διανύσει οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ,
από τον Α. Παπανδρέου ώς τον Κ. Σημίτη, με την πολύτιμη προσφορά των υπουργών
Εξωτερικών Κ. Παπούλια, Θ. Πάγκαλου και βεβαίως του αείμνηστου Γιάννου
Κρανιδιώτη».

Σε ερώτηση για το αν υπάρχει κίνδυνος κάποιες από τις χώρες της Ε.Ε. να θέσουν
εμπόδια κατά τη διαδικασία επικύρωσης της συνθήκης, απαντά: «Δεν το θεωρώ
πιθανόν. Η ένταξη της Κύπρου, όπως και οι υπόλοιπες, έλαβε τεράστια πλειοψηφία
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεν έχω ιδιαίτερο φόβο διότι, εκτός των άλλων, η
επικύρωση από τα εθνικά Κοινοβούλια θα αφορά ενιαία τη συνθήκη, άρα αν τεθεί
θέμα θα τεθεί και για τις δέκα νέες χώρες».

Η αντίδραση της Τουρκίας

Ο κ. Παπανδρέου θεωρεί ότι «η δυναμική της ένταξης θα φέρει ακόμη πιο κοντά
την επίλυση του πολιτικού προβλήματος», ενώ σε ερώτηση για το αν φοβάται
προκλήσεις των Τούρκων στην Κύπρο ή αλλού απαντά:

«Ελπίζω ότι δεν θα έχουμε εντάσεις. Έχουμε έναν ανοιχτό διάλογο με την
Τουρκία, μιλάμε για πολλά θέματα, έχουμε φθάσει σε ένα πολύ καλό σημείο τη
συνεργασία μας που είναι αποτρεπτική για οτιδήποτε τέτοιο. Κανείς φυσικά δεν
μπορεί να είναι απόλυτα βέβαιος, αλλά σας θυμίζω ότι πριν από χρόνια ο κ.
Ετζεβίτ ως πρωθυπουργός μιλούσε για αντιδράσεις εκτός ορίων και για προσάρτηση
της βόρειας Κύπρου. Αυτά είναι τελείως ξένα προς την πραγματικότητα, που
σήμερα είναι η παρουσία του Τούρκου πρωθυπουργού στην Αθήνα μεθαύριο για την
υπογραφή της συνθήκης προσχώρησης».

Άλλο κλίμα

Με την ευκαιρία ο κ. Παπανδρέου επισημαίνει «το άλλο κλίμα» στις σχέσεις
Ελλάδας – Τουρκίας («ως αποτέλεσμα της δουλειάς που έχει γίνει τα τελευταία
τρία χρόνια») και σημειώνει πως σε άλλες εποχές μια κρίση ανάλογη αυτής που
αντιμετωπίζει η Τουρκία με το Βόρειο Ιράκ «θα μπορούσε να επεκταθεί προς την
Ελλάδα, στη λογική της εξαγωγής των εσωτερικών προβλημάτων. Εμείς όμως είχαμε
τις τελευταίες ημέρες εντατικές συζητήσεις με την τουρκική κυβέρνηση για το
θέμα αυτό και νομίζω ότι πρόκειται για μια απόδειξη πως η πολιτική μας έχει
ευοδωθεί»…