Οι Τούρκοι βρήκαν τον… φερετζέ

Σε καταρχήν συμφωνία κατέληξαν Ηνωμένες Πολιτείες και Τουρκία, για τους
όρους και τις προϋποθέσεις υπό τα οποία θα επιτραπεί στα τουρκικά στρατεύματα
να εισέλθουν στο έδαφος του Βορείου Ιράκ.

Η συμφωνία, οι λεπτομέρειες της οποίας δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστές, αποτελεί
προϊόν εντατικών διαπραγματεύσεων μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου
Μπους, Ζαλμάι Χαλιζντάντ, και αξιωματούχων του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών
και των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Αμερικανικές πηγές ανέφεραν πως υπήρξε μια «διπλωματική άρση του αδιεξόδου» –
κι έτσι βρέθηκαν οι διαδικασίες που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν Αμερικανοί,
Τούρκοι και Κούρδοι, ώστε η Άγκυρα να μην εισέλθει στα εδάφη του Βορείου Ιράκ.

Προβλέπεται πως κάθε κίνηση της Τουρκίας θα βρίσκεται σε συντονισμό με τις ΗΠΑ
– αλλά ο τρόπος αυτού του συντονισμού παραμένει ασαφής.

Η Άγκυρα έχει θέσει πέντε προϋποθέσεις που εάν πραγματοποιηθούν θα περάσει τα
σύνορα: μαζική μετακίνηση προσφύγων προς τα σύνορά της, τρομοκρατικές
επιθέσεις κατά της Τουρκίας εξαπολυθείσες από το Βόρειο Ιράκ, απειλές κατά των
χιλιάδων Τούρκων στρατιωτών που βρίσκονται ήδη εγκατεστημένοι κατά μήκος των
συνοριακών 218 μιλίων, μάχες μεταξύ εθνικών ομάδων στην περιοχή των συνόρων
και επιθέσεις κατά πολιτών στο Βόρειο Ιράκ.

Αύριο η συζήτηση

Η συμφωνία αναμένεται να συζητηθεί αύριο στην τελική της μορφή μεταξύ της
τουρκικής πολιτικής ηγεσίας και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Κόλιν
Πάουελ, ο οποίος μεταβαίνει επειγόντως στην Άγκυρα (και τις Βρυξέλλες). Στην
συνάντηση του κ. Πάουελ με την τουρκική πλευρά αναμένεται να συζητηθεί και το
φλέγον για την αμερικανική πλευρά θέμα της διέλευσης των αμερικανικών
στρατευμάτων μέσω του τουρκικού εδάφους στο Β. Ιράκ. Θέμα που εξακολουθεί να
ενδιαφέρει την Ουάσιγκτον, αφού σκοπεύει μέσω αυτής της οδού να στείλει
στρατιωτικές δυνάμεις που θα ενισχύσουν το βόρειο μέτωπο και θα επιτρέψουν την
πολιορκία της Βαγδάτης.

Σχολιάζοντας, ελληνικές διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι εφόσον αυτή η
αμερικανοτουρκική συμφωνία επισημοποιηθεί, θα αποτελέσει το «χαρτί» για να
περάσει η κυβέρνηση Ερντογάν από τη Βουλή το θέμα της διέλευσης στρατιωτικών
δυνάμεων από το εδαφός της κάτι που η εθνοσυνέλευση έχει προς το παρόν
απορρίψει. «Οι Τούρκοι έψαχναν ουσιαστικά τον φερετζέ και κατά τα φαινόμενα
τον βρήκαν», ήταν η χαρακτηριστική φράση.

Αλλάζουν οι ισορροπίες

Προς επίρρωσιν των παραπάνω – της επαναπροσέγγισης, δηλαδή, ΗΠΑ και Τουρκίας –
ο πρέσβης Ιλτέρ Τουρκμέν, στη χθεσινή «Τέρκις Ντέιλι Νιουζ» γράφει πως «το
γεγονός ότι ο πρόεδρος Μπους ζήτησε από το Κογκρέσο να χορηγηθεί οικονομική
βοήθεια στην Τουρκία, αποτελεί απόδειξη πως οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις δεν
έφθασαν στο σημείο διακοπής». Σημειώνει, ωστόσο, ακόμη πως «είναι σαφές ότι οι
ΗΠΑ δεν πρόκειται να αποδώσουν στην Τουρκία την ίδια στρατηγική σημασία, όπως
παλαιότερα.

Η στρατηγική βαρύτητα θα μετατοπιστεί στο Ιράκ, στους γείτονές μας, δυτικά και
ανατολικά, και στη “Νότια Κύπρο”. Η στρατηγική ισορροπία στην Κύπρο θα
μεταβληθεί εις βάρος μας».

Πάντως, την επίτευξη κάποιας μορφής συμφωνίας με τους Αμερικανούς είχαν
προαναγγείλει ουσιαστικά από το Σαββατοκύριακο τόσο ο Τούρκος πρωθυπουργός
Ταγίπ Ερντογάν – «η Τουρκία θα κάνει αυτό που είναι αναγκαίο εάν οι
ευαισθησίες της δεν αντιμετωπιστούν σωστά» – όσο και ο αρχηγός των ενόπλων
δυνάμεων, στρατηγός Οζκιόκ, που είπε ότι η Τουρκία θα συντονιστεί με τις ΗΠΑ
για κάθε πιθανή εισβολή στο Βόρειο Ιράκ.