Θύμα πολέμου και η προεδρία

Την προσεχή Τρίτη συμπληρώνονται τρεις μήνες από την ανάληψη της προεδρίας
της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την κυβέρνηση, αλλά είναι απολύτως βέβαιον ότι
ουδείς θα αισθανθεί την ανάγκη να επισημάνει το γεγονός.

Ακροβατώντας σε ένα τεντωμένο σχοινί ο Κώστας Σημίτης μπορεί να επαίρεται ότι κάλυψε το βαθύ χάσμα που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Αρκετοί όμως θα σκεφθούν ότι βρισκόμαστε (πλέον) στο μέσον της ελληνικής
προεδρίας, και από την Τετάρτη αρχίζει η κλεψύδρα του χρόνου να μετράει
ανάποδα. Ο απολογισμός του πρώτου τριμήνου δύσκολα μπορεί να αθροίσει κάτι
θετικό στο ισοζύγιο της κυβερνητικής πολιτικής. Οι καταλυτικές εντυπώσεις που
προκαλεί ο πόλεμος και στην ελληνική κοινωνία, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια να
παρουσιαστεί προς τα έξω το όποιο έργο επιτελέσθηκε.

Μελετημένοι. Ορισμένοι διερωτώνται αν υπήρξε έργο που να χάθηκε ανάμεσα
στις βόμβες και τους καπνούς από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς.
Κυβερνητικοί παράγοντες υποστηρίζουν ότι επί της ουσίας μια προεδρία δεν κάνει
τίποτε περισσότερο από το να διαχειρίζεται τα ζητήματα που έχουν τεθεί – και
εγκριθεί – σε προηγούμενες συνόδους κορυφής. Με την έννοια αυτή μοιάζει σχεδόν
αδύνατον να υπάρξει ήδη, στο μέσον δηλαδή της προεδρίας, αποτίμηση του έργου
που έχει επιτευχθεί.

Μπορεί όμως άνετα να επισημανθεί αυτό που κοινοτικοί παράγοντες σημειώνουν:
ότι δηλαδή, για πρώτη φορά που η Ελλάδα διεκπεραιώνει μια προεδρία, τα μέλη
του Υπουργικού Συμβουλίου που προήδρευσαν ατύπων συμβουλίων υπουργών, ήταν
τόσο καλά προετοιμασμένα. Με γνώση των θεμάτων του χώρου τους και της
κοινοτικής πολιτικής.

Κυβερνητική πηγή απέδωσε την «καλή εμφάνιση» στην προετοιμασία που είχε γίνει.
«Θυμίζω, ανέφερε, πως υτπήρξαν αλλεπάλληλα Υπουργικά Συμβούλια με αντικείμενο
την προεδρία, και παράλληλα ορίσθηκε υπουργός (σ.σ.: ο κ. Τ. Γιαννίτσης)
αρμόδιος για την προετοιμασία. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν κατά υπουργείο
ειδικές γραμματείες που προετοίμασαν τα υπουργεία για την προεδρία. Αυτες οι
γραμματείες είναι που εφοδιάζουν τους υπουργούς με κείμενα και θέσεις και,
κατά τη γνώμη μου, η δουλειά που έκαναν ήταν ιδιαίτερα επαγγελματική».

Χωρίς ανασχηματισμό. Από την εκτίμηση αυτή, όπως είναι λογικό,
προκύπτουν ένα πολιτικό συμπέρασμα και ένα βασικό πολιτικό ερώτημα. Το
συμπέρασμα αφορά την επιλογή του Κ. Σημίτη να μην προχωρήσει σε ανασχηματισμό
της κυβέρνησης, παραμονές της ανάληψης της προεδρίας – ακόμη και στη διάρκειά
της! Το πιστεύω του ήταν, και παραμένει, ότι ανεξάρτητα από το πόσο επαρκής
είναι ή δεν είναι ένας υπουργός, είναι καλύτερα να μείνει στη θέση του έως το
τέλος της προεδρίας, παρά να αντικατασταθεί από κάποιον άλλον που δεν θα έχει
προλάβει να ενημερωθεί…

Στράβωσε. Το πολιτικό ερώτημα, όμως, που ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία,
είναι το ακόλουθο: μπορεί να βελτιωθεί η εικόνα της κυβέρνησης από την
επιτυχία των ατύπων συμβουλίων υπουργών; Η απάντηση είναι όχι. Κι εδώ είναι το
πρόβλημα. Η κυβέρνηση προσδοκούσε ότι η ελληνική προεδρία θα αποτελούσε το
καλό χαρτί που θα της έδινε μια ανάσα για την συνέχεια. Ότι με τη συνεχή
παρουσία εδώ ξένων ηγετών, και με τις ανάλογες μετακινήσεις του κ. Σημίτη, η
εικόνα θα βελτιωνόταν. Η Ελλάδα θα γινόταν το κέντρο της Ευρώπης, κι αυτό θα
έδινε περιθώριο για πολιτικές υψηλής απόδοσης και μικρού ρίσκου. Το πράγμα
στράβωσε νωρίς, πολύ νωρίς. Με τα σύννεφα του πολέμου να συσσωρεύονται πάνω
από το Ιρακ, ο Πρωθυπουργός αντιλήφθηκε, μάλλον έγκαιρα, ότι αυτή η προεδρία
δεν θα ήταν υγιεινός περίπατος, αλλά μια σκληρή δοκιμασία για τον ίδιο, τη
χώρα, και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακροβατισμοί. Αρκετά νωρίς επίσης διαφάνηκε πως η προεδρία θα μπορούσε
να μετεξελιχθεί σε πραγματικό εφιάλτη – άρκεσε η επιστολή των οκτώ
Πρωθυπουργών υπέρ του Μπους και του πολέμου, την οποία ο κ. Σημίτης
πληροφορήθηκε από τις εφημερίδες. Η συνέχεια είναι γνωστή: ακροβατώντας σχεδόν
μονίμως πάνω σε ένα τεντωμένο σκοινί, η ελληνική προεδρία μπορεί να επαίρεται
ότι διέσωσε τα προσχήματα και κάλυψε με επιδέξιο τρόπο το βαθύ χάσμα που
προκάλεσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο πόλεμος. Εδώ και μία εβδοιμάδα συνεχώς, ο κ.
Σημίτης αναφέρεται σ’ αυτή την επιτυχία. Κάνει λόγο για τα κοινά ψηφίσματα της
Ε.Ε. στην Εαρινή Σύνοδο Κορυφής, στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, στην έκτακτη
Σύνοδο Κορυφής.

Ωραία, αλλά ποιος (ψηφοφόρος) τα καταλαβαίνει όλα αυτά; Και τι τον νοιάζει, αν
διασώθηκαν τα προσχήματα στην Ε.Ε. και διατηρήθηκε η επίπλαστη ενότητα; Έχουν
επίπτωση, θετική, όλα αυτά στη ζωή του; Ο Πρωθυπουργός έχει
επιχειρηματολογήσει πολλές φορες, ότι ναι, αυτά είναι που έχουν ενδιαφέρον,
γιατί μας αφορούν όλους. Αλλά η διαγνωσμένη, από καιρό, επικοινωνιακή αδυναμία
της κυβέρνησης, είναι εμφανής και εδώ. Η άποψη του Πρωθυπουργού δεν έχει βρει
γόνιμο έδαφος. Οι πολίτες εξακολουθούν να θεωρούν πως τα θέματα αυτά, είναι
θέματα υψηλής πολιτικής και δεν αφορούν τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους,
τη βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης.

Χαρτί χωρίς κέρδη. Το κακό στην όλη υπόθεση είναι ότι το χαρτί της
προεδρίας δεν έχει αποφέρει κέρδη έως τώρα στην κυβέρνηση. Βρισκόμαστε στο
μέσον της προεδρίας και το μόνο που έχει πλέον να περιμένει η κυβέρνηση, είναι
η υπογραφή της συμφωνίας ένταξης των 10 νέων χωρών-μελών της Ε.Ε. στις 16
Απριλίου. Η παρουσία της Κύπρου στην τελετή της Αρχαίας Αγοράς, δίνει την
ευκαιρία στον κ. Σημίτη να υπογραμμίσει τη δικαίωση μιας πολιτικής που
ξεκίνησε από τον Ανδρέα Παπανδρέου και ολοκληρώθηκε στις ημέρες του. Υπό άλλες
συνθήκες, η υπογραφή θα ήταν μια λαμπρή τελετή με φόντο την Ακρόπολη. Στη σκιά
του πολέμου, όλα θα μοιάζουν μια τυπική διαδικασία…

Οι δημοσκοπήσεις. Μέσα σ’ όλα αυτά τα γκρίζα, πάντως, υπάρχει ένα καλό
νέο για την κυβέρνηση: είναι οι δημοσκοπήσεις που παραμένουν στα συρτάρια
εκείνων που τις παρήγγειλαν. Ο πόλεμος εξακολουθεί να λειτουργεί απωθητικά.
Άλλωστε, οι δημοσκοπήσεις που καταγράφουν μια διαφορά της Ν.Δ. από το ΠΑΣΟΚ
περί τις 8 μονάδες, δεν έχουν νόημα αν δεν δώσουν πρωτοσέλιδα. Με όσα
συμβαίνουν όμως στο Ιράκ, δύσκολα μια δημοσκόπηση θα έπαιρνε σήμερα χώρο
επιπέδου μονόστηλου…