ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ Δεν ξέρεις καν ποιος είναι ο εχθρός

Ανοίγω την τηλεόραση και τρελαίνομαι. Οι φωτογραφίες των νεκρών και
τραυματισμένων Ιρακινών αμάχων με συγκλονίζουν. Αλλάζει η εικόνα και
αρρωσταίνω. Οι φωτογραφίες των Αμερικανών αιχμαλώτων με στοιχειώνουν. Νέα
παιδιά – ένας από τους πιλότους έχει την ίδια ηλικία με μένα: 26 χρόνων.
Μεγαλώσαμε σε μια ειρηνική, εύπορη εποχή. Με έναν ωκεανό να μας χωρίζει,
παρακολουθούσαμε στο σινεμά τις ίδιες ψυχροπολεμικές κατασκοπικές ταινίες,
αγωνιώντας εάν ο «καλός» Δυτικός θα προλάβει να φτάσει στην αμερικανική
πρεσβεία προτού τον πιάσουν οι «κακοί» Ρώσοι ή Ανατολικοευρωπαίοι, ή τον
ανατινάξουν οι Άραβες «τρομοκράτες». Μόνο που στο βάθος του υποσυνειδήτου μου,
εγώ θυμόμουν πως ενώ ήμουν μικρή, η μητέρα μου με «νταχτίριζε», τραγουδώντας
μου: «Είμαστε δυο, είμαστε τρεις, είμαστε χίλιοι δεκατρείς…». Κάπου, βαθιά
μέσα μου, ήξερα πως θα έρθει η στιγμή που ο εχθρός θα εμφανιστεί. Ποιος εχθρός
όμως; Εκείνα τα συνομήλικά μου παιδιά με τα χλωμά πρόσωπα, ή τα άλλα, τα
σκοτωμένα πιο μελαψά παιδιά; Ούτε μπορείς να πεις είναι μόνο οι ηγέτες που
δολοφονούν. Γιατί εάν δεν βρεθούν άνθρωποι που θα εκτελέσουν τις εντολές
θανάτου, δεν γίνεται πόλεμος.

Ανοίγω το mail μου στον υπολογιστή και βλέπω ένα μήνυμα που στέλνει μαζικώς,
παντού, μια αμερικανική πατριωτική οργάνωση: «Υποστηρίξτε τους γενναίους μας
στρατιώτες!», κραύγαζε. Από πάνω η αστερόεσσα και από κάτω το σλόγκαν:
«Επιχείρηση απελευθέρωσης του ιρακινού λαού». Δεν γνωρίζω πια τον ορισμό της
ελευθερίας. Ούτε της υποταγής.

«Όταν αποχωρούσαν οι εχθροί μας, μας άφηναν τα πτώματα των οικείων μας, για να
τους θυμόμαστε», γράφει ο Ξενοφώντας. Σε αυτόν τον πόλεμο, σε αυτόν τον κόσμο,
δεν ξέρεις καν ποιος είναι ο εχθρός.