[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για την προώθηση της παγκόσμιας
δικαιοσύνης έγινε την περασμένη εβδομάδα. Σε επίσημη τελετή στη Χάγη άρχισε τη
λειτουργία του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (International Criminal
Court-ICC), η σύσταση του οποίου αποφασίστηκε το 1998 στη Ρώμη. Το γεγονός
πέρασε σχεδόν απαρατήρητο στην Ελλάδα. Έχει όμως υψηλή σημασία. Είναι η πρώτη
φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας που ιδρύεται σε μόνιμη βάση ένα διεθνές
δικαστήριο για να προωθήσει το κράτος δικαίου και να απονέμει δικαιοσύνη στις
περιπτώσεις της διάπραξης ειδεχθών εγκλημάτων από άτομα σε όποια πολιτική
κλίμακα κι αν βρίσκονται (αιμοσταγείς δικτάτορες, αιμοδιψείς στρατηγοί,
βάναυσοι καταπατητές των ατομικών δικαιωμάτων κ.ά.). Μέχρι σήμερα είχαν
λειτουργήσει ειδικά ποινικά Δικαστήρια όπως για την πρώην Γιουγκοσλαβία
(δικάζει τον Μιλόσεβιτς και άλλους εγκληματίες της γιουγκοσλαβικής
αιματοχυσίας) και τη Ρουάντα. Στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου υπάγονται
εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εγκλήματα γενοκτονίας, εγκλήματα πολέμου.
Όπως τόνισε ο Γεν. Γραμματέας του ΟΗΕ Κ. Ανάν, η σημασία του νέου Δικαστηρίου
έγκειται στην αποστολή του ως μονίμου οργάνου για την προώθηση του στόχου της
παγκόσμιας, καθολικής δικαιοσύνης και σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και
του διεθνούς δικαίου. Η βάναυση παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων δεν
μπορεί να παραμένει ατιμώρητη με την επίκληση της εθνικής κυριαρχίας. Τα
θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα υπερισχύουν της εθνικής κυριαρχίας στο πλαίσιο
βεβαίως ενός καθεστώτος αναγκαίων διασφαλίσεων ώστε να αποφευχθούν καταχρήσεις
εις βάρος κρατών/ατόμων. Το καταστατικό του Δικαστηρίου έχουν μέχρι σήμερα
υπογράψει και συνεπώς δεσμεύονται από τη δικαιοδοσία του 89 κράτη, ανάμεσά
τους όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χώρα που δεν έχει προσχωρήσει
στη σχετική συνθήκη και ουσιαστικά έχει εκστρατεύσει ενάντια στο Δικαστήριο
είναι οι ΗΠΑ. Δεν είναι όμως η μόνη. Κίνα και Ιαπωνία δεν έχουν ακόμη επίσης
υπογράψει τη σχετική συνθήκη ενώ η Ρωσία δεν την έχει ακόμη επικυρώσει. Ινδία
και Ισραήλ, όπως και ορισμένα δικτατορικά καθεστώτα (π.χ. Ιράκ), δεν έχουν
επίσης προσχωρήσει στη Συνθήκη και στις δεσμεύσεις του Δικαστηρίου.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).