Μπάλες από φωτιά…

Ώρα 8.53 π.μ. Παρουσιάζονται τα πρώτα τεχνικά προβλήματα. Ώρα 9.00 π.μ.
Χάνεται κάθε επικοινωνία. Οι τηλεοπτικές εικόνες ενισχύουν τους φόβους. Το
λευκό αποτύπωμα του Κολούμπια στον καταγάλανο ουρανό του Τέξας μοιάζει να
διαθλάται και έπειτα χάνεται, δεκαέξι λεπτά πριν από την προγραμματισμένη
προσγείωσή του.

Ήταν η 113η πτήση στα 22 χρόνια του διαστημικού προγράμματος της NASA. Ήταν η
28η πτήση του Κολούμπια, του παλαιότερου διαστημικού λεωφορείου της NASA. Είχε
εκτοξευθεί από το Διαστημικό Κέντρο Κέννεντυ στη Φλόριντα, στις 16 Ιανουαρίου,
για μια ερευνητική αποστολή διάρκειας 16 ημερών, με επταμελές πλήρωμα, έξι
Αμερικανούς και τον πρώτο Ισραηλινό αστροναύτη στην Ιστορία. Επρόκειτο να
προσγειωθεί στο ίδιο σημείο το Σάββατο, στις 9.16 π.μ. Δεν προσγειώθηκε ποτέ.
Διαλύθηκε αφότου εισήλθε στην ατμόσφαιρα της Γης, πάνω από τα σύνορα του Τέξας
με το Μεξικό, ενώ πετούσε σε ύψος 64 χιλιομέτρων και με ταχύτητα 21.240
χιλιομέτρων την ώρα – 18 φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου. Μόλις
λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 28 Ιανουαρίου, είχαν συμπληρωθεί 17 χρόνια από την
τραγωδία του Τσάλεντζερ, το οποίο είχε εκραγεί κατά την απογείωσή του. Στα 42
χρόνια των αμερικανικών επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων, ουδέποτε είχε
σημειωθεί κάποιο ατύχημα κατά την κάθοδο στη Γη. Και λίγες ώρες πριν από την
προγραμματισμένη προσγείωση του Κολούμπια, όλα έδειχναν να πηγαίνουν κατ’
ευχήν. «Είμαστε αλήθεια υποχρεωμένοι να επιστρέψουμε;», αστειευόταν με τους
χειριστές τού Χιούστον ένας από τους αστροναύτες, ο Ντέιβιντ Μπράουν.

Η δυσοίωνη αντίστροφη μέτρηση άρχισε στις 8.53 π.μ., τοπική ώρα (15.53 ώρα
Ελλάδος), οι μηχανικοί του Χιούστον παρατήρησαν μια ξαφνική απώλεια των
ενδείξεων θερμοκρασίας στο υδραυλικό σύστημα του αριστερού φτερού του
διαστημικού λεωφορείου. Οι αισθητήρες σταμάτησαν να στέλνουν στοιχεία. Τρία
λεπτά αργότερα, ακολούθησαν το παράδειγμά τους και οι αισθητήρες στο αριστερό
κύριο σκέλος προσγείωσης. Το Χιούστον έστειλε ένα προειδοποιητικό σήμα στην
ηλεκτρονική οθόνη του Κολούμπια. Το πλήρωμα το έλαβε. Εκτιμήθηκε, όμως, πως
«δεν υπήρχε πρόβλημα». Παρόμοιες απώλειες είχαν παρατηρηθεί και άλλες φορές. Ο
υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων του Χιούστον Τζέιμς Χάρτσφιλντ συνέχισε να
ενημερώνει τον κόσμο – συμπεριλαμβανομένων και των συγγενών των αστροναυτών,
οι οποίοι περίμεναν σε μια ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του Κέννεντυ – για την
πορεία του διαστημικού λεωφορείου. Στον ασύρματο ακούστηκε ένας ακαθόριστος
ήχος.

«Χιούστον καλεί Κολούμπια», απευθύνθηκε στο πλήρωμα ο Τσάρλι Χόμποχ. «Βλέπουμε
το τελευταίο σας μήνυμα για την πίεση των τροχών, δεν λάβαμε το
προηγούμενο…» – «Ελήφθη» ακούστηκε να λέει ο κυβερνήτης του διαστημικού
λεωφορείου Ρικ Χάσμπαντ. «Εε, μπ…». Η επικοινωνία διεκόπη. Ο Χάρτσφιλντ
ενημέρωσε ήρεμα το κοινό πως οι μηχανικοί του Χιούστον «προσπαθούν να
ανακτήσουν την επαφή με το διαστημόπλοιο». «Χιούστον καλεί Κολούμπια»,
επανέλαβε με ανάλογα ήρεμο τόνο ο Χόμποχ. Σιωπή. «Χιούστον καλεί Κολούμπια»,
προσπάθησε ξανά από διαφορετική συχνότητα. Σιωπή. Τέσσερις φορές επανέλαβε ο
Χόμποχ, τέσσερις φορές του απάντησε η σιωπή. Την ίδια ώρα, οι τηλεοπτικές
εικόνες είχαν ήδη αποτυπώσει την καταστροφή και προαγγείλει τον θρήνο.

«Είδαμε το Κολούμπια να διασχίζει λαμπερό τον ουρανό, βλέπαμε τη λευκή γραμμή
που άφηνε πίσω του», δήλωσε ο Νταγκ Ράμπι, ο οποίος οδηγούσε εκείνη την ώρα σε
έναν αυτοκινητόδρομο του Τέξας. «Κι έπειτα κόπηκε σε περίπου έξι κομμάτια, σε
μπάλες φωτιάς, προτού χαθεί στον ορίζοντα».

Τα συντρίμμια

Τα συντρίμμια του Κολούμπια διασκορπίστηκαν σε μια ακτίνα εκατοντάδων
χιλιομέτρων, στο Τέξας και στη Λουιζιάνα. Πολλά έπεσαν πάνω σε σπίτια και
αυτοκίνητα, προκαλώντας εκτεταμένες υλικές ζημιές. Οι αρχές κάλεσαν από την
πρώτη στιγμή τούς πολίτες να μην τα πλησιάζουν και κυρίως να μην τα αγγίζουν,
διότι περιέχουν τοξικά υλικά. Ωστόσο, δεκάδες άνθρωποι μεταφέρθηκαν σε
νοσοκομεία με εγκαύματα. Μόνο στην κομητεία Νακογκντότσες, στο Ανατολικό
Τέξας, εντοπίστηκαν συντρίμμια σε περισσότερες από 800 περιοχές. Μερικά μικρά
σε μέγεθος, ενώ άλλα έφθαναν ακόμη και τα δύο μέτρα. Ανάμεσά τους, ένα κράνος
αστροναύτη, κομμάτια ηλεκτρονικού υπολογιστή, κομμάτια από στολές και μέταλλα.
Ανθρώπινα μέλη από τις σορούς και των επτά αστροναυτών εντοπίστηκαν και
βρίσκονται στη διαδικασία της αναγνώρισης. Στο Χέμπφιλ, ένας νοσοκόμος
βρέθηκε, καθ’οδόν για την εργασία του, μπροστά στο αποτρόπαιο θέαμα ενός
απανθρακωμένου ανθρώπινου κορμού…

Τα θύματα

1. Ντέϊβιντ Μπράουν, 46 ετών, πλοίαρχος Πολεμικού Ναυτικού και ιατρός

2. Ρικ Χάσμπαντ, 45 ετών, κυβερνήτης του Κολούμπια, σμήναρχος Πολεμικής
Αεροπορίας, πατέρας δύο παιδιών

3. Λόρελ Κλαρκ, 41 ετών, πρώην ιατρός σε υποβρύχια, αστροναύτης από το
1996, μητέρα ενός παιδιού

4. Καλπάνα Τσάουλα, 41 ετών, η πρώτη γυναίκα-αστροναύτης ινδικής
καταγωγής που είχε ταξιδέψει στο Διάστημα

5. Μάϊκλ Άντερσον, 43 ετών, αντισμήναρχος Πολεμικής Αεροπορίας, πατέρας
δύο παιδιών

6. Γουίλιαμ Μακούλ, 41 ετών, συγκυβερνήτης του Κολούμπια, πλοίαρχος
Πολεμικού Ναυτικού, πατέρας τριών παιδιών

7. Ιλάν Ραμόν, 48 ετών, σμήναρχος ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας, ο
πρώτος Ισραηλινός αστροναύτης