ΑΦΙΕΡΩΜΑ Πόλεμος με τα σύννεφα για το χαλάζι

Το σύννεφο έφερε… υετό. Είναι ο όρος που χρησιμοποιούν οι μετεωρολόγοι
για τη βροχή, το χιόνι και το χαλάζι που πέφτουν στο έδαφος. Και αποτελεί ένα
από τα εντονότερα χαρακτηριστικά του ελληνικού κλίματος.

ΒΡΟΧΗ

Η διαφορά της ποσότητας των βροχοπτώσεων μεταξύ της Δυτικής και της Ανατολικής
Ελλάδας είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του καιρού στην Ελλάδα. Αλλά και στην
ίδια την Δυτική Ελλάδα είναι εμφανής η διαφορά μεταξύ των ορεινών όγκων
(Πίνδος, ορεινή Αρκαδία) και των πεδινών ή παραθαλάσσιων περιοχών. Στα ορεινά
της Πίνδου πέφτουν κατά μέσο όρο 1.400 χιλιοστά νερού τον χρόνο (είτε ως βροχή
είτε ως χιόνι) έναντι των 800 χιλιοστών ή λιγότερων στο Νότιο Ιόνιο. Ακόμη
μεγαλύτερη είναι η διαφορά από τις Κυκλάδες. Το συνολικό ύψος βροχής σε αυτές
δεν ξεπερνάει τα 350 χιλιοστά.

ΧΑΛΑΖΙ

Το χαλάζι συνοδεύει έντονες καταιγίδες και δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση στη
βορειοδυτική Ελλάδα, κυρίως στα Ιόνια νησιά και τα δυτικά παράλια. Εκεί,
έχουμε χαλαζόπτωση, κατά μέσο όρο, έξι με επτά ημέρες τον χρόνο.

Στη Θεσσαλία, Μακεδονία και Θράκη το χαλάζι εμφανίζεται με μικρότερη
συχνότητα και περισσότερο στα ηπειρωτικά. Ειδικά όμως, στην Κεντρική
Μακεδονία, από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο παρατηρούνται 22 ημέρες
χαλαζόπτωσης, με καταστροφικές συνέπειες για τις καλλιέργειες. Γι’ αυτό,
εκείνη την εποχή, ο Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ) εφαρμόζει
το πρόγραμμα βομβαρδισμού των νεφών για την καταστολή του φαινομένου. Στην
Πελοπόννησο, περισσότερο χαλάζι πέφτει στα δυτικά και νότια, ενώ στο Αιγαίο,
το φαινόμενο εμφανίζεται συχνότερα στα ανατολικά με επίκεντρο τη Σάμο.

Η μέγιστη συχνότητα χαλαζιού εμφανίζεται τον χειμώνα στα Β.Δ., σύμφωνα με τον
κ. Μιχάλη Σιούτα, προϊστάμενο Μετεωρολογίας στον ΕΛΓΑ. Τον χειμώνα, συχνότερο
είναι επίσης το φαινόμενο στα νότια, στα νησιά προς τα παράλια της Μικράς
Ασίας, στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα. Αντίθετα, στη Βόρεια Ελλάδα, το
περισσότερο χαλάζι πέφτει την άνοιξη και το καλοκαίρι. «Όσο προχωρούμε από
βορρά προς νότο, η συχνότητα του χαλαζιού αυξάνει τους χειμερινούς μήνες και
ελαττώνεται τους θερινούς».

ΧΙΟΝΙ

Ούτε το χιόνι λείπει από την Ελλάδα. Σύμφωνα με τις μετρήσεις της ΕΜΥ στις
κορυφές του Ολύμπου χιονίζει περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, ενώ κατά τη
διάρκεια του Ιανουαρίου το «στρώνει» συνήθως και στα ορεινά της Κρήτης και της
Πελοποννήσου. «Η χιονόπτωση στα δύο αυτά γεωγραφικά διαμερίσματα βέβαια δεν
υπερβαίνει τη μία ημέρα», εξηγεί ο μετεωρολόγος κ. Κώστας Λαγουβάρδος. «Εκτός
από τον Όλυμπο, στα “λευκά”, τον Νοέμβριο, ντύνονται για τα καλά το Μέτσοβο, η
Κοζάνη, η Φλώρινα και τα Γρεβενά».

Τα πρώτα χιόνια συνήθως πέφτουν το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, λένε
οι μετεωρολόγοι. «Τα ορεινά της Πίνδου είναι αυτά που… ανοίγουν τη σεζόν»,
συμπληρώνει ο κ. Λαγουβάρδος. «Το περισσότερο χιόνι πέφτει τον Ιανουάριο ή τον
Φεβρουάριο. Οι χιονοπτώσεις σταματάνε τον Απρίλιο. Υπάρχουν χρονιές, όμως, που
ακόμα και τον Μάιο και τον Ιούνιο χιονίζει», επισημαίνει ο μετεωρολόγος.