«Πέρασα το μισό 2002 στην ουρά»!

«Έχω περάσει περισσότερο από τον μισό μου χρόνο σε ουρές…», γράφει μεταξύ
άλλων σε ανοικτή επιστολή του, κυρίως προς όσους κυβερνούν αυτόν τον τόπο, ο
Αλβανός μετανάστης Kujtim Durimi. Το πλήρες κείμενο της επιστολής μεταφέρει ο
Γκάζι Καπλάνι.

«Αξιότιμοι κύριοι, ζητώ συγγνώμη για την ενόχληση. Ο λόγος που σας
γράφω είναι απλός και περίπλοκος. Είμαι ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες που
έχουν πάρει τους δρόμους της ξενιτιάς. Επειδή μισώ τον ρόλο του θύματος, δεν
θέλω να με λυπηθείτε. Επιθυμώ να σας διηγηθώ μόνο μερικά από τα γεγονότα που
μου συνέβησαν φέτος. Η ιδέα μού ήρθε, καθώς κοίταζα το προσωπικό μου
ημερολόγιο, οπότε και διαπίστωσα ότι μόνο φέτος έχω περάσει περισσότερο από
τον μισό μου χρόνο σε ουρές…

Η πρώτη ήταν εκείνη μπροστά στη Νομαρχία Αθηνών, όπου εντάχθηκα περιχαρής όταν
μου είπαν ότι τελικά θα γίνω νόμιμος. Η ουρά, όμως, μπροστά στη Νομαρχία όλο
μάκραινε και η χαρά μου όλο λιγόστευε… Όπως συμβαίνει σε τέτοιες
περιπτώσεις, δεν άργησαν οι τσακωμοί: οι Αλβανοί άρχισαν να βρίζουν τους
Μαροκινούς. Οι Μαροκινοί τους Πακιστανούς. Οι Πακιστανοί τους Αλβανούς. Και οι
αστυνομικοί, που κρατούσαν την τάξη, άρχισαν κάποια στιγμή να βρίζουν τους
Αλβανούς, τους Μαροκινούς και τους Πακιστανούς. Πού και πού έστελναν και
κανένα “μήνυμα” με τα κλομπ.

Επτά ημέρες στην ουρά. Τελικά, ήρθε η σειρά μου. Μου είπαν τότε ότι μου έλειπε
ένα χαρτί, το οποίο έπρεπε να το πάρω από την αλβανική πρεσβεία. Εγκατέλειψα
την ουρά της Νομαρχίας και εντάχθηκα στην ουρά της πρεσβείας. Τρεις ημέρες
μπροστά στην πόρτα της πρεσβείας. Την τέταρτη, τελικά, μπήκα, σφράγισα το
έγγραφο, πλήρωσα 40 ευρώ και έφυγα.

66 μέρες σε ουρές

Ξαναγύρισα στην ουρά της Νομαρχίας. Η ίδια σκηνή. Αλβανοί, Μαροκινοί,
Πακιστανοί και αστυνόμοι. Οκτώ ημέρες στην ουρά. Όταν ήρθε τελικά η σειρά μου,
μου γνωστοποίησαν ότι ενόσω έλειπα είχε φθάσει κάτι που το αποκαλούν
“ερμηνευτική εγκύκλιο”, το οποίο ακύρωνε τα χαρτιά που είχα και απαιτούσε
άλλα. Βγήκα από την ουρά και περιπλανήθηκα κάπου 66 ημέρες σε διάφορες ουρές:
ΟΑΕΔ, ΙΚΑ, Εφορία, Νοσοκομεία, Υπ. Δικαιοσύνης, Μεταφραστικό Γραφείο του ΥΠΕΞ,
Αστυνομικά Τμήματα, ξανά ΟΑΕΔ, ξανά ΙΚΑ, πρεσβεία… Συν 22 ημέρες που
χρειάστηκε ο εργοδότης να το σκεφτεί, για να μου δώσει βεβαίωση ότι δούλευα σ’
εκείνον. Ξαναγύρισα στην ουρά της Νομαρχίας. Αλβανοί, Μαροκινοί, Πακιστανοί
και αστυνόμοι. Αυτήν τη φορά, όμως, η βοήθεια του εξαδέλφου μου στάθηκε
πολύτιμη: βρήκε ένα μέσον και πλήρωσα 150 ευρώ έξω από τη Νομαρχία και 150
ευρώ μέσα στη Νομαρχία, για να κάνω αίτηση ότι θέλω να γίνω νόμιμος. Κανονική
Άδεια Παραμονής πάντως δεν έχω λάβει έως τώρα και κυκλοφορώ σε κατάσταση
μισή-νόμιμου μισή-παράνομου…

Εκτός από την καθημερινή εργασία, κάθε τόσο είμαι υποχρεωμένος να περάσω και
από τα κελιά των αστυνομικών τμημάτων. Ο λόγος είναι οι “επιχειρήσεις για την
εξακρίβωση στοιχείων”, που κάνουν οι συνοριοφύλακες… στην Αθήνα. Μέχρι να
εξακριβωθούν τα στοιχεία, πρέπει να περιμένεις μερικές καλές ώρες στο κελί.
Μια μέρα διαπίστωσα ότι σε λίγο έληγε το διαβατήριό μου. Τότε σκέφθηκα να πάω
στην Αλβανία, να δω τους δικούς μου, να βγάλω και ένα καινούργιο διαβατήριο.
Με τον εξάδελφο που έχει αυτοκίνητο πήραμε τον δρόμο για την πατρίδα…

«Διορθωτικό» μπαξίσι

Από τη στιγμή που περάσαμε στην πατρίδα, και μέχρι που φθάσαμε στη γενέθλια
πόλη, μας σταμάτησε πάνω από τριάντα φορές η αλβανική αστυνομία… Όταν
έβλεπαν ξένες πινακίδες, ερεθίζονταν τόσο πολύ, που ανακάλυπταν πάντα μια
παράβαση: την οποία ο εξάδελφός μου “διόρθωνε” κάθε φορά με ένα μπαξίσι και
πολλούς αναστεναγμούς. Φθάσαμε στη γενέθλια πόλη. Εδώ ο περισσότερος χρόνος
πέρασε κυνηγώντας το διαβατήριο παρά βλέποντας τους δικούς μου. Τελικά, μου
ζήτησαν ένα καθόλου ευκαταφρόνητο – κάτω από το τραπέζι – ποσό. Αυτήν τη φορά
αποφάσισα να μην το δώσω. Είναι δυνατόν – σκέφτηκα – να πληρώσω, για να έχω
ένα έντυπο που βεβαιώνει ότι εγώ είμαι εγώ και όχι κάποιος άλλος;

Με το παλιό διαβατήριο και χωρίς καινούργιο, πικραμένος, επέστρεψα μαζί με τον
εξάδελφο στην Ελλάδα. Εκεί μας περίμενε μια άλλη ουρά. Στα τελωνεία συχνά
συμβαίνει κάτι μεταφυσικό-παραψυχολογικό: τα κομπιούτερ αντικρύζουν τους
Αλβανούς μετανάστες και τα χάνουν. Συνήθως χαλάνε. Τέσσερις ημέρες στην ουρά
και λίγες είναι χάρη στις προσπάθειες του εξάδελφου που πάλι κάτι “μοίραζε”
δεξιά και αριστερά. Αυτή τη στιγμή σάς γράφω από την ουρά μπροστά στην
αλβανική πρεσβεία. Βρέχει ασταμάτητα και τρεις ημέρες τώρα περιμένουμε. Έχουμε
τρομοκρατηθεί. Μας είπαν ξαφνικά ότι όποιος δεν διαθέτει “ισχυρό διαβατήριο”
θα απονομιμοποιηθεί αμέσως. Δεν είναι ούτε ο εξάδελφός μου εδώ και έχω κάπως
πανικοβληθεί.

«Πολυτελείς ημέρες»

Περιμένοντας στην ουρά, μου έπεσε τυχαία στα χέρια μια αλβανική και μια
ελληνική εφημερίδα. Η αλβανική μιλούσε για τις “πολυτελείς ημέρες που πέρασε ο
Αλβανός πρωθυπουργός στην Αθήνα”. “Ευτυχώς” – αναστέναξε κάποιος – “που
υπάρχει και ο πρωθυπουργός μας και ανατρέπει το στερεότυπο ότι οι Αλβανοί
έχουν γεννηθεί μόνο για να υποφέρουν”. Η ελληνική εφημερίδα, στη σελίδα 3,
έγραφε για μια ληστεία με δράστες Αλβανούς κουκουλοφόρους που μιλούσαν άψογα
ελληνικά και στη σελίδα 13 για μια γιορτή όπου ευτυχισμένοι μετανάστες είχαν
μαγειρέψει φαγητά της πατρίδας τους…

Στο μεταξύ, κάποια κοπέλα ρωτούσε: Πώς είναι δυνατόν, αυτοί που εμπορεύονται
ναρκωτικά και γυναίκες να διαθέτουν και άδειες παραμονής και διαβατήρια με
ό,τι όνομα θέλουν, ενώ εμείς τραβάμε τόσα πολλά; Ένας άλλος πρόσθεσε: Τελικά,
είναι πιο εύκολο να πετύχεις το Λόττο, παρά να αποκτήσεις μια Άδεια Παραμονής.

«Ιστορικό ατύχημα»

Και εγώ σκέφτομαι: Εδώ που μετανάστευσα, με βλέπουν ακόμα ως “ιστορικό
ατύχημα”. Συχνά με θέλουν περισσότερο παράνομο παρά νόμιμο. Από τη χώρα που
γεννήθηκα δεν ζητώ παρά ένα διαβατήριο και αυτό μου το αρνείται. Το 2003 με
βρίσκει στα όρια της νεύρωσης, παράνομο και στην ουρά. Αυτός που βρίσκεται
πίσω μου, μου ψιθυρίζει: “Εάν δεν μάθουμε να αγανακτούμε στα σοβαρά, σειρά
έχει η δεύτερη γενιά”.

Αξιότιμοι κύριοι. Ξανά ζητώ συγγνώμη για την ενόχληση. Καλό 2003. Ο Θεός να
μας έχει όλους καλά, ημεδαπούς και αλλοδαπούς.

Με εκτίμηση, Kujtim Durimi* Χριστούγεννα 2002».

Για την αντιγραφή: Γκάζι Καπλάνι

* Kujtim στα αλβανικά σημαίνει μνήμη και durimi υπομονή.