Μαύρα σύννεφα από το πετρέλαιο

Μαύρα σύννεφα στην ελληνική αλλά και στην ευρωπαϊκή οικονομία φέρνει η
άνοδος της τιμής του πετρελαίου που βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα των
τελευταίων δύο χρόνων και διαμορφώνεται πάνω από το σημείο κινδύνου των 30
δολαρίων το βαρέλι.

Οι καταναλωτές έχουν ήδη αρχίσει να νιώθουν στην τσέπη τους τις επιπτώσεις από
την άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Στα πρατήρια καυσίμων η τιμή της
αμόλυβδης βενζίνης έχει αυξηθεί περίπου κατά 10% από τα μέσα Νοεμβρίου λόγω
κυρίως της αύξησης των τιμών του μαύρου χρυσού.

Ενδεικτικά, η αμόλυβδη επωλείτο στις 15 Νοεμβρίου 0,62 ευρώ το λίτρο, ενώ
σήμερα πωλείται περίπου 0,70 ευρώ το λίτρο. Αντίστοιχη αύξηση έχει σημειωθεί
και στις τιμές του πετρελαίου θέρμανσης που έχουν φτάσει τα 0,34 ευρώ το λίτρο
από 0,30 ευρώ το λίτρο στα μέσα Νοεμβρίου. Εξάλλου, μια έμμεση, αλλά
σημαντική, επίπτωση από την αύξηση στην τιμή του πετρελαίου είναι η αύξηση του
λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων, οι οποίες την μετακυλίουν στον
καταναλωτή ανεβάζοντας τις τιμές των προϊόντων τους. Εκτιμάται ότι για κάθε
10% αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξάνεται
κατά 0,8 της εκατοστιαίας μονάδας.

Ας σημειωθεί ότι οι αυξήσεις στις λιανικές τιμές των καυσίμων θα ήταν ακόμη
μεγαλύτερες εάν δεν είχε ενισχυθεί σημαντικά τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες
το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα έναντι του δολαρίου, καθώς το πετρέλαιο αποτιμάται
στο αμερικανικό νόμισμα. Η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου έσπασε και το φράγμα του
1,04 δολ., πραγματοποιώντας ρεκόρ τριετίας.

Ο πληθωρισμός

Η μεγαλύτερη απειλή από την άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου εντοπίζεται
στο μέτωπο του πληθωρισμού, η άνοδος του οποίου ψαλιδίζει το διαθέσιμο
εισόδημα των νοικοκυριών, κάτι που μεσοπρόθεσμα μπορεί να οδηγήσει σε μείωση
της κατανάλωσης και επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης της οικονομίας. Σύμφωνα
με εκτιμήσεις παραγόντων του οικονομικού επιτελείου, οι ανατιμήσεις στα
καύσιμα βάζουν «φρένο» στην πτωτική πορεία του πληθωρισμού.

Το οικονομικό επιτελείο αλλά και στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι το πρώτο
τρίμηνο του 2003 θα είναι εξαιρετικά κρίσιμο όχι μόνο για τον πληθωρισμό αλλά
και για τη γενικότερη πορεία της οικονομίας στον βαθμό που συνδέεται με πιθανή
αμερικανική επίθεση στο Ιράκ. Στην περίπτωση που οι ΗΠΑ εμπλακούν σε
μακρόχρονη πολεμική αναμέτρηση στο έδαφος του Ιράκ, αναλυτές εκτιμούν πως οι
τιμές του μαύρου χρυσού μπορεί να ξεπεράσουν ακόμη και τα 40 δολάρια το
βαρέλι. Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση που η ένοπλη αντιπαράθεση των δύο
πλευρών είναι βραχύβια, με τελικό νικητή τις ΗΠΑ, οι τιμές του πετρελαίου
εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 35 δολάρια το βαρέλι.

Μια πολεμική σύρραξη στο Ιράκ δημιουργεί κίνδυνο επιβράδυνσης της παγκόσμιας
οικονομικής δραστηριότητας λόγω της μείωσης της τουριστικής κίνησης και του
εμπορίου γενικότερα.