Παιχνίδι τους ο πόλεμος

Τα πρόσωπά τους είναι κολλημένα στη βιτρίνα του καταστήματος. Τα μάτια τους
καρφωμένα στα παιχνίδια που θα ήθελαν για δώρο. Ψεύτικα όπλα, μινιατούρες
αρμάτων μάχης, πλαστικά ελικόπτερα. Είναι παραμονή Χριστουγέννων. Και στην
πόλη όπου γεννήθηκε ο Χριστός, στην πολιορκούμενη Βηθλεέμ, τα Παλαιστινιόπουλα
ξορκίζουν τον φόβο της βίας με πολεμικά παιχνίδια.

Βηθλεέμ, Ισραήλ. Μικρός Παλαιστίνιος ανάβει κερί στον Ναό της Γεννήσεως, την ώρα που δίπλα μια χριστιανή προσεύχεται

Ο Σαμίρ είναι 11 ετών. Ζήτησε από τον πατέρα του μια πανοπλία, η οποία
περιλαμβάνει χειροβομβίδες, χειροπέδες, ένα μαχαίρι και ένα τουφέκι – όλα από
πλαστικό. «Τι θέλετε να κάνω;», λέει ο πατέρας του. «Ο Σαμίρ είναι διαρκώς
εκτεθειμένος στη βία, είτε στην τηλεόραση είτε και στον ίδιο μας τον δρόμο.
Επιπλέον, η πανοπλία είναι φτηνή, πολύ πιο φτηνή από την πρώτη του επιλογή»,
προσθέτει δείχνοντας έναν Άγιο Βασίλη, που κοστίζει 70 σέκελ (14,5 ευρώ). Ο
Σαμίρ «θα παίξει με τον αδελφό του, θα κάνει ότι τον συλλαμβάνει, ότι του
περνάει χειροπέδες και τον χτυπάει, όπως κάνουν οι Ισραηλινοί στους
Παλαιστινίους», προβλέπει ο πατέρας του και είναι σαν να λέει κάτι πολύ
φυσικό.

Ο Βαλίντ είναι οκτώ ετών. Για τα Χριστούγεννα θέλει δώρο ένα αντίγραφο ενός
αμερικανικού Μ-16· η επιγραφή στη συσκευασία τον διαβεβαιώνει ότι πρόκειται
για τον «καλύτερο φίλο του επίλεκτου σκοπευτή». Το τουφέκι, όμως, κοστίζει 40
σέκελ (10 ευρώ) και η μητέρα του τον παροτρύνει, όσο πιο ανέμελα μπορεί, να
διαλέξει κάτι άλλο. «Δοκίμασέ με!», καλεί τον Βαλίντ ένα άλλο, πιο φτηνό Μ-16·
η εκπυρσοκρότησή του, το εγγυάται η σχετική επιγραφή στην συσκευασία, είναι
«ρεαλιστική» – τι κι αν «δεν εκτοξεύει βλήματα»;

Ζητούν όπλα

Ο Τζορτζ είναι 9 ετών. Θέλει δώρο μια μινιατούρα περιπολικού. «Αυτός το
επέλεξε, όχι εγώ», σπεύδει να υπερασπιστεί τον εαυτό της η μητέρα του. «Είναι
φυσιολογικό, με όλη αυτή τη βία». «Δεν τα κατασκευάζουμε εμείς αυτά τα όπλα»,
σπεύδει να συμπληρώσει και ο ιδιοκτήτης του καταστήματος Μπαχίρ Χαντάλ.
«Έρχονται από το εξωτερικό». Το επιβεβαιώνει, όμως, και ο ίδιος. Φέτος, στη
Βηθλεέμ, τη μεγαλύτερη ζήτηση την έχουν τα παιδικά παιχνίδια που παραπέμπουν
στα πολεμικά παιχνίδια των μεγάλων – στις εικόνες που βλέπουν καθημερινά τα
παιδικά μάτια ολόγυρά τους.

Ο ισραηλινός στρατός ανακατέλαβε τη Βηθλεέμ στις 22 Νοεμβρίου. Μία ημέρα
νωρίτερα, ένας Παλαιστίνιος καμικάζι από την πόλη αυτή είχε ανατινάξει, στην
Ιερουσαλήμ, ένα λεωφορείο παίρνοντας μαζί του στον θάνατο 11 επιβάτες. Ο
ισραηλινός στρατός δεν πρόκειται να αποχωρήσει από τη Βηθλεέμ τις ημέρες των
Χριστουγέννων. Και, φυσικά, δεν θα επιτρέψει στον Γιασέρ Αραφάτ να την
επισκεφθεί. Ο 11χρονος Σαμίρ, ο 8χρονος Βαλίντ, ο 9χρονος Τζορτζ, μέλη της
σημαντικής μειονότητας των χριστιανών που κατοικεί στην πόλη, θα έχουν
δικαίωμα να παρακολουθήσουν την χριστουγεννιάτικη λειτουργία· η απαγόρευση της
κυκλοφορίας θα αρθεί για λίγο, το κλίμα όμως θα παραμείνει πολεμικό.

Ο ψυχολόγος

Για τον Γιουσέφ Αμπού Σαμρά, καθηγητή Ψυχολογίας στο παλαιστινιακό
Πανεπιστήμιο του Μπιρ Ζέιτ, κοντά στη Ραμάλα, αυτή η εμμονή των μικρών
Παλαιστινίων με τα πολεμικά παιχνίδια είναι φυσιολογική – ίσως και όχι τόσο
αρνητική. «Δεδομένης της βίας που εισπράττουν καθημερινά τα παιδιά», εξηγεί,
«η αντίδραση αυτή είναι κατανοητή. Ακόμα και στο σπίτι τους, στο οποίο θα
έπρεπε κανονικά να νιώθουν ασφαλή, μπορεί να εισβάλλουν ανά πάσα στιγμή
πάνοπλοι στρατιώτες, ενώ ο πατέρας τους, ο ρόλος του οποίου είναι να τα
προστατεύει, παραμένει ανήμπορος. Μιμούμενα τους Ισραηλινούς στρατιώτες, τα
παιδιά μπορούν έτσι να απελευθερώσουν τους φόβους τους, την αγωνία τους. Όταν
τα παιδιά δεν έχουν τη δυνατότητα να ξορκίζουν τους φόβους τους, υποφέρουν από
ψυχολογικά προβλήματα».

Στην ένταση όμως που επικρατεί στα ανακαταληφθέντα παλαιστινιακά εδάφη, ακόμα
και η κατοχή ενός ψεύτικου όπλου μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη: τον
Δεκέμβριο του 2001 ένας μικρός Παλαιστίνιος είχε πέσει νεκρός στη Λωρίδα της
Γάζας από τα πυρά ενός Ισραηλινού στρατιώτη, ο οποίος είχε νομίσει ότι το
πλαστικό ΑΚ-47 που κρατούσε ήταν αληθινό.